Đa dạng hóa mô hình chăm sóc người cao tuổi là yêu cầu cấp thiết

TPHCM là đô thị có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất cả nước. Quá trình già hóa đặt ra yêu cầu cấp thiết về phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe và dịch vụ chăm sóc người cao tuổi toàn diện.

Số lượng người trên 60 tuổi tại Thành phố hiện là 1,6 triệu người, chiếm tỷ lệ 11%. Thạc sĩ Phạm Bình An - Viện phó Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM cho rằng, chúng ta có thể học hỏi kinh nghiệm từ Trung Quốc với mô hình quy hoạch “90-7-3”: 90% chăm sóc tại nhà, 7% chăm sóc tại các trung tâm cộng đồng, 3% chăm sóc nội trú. Chính phủ Trung Quốc chuyển trọng tâm đầu tư từ các viện dưỡng lão biệt lập sang việc xây dựng mạng lưới các “Trạm dịch vụ chăm sóc cộng đồng” tại các khu dân cư để cung cấp hỗ trợ sinh hoạt và y tế cơ bản cho nhóm 90%.

MG_9365-2048x1365
Nhu cầu chăm sóc ngắn hạn cho người cao tuổi ngày càng cao

"Tích hợp y tế phường, xã “2 trong 1”, cả về chăm sóc người dân cũng như dân chăm sóc người cao tuổi. Y tế phường, xã hiện nay rất mạnh và sẽ là tuyến rất quan trọng, bởi vì nếu làm tốt tuyến phường, xã thì sẽ tạm giảm áp lực tuyến trên. Xây dựng cơ sở chuyên biệt tuyến cuối và đặc biệt là cho người cao tuổi mất khả năng tự chủ, đây là vấn đề rất cần thiết."Thạc sĩ Phạm Bình An nói.

Thạc sĩ Lương Thu Anh - Trưởng Phòng tổng hợp và Ứng dụng công nghệ số, Sở Quy hoạch Kiến trúc đề xuất, có thể áp dụng mô hình “Cụm nông nghiệp - dưỡng lão tập trung” ở khu vực phía Bắc, phía Nam Thành phố và vùng mở rộng bao gồm các khu vực nông thôn trước sáp nhập, với quỹ đất nông nghiệp lớn, mật độ xây dựng thấp, có cảnh quan thiên nhiên, không khí trong lành, hạ tầng y tế còn thưa thớt so với khu vực trung tâm.

"Nhà dưỡng lão ở đây sẽ gắn với hoạt động nông nghiệp. Chúng ta có thể có những khu vực yên tĩnh dành cho người cao tuổi nghỉ ngơi, sinh sống, nhưng cũng có những phân khu sôi động hơn là nơi người ta có thể ra đó câu cá hay là trồng rau, đón tiếp người thân đến thăm và cùng có một ngày cuối tuần ở nông trại, để người cao tuổi có thể tham gia trồng rau, nuôi cá, chăm sóc cây cảnh, chăm sóc hoa lan hằng ngày, và sản phẩm có thể bán ra thị trường." - Thạc sĩ Lương Thu Anh chia sẻ.

598618444_1386583663261808_9208452388438415085_n
Các cơ sở y tế có thể đóng vai trò hướng dẫn, tư vấn và đào tạo cho người chăm sóc không chuyên

Trước yêu cầu đổi mới và đa dạng hóa mô hình chăm sóc, Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp đã tiên phong xây dựng và triển khai mô hình “Nâng cao quản lý và chăm sóc người cao tuổi trong ngày”.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Phan Minh Hoàng - Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp cho biết, mô hình được triển khai thí điểm với quy mô 20 giường ban ngày, tiếp nhận trung bình 20 người cao tuổi mỗi ngày, hoạt động liên tục từ 7g30 đến 16g30.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Phan Minh Hoàng cho hay: "Buổi sáng sẽ có hoạt động phục hồi chức năng, vật lý trị liệu, sau đó các cô chú được ăn trưa và nghỉ trưa. Đầu giờ chiều các cô chú sẽ được qua phòng điều trị tâm thể để đánh giá sức khỏe hai tiếng đến hai tiếng rưỡi. Diễn ra một số hoạt động như các cô chú tham gia đánh cờ hoặc là chơi cờ tướng, tô màu, vẽ tranh, đọc sách…Các cô chú rất hài lòng với lộ trình điều trị ở đây. Mô hình tiếp theo là mô hình short-day, là chăm sóc trong tuần. Các anh chị khi làm việc không có điều kiện để lo cho bố mẹ, ông bà thì người ta có thể đưa tới bệnh viện để bệnh viện hỗ trợ chăm sóc từ thứ hai đến thứ sáu, sau đó từ thứ sáu các cô chú lại về nhà."

