Tin tứcDù trên mạng xã hội xuất hiện nhiều ý kiến phản đối các "gương mặt nhân tạo", thực tế thị trường lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác. Theo số liệu từ Trung Quốc, chi tiêu quảng cáo mỗi ngày dành cho phim ngắn AI đã vượt 200 triệu nhân dân tệ (khoảng 730 tỷ đồng), mức mà thị trường phim ngắn người đóng vẫn chưa thể đạt tới.
Hai lĩnh vực cùng bước vào giai đoạn thanh lọc
Một bên là sự hoài nghi của khán giả, một bên là tốc độ tăng trưởng vượt bậc về doanh thu và lưu lượng truy cập. Cuộc cạnh tranh giữa phim ngắn AI và phim ngắn người đóng đang trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Chỉ trong nửa năm qua, thị trường đã thay đổi nhanh chóng. Chính sách quản lý liên tục được điều chỉnh, quy tắc vận hành của các nền tảng thay đổi, trong khi mô hình kiếm tiền cũng không còn như trước.
Phim người đóng dần mất đi các cơ chế bảo đảm doanh thu, số lượng dự án sụt giảm mạnh khiến nhiều công ty sản xuất buộc phải chuyển hướng kinh doanh. Ở chiều ngược lại, phim AI cũng khép lại giai đoạn phát triển ồ ạt khi hàng loạt quy định mới được ban hành và nhiều tác phẩm bị gỡ bỏ.
Nói cách khác, cả hai lĩnh vực đều đang đứng trước một bước ngoặt đầy biến động.
Phim ngắn Trung Quốc người đóng không còn "vùng an toàn"
Giai đoạn khó khăn bắt đầu từ đầu năm 2026, khi phim AI cho thấy tiềm năng thương mại rất lớn và trực tiếp tạo áp lực lên thị trường truyền thống.
Trước đó, giai đoạn từ năm 2024 đến nửa đầu năm 2025 được xem là thời kỳ hoàng kim của phim ngắn người đóng. Các nền tảng lớn áp dụng chính sách bảo hộ doanh thu, giúp những ê-kíp nhỏ vẫn có thể thu về từ 200.000 đến 350.000 nhân dân tệ (khoảng 730 triệu - 1,28 tỷ đồng) cho mỗi dự án, đủ để đảm bảo khả năng hoàn vốn.
Chính sách này từng góp phần thúc đẩy thị trường bùng nổ, biến phim ngắn thành một lĩnh vực kinh doanh tương đối an toàn.
Tuy nhiên, đến đầu năm 2026, nhiều nền tảng lớn đồng loạt hủy bỏ cơ chế này và chỉ giữ lại ưu đãi cho một số ít dự án được đầu tư bài bản.
Điều đó đồng nghĩa toàn bộ rủi ro đã được chuyển sang phía nhà sản xuất. Mô hình chạy theo số lượng với chi phí thấp không còn phát huy hiệu quả như trước.
Số lượng dự án giảm mạnh
Theo dữ liệu từ DataEye-ADX, số lượng dự án phim ngắn người đóng khởi quay tại Hoành Điếm trong quý I/2026 đã giảm tới 75% so với cùng kỳ năm trước.
Những trường quay từng hoạt động hết công suất nay chỉ còn lác đác vài đoàn phim. Không ít diễn viên cũng lên tiếng về tình trạng thiếu việc làm trên mạng xã hội.
Song song đó, các nền tảng cũng siết chặt cách tính lượt xem. Nếu trước đây chỉ cần người dùng xem khoảng 3 giây là được tính là một lượt phát, hiện nay nhiều nền tảng yêu cầu khán giả phải xem từ 30-50% thời lượng tác phẩm. Quy định mới giúp hạn chế đáng kể tình trạng "thổi phồng" số liệu.
Các công ty sản xuất quy mô vừa là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Nhiều đơn vị phải cắt giảm nhân sự, tạm dừng hoạt động hoặc chuyển sang lĩnh vực khác. Có công ty từng tiết lộ tỷ lệ sa thải lên tới 70-80%.
Phim AI cũng không còn dễ kiếm tiền
Tuy phát triển nhanh chóng, phim AI cũng đang đối mặt với không ít thách thức.
Theo số liệu của Hiệp hội Nghe nhìn Mạng Trung Quốc, trong quý I/2026 có khoảng 128.000 bộ phim ngắn được phát hành trên toàn mạng, trong đó phim AI chiếm tới 122.000 tác phẩm, tương đương hơn 95% thị phần.
Con số này cho thấy mức độ bùng nổ chưa từng có, nhưng việc gia nhập thị trường quá dễ cũng kéo theo hàng loạt hệ lụy.
