Trong chương trình tư vấn chuyên sâu về điều trị cận loạn thị trên sóng VOH FM99.9MHZ, PGS.TS.BS Trần Hải Yến – Nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Mắt TP.HCM, Nhà sáng lập Trung tâm Hải Yến Eye Care – đã cung cấp góc nhìn toàn diện giúp người bệnh có sự chuẩn bị đúng đắn nhất.
Khám tiền phẫu: Bước quyết định sự an toàn
Nhiều người cho rằng khám mắt mổ cận diễn ra rất nhanh. Thực tế, một quy trình kiểm tra tiền phẫu chuẩn mực thường kéo dài từ 120 đến 150 phút với hơn 10 bước đo đạc chuyên sâu.
Bên cạnh đo độ cận, loạn, thị lực hay nhãn áp, bác sĩ phải nhỏ thuốc giãn đồng tử để kiểm tra kỹ đáy mắt và võng mạc. Ngoài ra, việc chụp bản đồ giác mạc, đo độ dày giác mạc và đo quang sai là bắt buộc để đánh giá mắt có đủ điều kiện phẫu thuật hay không.
Theo PGS.TS.BS Trần Hải Yến, hai điều kiện tiên quyết để mổ cận là đủ tuổi (từ 18 tuổi trở lên) và độ khúc xạ đã ổn định. Nếu độ cận vẫn đang tăng hoặc cấu trúc giác mạc không cho phép, bác sĩ bắt buộc phải hoãn phẫu thuật để theo dõi thêm, tránh tình trạng tái cận hoặc biến chứng hậu phẫu.
Hiểu đúng về các nhóm phương pháp phẫu thuật
Hiện nay, các giải pháp điều trị tật khúc xạ được chia thành hai nhóm chính:
Nhóm can thiệp trên giác mạc (Dùng Laser):
Laser bề mặt (PRK/SmartSurfACE): Cạo lớp biểu mô và chiếu laser trực tiếp. Không tạo vạt giác mạc, phù hợp cho người giác mạc mỏng nhưng thời gian hồi phục vài ngày đầu sẽ khó chịu hơn.
Femto-Lasik: Dùng laser tạo một vạt giác mạc mỏng, lật lên rồi chiếu laser điều chỉnh độ cận, sau đó đậy vạt lại. Thị lực hồi phục nhanh nhưng cần tránh va chạm mạnh vào mắt thời gian đầu.
Phẫu thuật cắt nếp mô (Smile/Clear): Laser chiếu xuyên qua bề mặt để tạo một lõi mô bên trong, bác sĩ rút lõi mô qua đường mổ siêu nhỏ chỉ khoảng 2mm. Phương pháp này hạn chế khô mắt và bảo tồn tối đa cấu trúc giác mạc.
Nhóm can thiệp bên trong mắt (Đặt thấu kính Phakic ICL):
Bác sĩ đưa một thấu kính cực nhỏ, dẻo và sinh học (chất liệu Collamer) qua đường mổ 2mm vào đặt phía sau mống mắt, trước thủy tinh thể.
Phương pháp này không làm bào mòn giác mạc, có thể tháo rút khi cần, đồng thời có chớp lớp chống tia cực tím giúp bảo vệ mắt.
Phakic EVO ICL: "Cứu cánh" cho người cận nặng hoặc giác mạc mỏng
Phakic ICL mở ra cơ hội xóa cận cho những trường hợp bị từ chối mổ laser như: độ cận quá cao (lên đến -18 độ cận, +10 độ viễn, -6 độ loạn), giác mạc quá mỏng, hoặc cấu trúc giác mạc bất thường.
Đáng chú ý, phương pháp này còn áp dụng được cho những người đã từng mổ laser nhưng bị tái cận mà giác mạc không còn đủ độ dày để chiếu laser bổ sung. Dù thấu kính nằm vĩnh viễn trong mắt, người bệnh hoàn toàn không cảm thấy cộm hay đau rát, và người ngoài nhìn vào cũng không thể phát hiện. Trong tương lai, nếu bệnh nhân lớn tuổi bị đục thủy tinh thể, bác sĩ hoàn toàn có thể lấy thấu kính ICL ra nhẹ nhàng để tiến hành phẫu thuật Phaco.
Lưu ý quan trọng sau phẫu thuật
Thị lực sau mổ có thể phục hồi ngay 90-100% chỉ sau một ngày. Tuy nhiên, để bảo vệ kết quả lâu dài, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc chăm sóc:
Tránh kiêng khem quá mức: Có thể làm việc với máy tính sau 1 ngày nhưng cần nghỉ ngơi ngắt quãng (sau 30-40 phút làm việc nên nhắm mắt hoặc nhìn xa).
Vệ sinh đúng cách: Không để nước bẩn vào mắt trong tuần đầu tiên. Tuyệt đối không dụi tay vào mắt.
Hoạt động thể thao: Các môn nhẹ như gym, yoga có thể tập lại sau 1 tháng (lưu ý đeo băng đô tránh mồ hôi chảy vào mắt). Các môn bơi lội hoặc thể thao đối kháng nên kiêng ít nhất 3 tháng.
Tái khám định kỳ: Ngay cả khi mắt đã nhìn rõ, việc tái khám định kỳ mỗi năm một lần là bắt buộc để theo dõi sức khỏe võng mạc và đáy mắt.
Mỗi đôi mắt có một cấu trúc riêng biệt và không có phương pháp mổ cận nào là "hoàn hảo cho tất cả mọi người". Quyết định phẫu thuật không chỉ dựa vào sở thích cá nhân hay xu hướng công nghệ, mà quan trọng nhất là sự phù hợp dựa trên kết quả thăm khám chuyên sâu. Lắng nghe tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa, hiểu rõ ưu - nhược điểm của từng giải pháp sẽ giúp bạn đưa ra lựa chọn đúng đắn, an toàn để tự tin làm chủ thị lực và nâng cao chất lượng cuộc sống.

