Tin tứcChú tâm theo dõi tiến trình cắt giảm đầu tư công năm 2008, người ta mới hiểu được tại sao Thứ trưởng Cao Viết Sinh khẳng định như vậy. Năm 2008, một chương trình cắt giảm đầu tư công cũng đã được triển khai rộng khắp trên toàn quốc để đối phó với tình hình lạm phát leo thang. Trong số ba khoản chi chính của ngân sách (gồm chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên và chi trả nợ), trừ khoản trả nợ, hai khoản chi còn lại trong năm 2008 - theo kế hoạch - đều phải cắt giảm mạnh mẽ.
Thế nhưng, bản báo cáo trình Quốc hội phê duyệt quyết toán ngân sách năm 2008 đã
chỉ rõ, chi ngân sách nhà nước trong năm tài khóa vượt dự toán 13,5% (tương
đương 53.786 tỷ đồng), trong đó nhiều khoản chi vượt khá lớn. Trong đó, chi ngân
sách trung ương tăng hơn 13% (tăng 27.968 tỷ đồng) so với dự toán, chi ngân sách
địa phương tăng gần 14% (25.818 tỷ đồng). Riêng chi đầu tư phát triển vượt gần
20% dự toán (tương đương khoảng 119.500 tỷ đồng). Có tới 40 bộ, ngành, được bố
trí 11.706 tỷ đồng, không cắt giảm được công trình, dự án nào; một số địa phương
như Gia Lai, Kon Tum, Quảng Ngãi, Lâm Đồng không thực hiện công tác rà soát, cắt
giảm các dự án công! Nhiều đại biểu Quốc hội (ĐBQH), trong đó có ĐB Trần Du Lịch
(TPHCM) - một chuyên gia hàng đầu về tài chính công và ĐB Mai Thị Ánh Tuyết (An
Giang) đã thẳng thắn đặt câu hỏi ngay tại kỳ họp QH lúc đó về hiệu quả thực sự
của chương trình cắt giảm đầu tư công.
Yêu cầu cắt giảm đầu tư công để ổn định vĩ mô, chống lạm phát là chủ trương đúng
đắn, kịp thời. Bộ Chính trị ban hành Kết luận về tình hình kinh tế - xã hội năm
2011, trong đó nêu bật quan điểm: “Trong năm 2011 và một vài năm đầu của kế
hoạch 5 năm 2011-2015, không quá bị ràng buộc bởi mục tiêu đạt tốc độ tăng
trưởng GDP năm 2011 cao hơn năm 2010 để tránh tạo ra lạm phát cao, tạo tiền đề
vững chắc cho tăng trưởng cao hơn ở những năm cuối của kế hoạch 5 năm”. Vấn đề
đặt ra là làm thế nào để nhiệm vụ cắt giảm đầu tư công lần này được thực hiện
một cách quyết liệt và hiệu quả, trong khi vẫn dành sự quan tâm thích đáng cho
những dự án đảm bảo an sinh xã hội hoặc công trình có thể hoàn thành sớm đưa vào
sử dụng, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội.
Theo các chuyên gia kinh tế, việc cắt giảm đầu tư công năm 2011 có một số điểm
mới so với năm 2008. “Chính phủ không coi cắt giảm đầu tư công là giải pháp tình
thế, mà đặt nó trong lộ trình dài hạn và biện pháp tổng thể. Nói cách khác, cắt
giảm đầu tư công năm 2011 không chỉ là cắt giảm để chống lạm phát mà còn là rà
soát toàn diện tính hợp lý, nâng cao hiệu quả của đầu tư công, qua đó tái cấu
trúc nền kinh tế” - TS Nguyễn Minh Phong, Viện Nghiên cứu kinh tế xã hội Hà Nội,
nhận định. Bên cạnh đó, các nguyên tắc và tiêu chí cắt giảm đầu tư công lần này
đã được xác định và hướng dẫn rất cụ thể đến các bộ ngành, địa phương và các tập
đoàn, tổng công ty nhà nước…
Với quyết tâm của cả hệ thống chính trị và các chế tài mạnh mẽ hơn (kể cả việc
thu hồi các khoản bố trí sai mục tiêu nguồn ngân sách nhà nước và trái phiếu
Chính phủ để điều chuyển cho các bộ, ngành, địa phương khác), hy vọng tiến trình
cắt giảm đầu tư công năm 2011 sẽ có bước chuyển biến cả về lượng và chất so với
năm 2008, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, trước mắt là kiềm chế “bão giá” một
cách hiệu quả.