Bác sĩ Chuyên khoa 2 Nguyễn Duy Cường - Bệnh viện Thống Nhất cho rằng, khả năng chăm sóc người cao tuổi tại gia đình ngày càng hạn chế, trong khi các dịch vụ hỗ trợ từ cộng đồng và xã hội chưa phát triển tương xứng. Do đó, việc hình thành và phát triển một hệ sinh thái chăm sóc người cao tuổi mang tính toàn diện, tích hợp và bền vững là yêu cầu cấp thiết.

"Tăng cường sự gắn kết giữa cơ sở khám chữa bệnh và gia đình người cao tuổi. Gia đình vẫn là trụ cột trong chăm sóc người cao tuổi tại Việt Nam, nhưng thường thiếu kiến thức và kỹ năng chăm sóc phù hợp. Các cơ sở y tế có thể đóng vai trò hướng dẫn, tư vấn và đào tạo cho người chăm sóc không chuyên về quản lý bệnh mạn tính, dùng thuốc an toàn, dinh dưỡng, phòng ngừa té ngã và chăm sóc cuối đời."  Bác sĩ Chuyên khoa 2 Nguyễn Duy Cường nhấn mạnh.

603756881_1393171592603015_7718050374765459817_n
Chăm sóc người cao tuổi tại Bệnh viện Thống Nhất

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TPHCM nhận định, đối mặt với các thách thức về hạ tầng, quy định, nguồn nhân lực và cả những kinh nghiệm trong việc tổ chức hoạt động các loại hình dịch vụ dưỡng lão, Thành phố cần phải gấp rút hoàn thiện lộ trình phát triển hệ thống dịch vụ dưỡng lão, thể hiện sự chuyển biến từ xây dựng nền tảng - mở rộng đến nâng cao chất lượng - hội nhập và chuyên sâu.

Giám đốc Sở Y tế TPHCM nêu rõ: "Cần quy hoạch hệ thống dưỡng lão theo mô hình đa tầng dịch vụ, từ chăm sóc tại nhà, chăm sóc ban ngày, nhà ở có người hỗ trợ, dưỡng lão, điều dưỡng đến chăm sóc giảm nhẹ cuối đời, bảo đảm người cao tuổi được chăm sóc đúng mức độ cần thiết, đúng thời điểm, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm tải cho các cơ sở y tế như hiện nay. Sở Y tế TPHCM sẽ chủ trì, phối hợp với các sở, ban ngành liên quan tham mưu cho Ủy ban nhân dân thành phố xây dựng đề án phát triển hệ thống dưỡng lão thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2025 - 2030 và những năm tiếp theo, làm cơ sở triển khai hệ sinh thái chăm sóc dài hạn, đa tầng, liên thông, lấy người cao tuổi làm trung tâm."

595921883_1386583549928486_8805231094151077324_n
Y tế cơ sở đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc người cao tuổi

Trên cơ sở Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, Thành phố có đủ điều kiện để phát triển mô hình an sinh dưỡng lão đô thị đa tầng, gắn với mạng lưới y tế cơ sở và dịch vụ xã hội. Khi phát huy tốt lợi thế về kinh tế, y tế, công nghệ và tính năng động của một siêu đô thị, TPHCM sẽ trở thành một trung tâm hiện đại về mô hình dưỡng lão, biến người cao tuổi vừa là đối tượng được chăm sóc, vừa là chủ thể đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của Thành phố.

Bình luận