Tin tức
 |
Cụ thể từ đầu năm đến nay chúng ta đã xuất trên 2,9 triệu tấn với giá trị xấp xỉ 1 tỷ rưỡi USD, đạt 58% kế hoạch cả năm. Mặt hàng gạo đứng thứ năm trong các mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu dẫn đầu cả nước. Vì sao lượng gạo chúng ta xuất bị giảm mà kim ngạch lại tăng? Kết quả nầy là do giá gạo xuất khẩu tăng khá hơn trong năm nay: bình quân 5 tháng đầu năm đạt 513,43 USD/tấn- tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước. Tuy xuất khẩu gạo được giá, nhưng hiện nay diễn biến giá gạo thế giới đang giảm dần- So sánh giá gạo xuất khẩu giữa tháng 4 và tháng 5- Giá gạo đã giảm khoảng 40 USD/tấn. Thị trường xuất khẩu tập trung của chúng ta đã giảm mạnh- thậm chí Philippines là nước mua gạo lớn nhứt của chúng ta - đã hoàn tất việc nhập khẩu gạo cho năm 2010- Các nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới như Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Bangladesh, Thái Lan đều có khả năng được mùa trong năm 2010- Ngay nước láng giềng - Campuchia, vụ mùa 2009- 2010 đã đạt 7,58 triệu tấn, tăng 5,7% và Campuchia dự kiến sẽ xuất khẩu 2 triệu 240 ngàn tấn gạo. Đưa những dẫn chứng nầy ra để thấy giá gạo xuất khẩu sẽ khó có khả năng tăng cao trở lại- Trong khi đó lúa hàng hóa trong nông dân nước ta còn tồn rất lớn, hiện nay nông dân đồng bằng sông Cửu Long đang thu hoạch vụ hè thu ước đạt 7,8 triệu tấn lúa, giá lúa đang đứng lại và có chiều hướng giảm. Người nông dân Việt Nam đã thực hiện đúng và đạt hiệu quả phong trào “tích cực tăng gia sản xuất, thâm canh tăng vụ” tạo ra rất nhiều lúa gạo- Vấn đề còn lại là trách nhiệm tìm đầu ra cho hạt gạo của người nông dân làm ra: 5 năm trở lại đây, chúng ta luôn lẩn quẩn trong vòng “được mùa mất giá”- Cái đau của chúng ta là khi người nông dân làm chủ ruộng đồng, sản xuất ra nông sản hàng hóa với số lượng lớn, nhưng lại không làm chủ được giá bán. Tình hình nầy cảnh báo chỉ tiêu xuất khẩu 6 triệu tấn gạo của chúng ta trong năm 2010 có khả năng khó thực hiện được- Phải tìm lối ra cho nông sản nói chung và mặt hàng gạo nói riêng- không làm được nhiệm vụ nầy, chúng ta có lỗi với người nông dân. Đầu ra cho mặt hàng gạo cần có một định hướng chiến lược, không phải là những biện pháp tình thế trước mắt như mua tạm trữ, thành lập quỹ bình ổn mà căn cơ hơn, lâu dài hơn phải là những chiến lược cụ thể hơn để bảo đảm cho người nông dân yên tâm thu hoạch nông sản của mình- Có khi nào Bộ Nông nghiệp phát triển nông thôn, Bộ Công thương suy nghĩ vì sao Thái Lan luôn thu mua hết lúa hàng hóa của nông dân và họ xuất khẩu bán cao giá hơn VN chúng ta, có phải trình độ quản lý điều hành xuất khẩu gạo của ta kém hơnThái Lan- Nếu thật sự kém Thái Lan, thua Thái Lan tại sao Bộ NN-PTNT và Bộ Công thương không học tập họ để người nông dân VN ít ra cũng hưởng lợi bằng với người nông dân Thái Lan? Một kinh nghiệm hay của Thái Lan mà chúng ta có thể tham khảo, học tập trong việc thu mua và điều hành xuất khẩu gạo- Ngoài việc thiết lập hệ thống kho bãi hiện đại đủ sức chứa 10 triệu tấn gạo- đầu những năm 2000 chính phủ Thái Lan đầu tư 2 tỷ USD để thực hiện cơ chế bảo đảm giá lúa gạo theo hình thức: nông dân có thể bán lúa cho đại lý của chính phủ theo giá sàn bảo đảm có lời- Và người nông dân có thể mua lại tất cả số lúa đó trong vòng 90 ngày chịu lãi suất 3%. Do giá sàn luôn cao hơn giá thị trường, nên chính phủ trở thành trực tiếp mua lúa gạo cho nông dân- Các doanh nghiệp xuất khẩu gạo khi tìm được thị trường thì mua lại của chính phủ- Nhờ vậy giá gạo xuất khẩu của Thái Lan luôn giữ ở mức cao và người nông dân thì được lợi.
Chiến lược đầu ra cho hạt gạo Việt Nam phải tính toán đến qui hoạch sản xuất, chế biến và bảo quản sau thu hoạch. Đặc biệt vấn đề tiếp cận thông tin thị trường và tạo sự liên doanh ,liên kết giữa người trồng lúa và doanh nghiệp- phải gắn bó quyền lợi của người trồng lúa với lợi nhuận của doanh nghiệp- muốn vậy cần phải có cơ chế, chính sách hỗ trợ nông dân. Doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng gạo phải thấy nếu không có nông dân trồng lúa họ không có sản phẩm hàng hóa để bán. Cơ chế chính sách hỗ trợ phải chia ra các nhóm giải pháp: ngắn hạn, dài hạn. Trong đó ngắn hạn là hỗ trợ tức thì về lãi suất về giá sàn, cung ứng vốn thu mua, dài hạn là phải nâng cao năng lực dự báo thị trường phát triển công nghiệp chế biến. Từ đó hoạch định chiến lược lâu dài cho tiêu thụ hạt gạo hàng hóa. Hiện nay chúng ta đã và đang từng bước triển khai việc đưa nông sản- trong đó có mặt hàng gạo lên sàn. Theo các chuyên gia- đây là hình thức ưu việt bởi cắt bỏ được khâu trung gian, bán trực tiếp cho người tiêu thụ- nhờ sàn giao dịch nông sản nầy, nhiều nước đã giúp cho nông dân giảu lên. Đối với chúng ta- dù sàn giao dịch nông sản hoạt động chưa hiệu quả, nhưng cũng coi là một trong những giải pháp quan trọng để tìm đầu ra cho hạt gạo Việt Nam, hạn chế tình trạng ép giá đối với nông dân ra và cũng là cách để giúp cho người nông dân bớt khổ./.
Hữu Quan