Đặc biệt trong những năm gần đây, ngành tư pháp đã để lại dấu ấn đậm nét qua các sáng kiến cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, góp phần mang lại sự thuận tiện cho người dân, nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của TPHCM.
Sở Tư pháp TP đã tích cực tham mưu cho Thành ủy, HĐND và UBND TP trong nhiều lĩnh vực, từ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật đến xử lý các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình điều hành kinh tế - xã hội. Đáng chú ý là tham mưu xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù cho TP.
Việc tham mưu chính sách đặc thù cho thấy Sở Tư pháp đóng vai trò cầu nối giữa hoạch định pháp lý và nhu cầu thực tiễn của địa phương. Qua đó, Sở góp phần hoàn thiện khung pháp lý, tạo điều kiện cho hoạt động quản lý, cung ứng dịch vụ công được thực hiện hiệu quả hơn. Những đề xuất mang tính đặc thù hướng tới giải quyết các vướng mắc trong quản lý nhà nước tại thành phố, đồng thời cố gắng hài hoà lợi ích giữa cơ quan quản lý và người dân.
Song hành với nhiệm vụ tham mưu, chuyển đổi số được xem là khâu then chốt để hiện đại hóa nền hành chính. Sở Tư pháp triển khai các bước nhằm đơn giản hóa quy trình, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ công của người dân và doanh nghiệp. Chuyển đổi số được nhìn nhận như công cụ để tăng cường minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý công việc và giảm thiểu thủ tục hành chính không cần thiết.
Quan trọng hơn, nỗ lực này đã tháo gỡ nút thắt về thủ tục hành chính, giúp người dân không còn phải đi lại xa xôi để thực hiện các yêu cầu trích lục hộ tịch như trước đây, khẳng định tư duy phục vụ sát sao với nhu cầu thực tế của xã hội.
Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM cho biết TPHCM là địa phương có khối lượng dữ liệu hộ tịch lớn nhất cả nước. Đến nay, TP đã số hóa hơn 13,4 triệu hồ sơ, trong đó có trên 8,6 triệu hồ sơ khai sinh, 2,3 triệu hồ sơ kết hôn và hơn 2 triệu hồ sơ khai tử.
TPHCM đã đưa ra quyết định mang tính bước ngoặt là triển khai số hóa dữ liệu hộ tịch theo hướng tập trung, đồng bộ, gắn với việc xây dựng kho dữ liệu dùng chung của TP, thay vì thực hiện riêng lẻ tại từng địa phương.
Từ năm 2018, dưới sự chỉ đạo của Thành ủy và UBND TPHCM, Sở Tư pháp đã phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai số hóa bốn loại sổ hộ tịch cơ bản, gồm khai sinh, kết hôn, khai tử và nhận cha, mẹ, con; đồng thời chuẩn hóa dữ liệu để kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Khi hệ thống dữ liệu được hình thành và liên thông, hiệu quả phục vụ người dân đã được nâng lên rõ rệt. Từ tháng 6-2022, TP đã triển khai cấp bản sao trích lục hộ tịch từ dữ liệu số hóa, cho phép công dân yêu cầu cấp trích lục mà không phụ thuộc vào nơi đã đăng ký hộ tịch trước đây.
Hiện nay, Sở Tư pháp và UBND cấp xã vẫn tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan để rà soát, đối chiếu, chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp sai lệch, trùng lặp hoặc thiếu thông tin, bảo đảm tính chính xác và đồng bộ của hệ thống.
