Tin tứcSau hơn 12 tháng, khung pháp lý về chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu của Bộ Khoa học và Công nghệ đã có nhiều thay đổi đáng chú ý.
Điểm khác biệt lớn nhất là trí tuệ nhân tạo (AI) chính thức được đưa vào nội dung quản lý nhà nước của Bộ tại Nghị định 225/2026. Trong khi Nghị định 55/2025 mới chỉ đề cập đến “công nghiệp công nghệ số” và “chuyển đổi số quốc gia”, thì văn bản mới xác định AI là một lĩnh vực quản lý riêng, có tính trọng tâm.
Theo quy định, Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan của Chính phủ, thực hiện quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghệ chiến lược; sở hữu trí tuệ; tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng; năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân; bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện; công nghiệp công nghệ số; ứng dụng công nghệ thông tin; trí tuệ nhân tạo; giao dịch điện tử; chuyển đổi số quốc gia và các dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý theo quy định pháp luật.
Mở rộng quyền hạn: quản trị nền tảng và dữ liệu số
Nghị định 225/2026 bổ sung nhiều nhiệm vụ mang tính thực thi rõ nét trong môi trường số.
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao xây dựng, quản lý và vận hành các nền tảng số quốc gia, nền tảng dùng chung và cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Đây là nội dung chưa được quy định chi tiết trong Nghị định 55/2025.
Bên cạnh đó, Bộ được nhấn mạnh vai trò phổ biến tri thức không chỉ về khoa học công nghệ mà còn về chuyển đổi số trên phạm vi toàn quốc.
Bộ cũng có quyền đề xuất dự toán ngân sách cho lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của các bộ, ngành, địa phương, bao gồm cả chi đầu tư và chi thường xuyên.
Các nhóm nhiệm vụ, quyền hạn
Theo Nghị định, Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện nhiệm vụ theo Luật Tổ chức Chính phủ và các quy định liên quan, trong đó có:
Trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các dự án luật, nghị định, chiến lược, quy hoạch, chương trình, đề án thuộc lĩnh vực quản lý.
Ban hành thông tư, quyết định, chỉ thị và các văn bản hướng dẫn trong phạm vi chức năng.
Xây dựng, phê duyệt kế hoạch khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hằng năm, 5 năm; tổ chức triển khai các chương trình, nhiệm vụ theo phân cấp.
Cấp, gia hạn, sửa đổi, thu hồi các loại giấy phép, chứng nhận trong lĩnh vực quản lý.
Quản lý các hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, năng lượng nguyên tử, bưu chính, viễn thông, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo.
Vận hành mạng bưu chính, viễn thông dùng riêng và mạng truyền số liệu chuyên dùng phục vụ cơ quan Đảng, Nhà nước.
Quyết định biện pháp huy động hạ tầng viễn thông trong các tình huống khẩn cấp theo phân công.
Tổ chức giải thưởng, thi đua, khen thưởng trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.
Truyền thông, phổ biến tri thức về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Quyết định hoặc đề xuất cơ chế chi ngân sách cho khoa học công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời hướng dẫn lập dự toán cho các bộ, ngành, địa phương.
Xây dựng, vận hành các nền tảng số quốc gia, cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành.
Điều chỉnh tổ chức bộ máy
Nghị định 225/2026 giữ nguyên 25 đơn vị trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, gồm 21 đơn vị hành chính và 4 đơn vị sự nghiệp công lập, nhưng có điều chỉnh về chức năng và tên gọi.
Trong đó, Cục Công nghiệp công nghệ thông tin được đổi tên thành Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, nhằm tăng cường quản lý chuyên biệt đối với lĩnh vực AI.
Trung tâm Công nghệ thông tin được thay thế bằng Trung tâm Chuyển đổi số, thể hiện sự chuyển hướng từ quản trị hạ tầng sang điều hành quá trình chuyển đổi số toàn diện.
Một số đơn vị như Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia và Cục An toàn bức xạ và hạt nhân được phép sử dụng con dấu hình Quốc huy trong thực thi nhiệm vụ.
Các cơ quan báo chí, nghiên cứu như Báo VnExpress, Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ tiếp tục là đơn vị sự nghiệp phục vụ công tác quản lý nhà nước của Bộ.
Hiệu lực thi hành
Nghị định 225/2026 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, thay thế Nghị định 55/2025.
Trong giai đoạn chuyển tiếp, một số đơn vị và tổ chức thuộc Bộ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ theo quy định hiện hành cho đến khi có quyết định mới của Bộ trưởng về chức năng, nhiệm vụ theo cơ cấu tổ chức mới.