Tin tức
(VOH) - Mấy tháng trở lại đây, căng thẳng cung cầu thị trường ngoại tệ đã đẩy tỉ giá có thời điểm 1 USD ăn gần 20.000đ. VN Trước khả năng sẽ diễn biến xấu hơn vào những tháng còn lại của năm nay vì nhu cầu ngoại tệ sẽ tăng do phải thanh toán trả nợ nước ngoài và nhập khẩu nguyên liệu sản xuất cho năm tới, Ngân hàng nhà nước đã áp dụng biện pháp mạnh để kiểm soát thị trường ngoại tệ. Theo đó, tỉ giá công bố của ngân hàng nhà nước là 17.961/USD và giảm biên độ dao động từ cộng trừ 5% xuống còn 3%. Như vậy, tỉ giá trần sẽ là 18.500đ/USD, gần sát với thị trường hiện tại. Cùng với việc điều chỉnh tỉ giá, ngân hàng nhà nước cũng điều chỉnh tăng lãi suất cơ bản để giúp hạn chế mực tăng trưởng nóng hiện nay đã vượt 4% so với mục tiêu đã đề ra đầu năm và khả năng cuối năm sẽ còn tăng trưởng tín dụng. Mặt khác, hạn chế tín dụng cũng giảm bớt áp lực lên tỉ giá ngoại tệ. Cũng để biện pháp siết chặt tín dụng hiệu quả hơn, ngân hàng nhà nước cũng tăng một loạt lãi suất tái cấp vốn và lãi suất tái chiết khấu lên 1%.
Cùng với các biện pháp bằng công cụ chính sách tiền tệ thì ngân hàng Nhà nước cũng đề nghị Chính phủ yêu cầu các tập đoàn kinh tế, các Tổng công ty nhà nước bán ngoại tệ cho ngân hàng. Theo tính toán, hiện nay các doanh nghiệp đang găm giữ lượng ngoại tệ khá lớn, khoảng 10,5 tỉ đô la. Nếu các doanh nghiệp này chịu bán 30-50% số lượng ngoại tệ này, cộng với dự trữ ngoại hối và kiều hối thì số ngoại tệ được cung ứng cho thị trường là rất lớn, đủ lực để dập tắt cơn sốt tỉ giá.
Việc công bố điều chỉnh tỉ giá sẽ có lợi cho xuất khẩu, giúp cho các doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu, tăng thu ngoại tệ về cho đất nước. Đồng thời nó cũng buộc các doanh nghiệp nhập khẩu phải thận trọng hơn, từ đó góp thêm phần giảm nhập siêu. Tuy nhiên, vì tăng tỉ giá ngoại tệ, dù muốn hay không cũng là gián tiếp giảm giá trị VND xuống 3,4% và đây cũng tăng thêm gánh nặng cho các doanh nghiệp khi trả nợ nước ngoại. Tuy vậy, với biện pháp mạnh này thì hi vọng thời gian ngắn sẽ ổn định thị trường ngoại tệ thì sự tác động này chỉ nhất thời, không ảnh hưởng nhiều đến trả nợ nước ngoài của các doanh nghiệp.
Vấn đề còn lại là liệu các tập đoàn, các tổng công ty nhà nước có chịu bán ngoại tệ đang găm giữ cho ngân hàng hay không. Ngoại tệ là tài sản của doanh nghiệp do hoạt động sản xuất kinh doanh đem lại. Hay nói một cách khác doanh nghiệp là chủ sở hữu. Sở dĩ có hiện tượng găm giữ ngoại tệ là có sự chênh lệch quá lớn giữa tỉ giá thị trường tự do và tỉ giá do ngân hàng nhà nước qui định. Nay, tỉ giá đã gần sát với tỉ giá tị trường thì doanh nghiệp sẽ chấp hành sự chỉ đạo của Chính phủ. Nhưng vấn đề đặt ra là khi doanh nghiệp đã bán ngoại tệ cho ngân hàng thì khi doanh nghiệp cần ngoại tệ để nhập khẩu, liệu ngân hàng có đáp ứng đủ hay không? Ngân hàng trả lời được câu hỏi này thì những mắc mứu giữa ngân hàng và doanh nghiệp sẽ được khai thông và sẽ không còn tình trạng găm giữ ngoại tệ. Bởi trong thực tế, đã có trường hợp ngân hàng nhà nước thiếu các biện pháp đồng bộ nên chủ trương thì đúng nhưng hiệu quả không cao. Đơn cử như mới đây, khi ngân hàng cho phép nhập khẩu vàng không hạn chế thì ngay tức thời giá vàng xuống. Nhưng sau 2 ngày, vàng lại lên giá gần 30 triệu đồng/ lượng. Lý do vì doanh nghiệp nhập khẩu vàng phải mua ngoại tệ với giá cao.
Do vậy, kỳ này, để kiểm soát và ổn định thị trường ngoại tệ, ngân hàng nhà nước đã đưa ra khá nhiều biện pháp nhưng khi thực thi cần có sự triển khai đồng bộ mới hi vọng đạt mục tiêu đề ra./.
Nguyễn Khánh