Tin tứcGiám đốc Sở Tư
pháp Tp Ngô Minh Hồng nhận định:
Mặc dù mới chỉ trong thời gian hoạt động thí điểm, số lượng văn phòng không nhiều, nhân lực mỏng, nhưng bước đầu hoạt động của Thừa phát lại tại Tp.HCM đã được người dân đón nhận. Theo đó, các văn phòng Thừa phát lại tiếp nhận yêu cầu của đương sự để xác minh điều kiện thi hành án, nghĩa là phải xem người phải thi hành án có tài sản nào, ở đâu để thi hành bản án đã có hiệu lực.
 Thừa phát lại quận 5 (TP.HCM) đang đo đạc lập vi bằng hiện trạng nhà. Ảnh: PLO |
Ngoài ra, Thừa phát lại cũng có thể trực tiếp thi hành bản án, quyết
định đã có hiệu lực của Tòa án theo yêu cầu của đương sự.Theo tìm hiểu của chúng
tôi, thì đến nay, các văn phòng Thừa phát lại đã ký hợp đồng dịch vụ tống đạt
văn bản với 23 tòa án, 25 cơ quan Thi hành án dân sự và đã thực hiện tống đạt
hơn 14 ngàn văn bản với tổng chi phí thu được hơn 300 triệu đồng. Có thể thấy
rằng, tổng doanh thu của 5 văn phòng Thừa phát lại đạt hơn 4 tỷ đồng sau một năm
đi vào hoạt động là một tín hiệu rất khả quan. Tuy nhiên, doanh thu chủ yếu của
các văn phòng Thừa phát lại vẫn là ở việc lập vi bằng, chiếm đến hơn 80% tổng
doanh thu. Trong khi đó, Thừa phát lại còn có chức năng Tống đạt, Thi hành án và
xác minh điều kiện thi hành án cho người dân. Tính chất nghiệp vụ chuyên môn của
Thừa phát lại là hành chính pháp lý. Đó là việc ghi nhận các sự kiện pháp lý
bằng cách lập vi bằng theo các thể thức, biểu mẫu được quy định chặt chẽ, dùng
làm chứng cứ trong các quan hệ dân sự và trong các quá trình tố tụng tư pháp.
Ông Nguyễn Tiến Pháp - Phó Trưởng Văn phòng Thừa phát lại quận Bình Thạnh nói:
Qua đó cho thấy, Thừa phát lại là cầu nối đáng tin cậy giữa các cơ quan hành chính - tư pháp với người dân. Đây cũng là cách thức đưa công lý vào cuộc sống một cách gần gũi, góp phần hình thành “xã hội công dân”, một cơ sở nền tảng để xây dựng nhà nước pháp quyền và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. Một trong những chức năng quan trọng của Thừa phát lại là thực hiện việc tống đạt văn bản của Tòa án và các cơ quan Thi hành án. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Tiến Pháp cho biết: Hiện nay vẫn còn một số Tòa án, Chi cục Thi hành án chưa giao văn bản tống đạt, hoặc giao một vài văn bản cho có lệ, mà chưa quán triệt ý nghĩa chủ trương giao văn bản cho văn phòng Thừa phát lại thực hiện tống đạt. Trong khi đó, chi phí để thực hiện việc tống đạt cũng khá cao. Vì vậy, trên thực tế, phí tống đạt thu được chỉ đủ trả 1 nửa mức lương cho thư ký thực hiện tống đạt. Ngoài việc gặp khó khăn trong công tác thực hiện tống đạt văn bản, các văn phòng Thừa phát lại còn gặp khó khăn trong việc tổ chức thi hành án. Tại quận Bình Thạnh, trong vòng 1 năm chỉ thụ lý 40 vụ việc. Nguyên nhân một phần là do người dân chưa biết nhiều đến thẩm quyền tổ chức Thi hành án của Văn phòng thừa phát lại.
Cái khó nhất hiện nay là chế định Thừa phát lại còn quá mới, nên nhận thức của người dân, kể cả các cơ quan nhà nước còn hạn chế. Không những vậy, nhiều doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm tỏ ra e ngại khi cung cấp dịch vụ bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho Thừa phát lại.Ngay cả một số cơ quan Thi hành án dân sự và Tòa án nhân dân cấp quận vẫn chưa tích cực trong việc chuyển giao các văn bản, giấy tờ cần tống đạt cho Thừa phát lại thực hiện. Bên cạnh đó, thủ tục giao nhận văn bản và thanh quyết toán chi phí chưa thống nhất, còn khá rườm rà, nên ít nhiều gây khó khăn cho các văn phòng Thừa phát lại. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Nguyễn Năng Quang - Trưởng Văn phòng Thừa phát lại quận Tân Bình chia sẻ:
Nhiều văn phòng Thừa phát lại đang gặp khó khăn trong việc xác minh điều kiện thi hành án cho khách hàng của mình. Do một số các cơ quan có thẩm quyền phối hợp chưa nhịp nhàng, các cơ quan này còn khá e dè khi cung cấp kết quả xác minh cho Thừa phát lại. Chúng tôi nghĩ rằng các cơ quan Trung ương cần có văn bản chỉ đạo những đơn vị trực thuộc hỗ trợ, tạo điều kiện để Thừa phát lại hoàn thành nhiệm vụ của mình. Có như vậy, chế định Thừa phát lại mới thật sự đi vào cuộc sống, góp phần hỗ trợ các cơ quan tư pháp trong việc giảm tải công việc.
Dù còn nhiều khó khăn, nhưng chúng tôi nghĩ rằng, sự hiện diện của các Văn phòng Thừa phát lại tại Tp.HCM đã khẳng định sức sống của một chủ trương cải cách Tư pháp thật sự, vì lợi ích của nhân dân. Sau một năm đi vào hoạt động thí điểm, với sự chỉ đạo đúng hướng của Bộ Tư pháp, hoạt động Thừa phát lại tại Tp.HCM đang từng bước tạo cơ sở vững chắc cho việc áp dụng rộng rãi chế định này trên phạm vi toàn quốc trong thời gian không xa.