Nhiều nội dung chất lượng thấp xuất hiện tràn lan, từ phim huyền huyễn, phim báo thù, mô-típ "ở rể đổi đời" cho đến các tác phẩm chứa yếu tố phản cảm, xuyên tạc lịch sử, mê tín dị đoan và vi phạm bản quyền.
Tháng 4/2026 trở thành cột mốc quan trọng khi Trung Quốc ban hành quy định mới, yêu cầu mọi nội dung do AI tạo ra phải được gắn nhãn rõ ràng. Những bộ phim sử dụng hình ảnh mô phỏng người thật cũng phải trải qua quy trình lưu trữ và kiểm duyệt nghiêm ngặt hơn.
Trong đợt thanh lọc đầu tiên, hơn 350.000 tác phẩm AI vi phạm đã bị gỡ bỏ. Tỷ lệ phê duyệt nội dung cũng giảm mạnh, chỉ còn khoảng 30%, thậm chí có nền tảng ghi nhận mức 7,5%.
Cuộc đua không phải "AI thắng, con người thua"
Dù cả hai bên đều gặp khó khăn, đây không phải là dấu hiệu cho thấy ngành phim ngắn Trung Quốc đã hết thời.
Ngược lại, nhiều chuyên gia nhận định thị trường đang bước vào giai đoạn trưởng thành hơn, khi tốc độ tăng trưởng vẫn được duy trì nhưng đi kèm với yêu cầu nâng cao chất lượng.
Các nền tảng lớn của Trung Quốc đã công bố kế hoạch đầu tư hơn 6 tỷ nhân dân tệ để thúc đẩy chiến lược sản xuất nội dung chất lượng cao. Riêng Douyin dành hơn 1,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 5.475 tỷ đồng) để hỗ trợ phim người đóng trong năm 2026.
Điều đó cho thấy thị trường không còn ưu tiên số lượng mà đang chuyển sang cuộc đua về chất lượng.
AI mạnh về công nghệ, con người mạnh về cảm xúc
Trong tương lai gần, hai dòng phim này nhiều khả năng sẽ cùng tồn tại thay vì thay thế lẫn nhau.
Điểm mạnh lớn nhất của AI nằm ở tốc độ và chi phí sản xuất. Nếu một bộ phim người đóng chất lượng cao có thể tiêu tốn hàng triệu nhân dân tệ và mất khoảng một tháng thực hiện, thì phim AI chỉ tốn khoảng 500 nhân dân tệ mỗi tập (khoảng 1,8 triệu đồng). Một số ê-kíp thậm chí có thể hoàn thành series 85 tập chỉ trong 10 ngày.
AI cũng mở ra nhiều cơ hội cho các thể loại khó sản xuất như khoa học viễn tưởng, tận thế, kỳ ảo hay hành động quy mô lớn.
Trong khi đó, lợi thế của phim người đóng nằm ở cảm xúc. Khả năng diễn xuất, ánh mắt, biểu cảm tinh tế và sự đồng cảm giữa khán giả với nhân vật vẫn là điều AI chưa thể tái tạo hoàn toàn.
Những đề tài xoay quanh tình cảm gia đình, tình yêu, tình bạn hay câu chuyện đời thường vẫn sẽ là sân chơi của diễn viên thật.
Đây cũng là lý do khiến nhiều khán giả vẫn còn khoảng cách với các nhân vật kỹ thuật số.
Tương lai "cộng sinh"
Trong ngắn hạn, AI chưa đủ khả năng thay thế hoàn toàn phim người đóng.
Thay vào đó, hai lĩnh vực đang phục vụ những nhu cầu thưởng thức khác nhau và tạo ra các giá trị kinh tế riêng biệt.
Điểm chung duy nhất là cả hai đều buộc phải loại bỏ nội dung kém chất lượng và vận hành theo hướng chuyên nghiệp hơn.
Xa hơn, sự phát triển của AI có thể tạo ra những mô hình kết hợp giữa diễn viên thật và công nghệ số. Khi chi phí giảm xuống và công cụ ngày càng hoàn thiện, đây có thể trở thành hướng đi mới của ngành công nghiệp phim ngắn.
Sau cùng, cuộc đối đầu giữa AI và con người không phải là cuộc chiến một mất một còn. Điều ngành giải trí đang trải qua thực chất là một cuộc tái thiết quy mô lớn, nơi công nghệ và yếu tố con người buộc phải tìm cách cân bằng để cùng tồn tại.
Khi cơn sốt lưu lượng qua đi, thứ quyết định khả năng tồn tại lâu dài của ngành công nghiệp này vẫn sẽ là sự sáng tạo, chất lượng nội dung và khả năng chạm đến cảm xúc của khán giả.
