Tin tứcTheo kết quả Điều tra Sức khỏe răng miệng toàn quốc lần thứ ba, hiện nay hơn 90% người dân Việt Nam đang mắc các bệnh lý về răng miệng ở nhiều mức độ khác nhau. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tổng quát mà còn tác động trực tiếp tới chất lượng cuộc sống và năng suất lao động. Đây được xem là một thách thức sức khỏe cộng đồng cần được xã hội quan tâm đúng mức.
Số liệu thống kê chỉ ra rằng hơn 85% trẻ em từ 6 đến 8 tuổi bị sâu răng sữa, trong khi tỷ lệ sâu răng vĩnh viễn ở người trưởng thành và người cao tuổi là trên 80%. Ngoài ra, có hơn 60% trẻ em và 80% người lớn gặp các vấn đề về viêm lợi hoặc viêm quanh răng. Những con số này minh chứng cho việc phòng ngừa sức khỏe răng miệng vẫn chưa được coi trọng.
Đáng chú ý, khoảng 30% người trưởng thành có túi mủ bệnh lý quanh chân răng, dẫn đến tình trạng răng lung lay và tạo thành các ổ nhiễm khuẩn nguy hiểm. Thực trạng này cho thấy việc kiểm tra sức khỏe răng miệng tại Việt Nam, đặc biệt là ở đối tượng trẻ em, vẫn còn bị bỏ ngỏ. Sức khỏe răng miệng đóng vai trò là một phần thiết yếu không thể tách rời của sức khỏe tổng thể.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Cao Bính, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương, nhận định vệ sinh kém có thể dẫn đến sâu răng và các bệnh lý toàn thân. Các bệnh liên quan bao gồm bệnh về lợi, thậm chí là những vấn đề nghiêm trọng như tim mạch và tiểu đường. Do đó, việc duy trì thói quen vệ sinh răng miệng hàng ngày là vô cùng quan trọng đối với mỗi cá nhân.
Ở trẻ em, nếu tình trạng sâu răng không được xử lý kịp thời sẽ dễ gây viêm tủy hoặc hoại tử tủy răng. Tình trạng này có thể dẫn tới những biến chứng nghiêm trọng khác như viêm hạch, viêm xoang hàm hay viêm tủy xương hàm. Những cơn đau nhức kéo dài gây ảnh hưởng tiêu cực đến việc ăn uống, giấc ngủ và tinh thần học tập hàng ngày của trẻ nhỏ.
Theo các chuyên gia nha khoa, nguyên nhân chủ yếu của các bệnh lý này xuất phát từ việc người dân còn thiếu nhận thức trong chăm sóc răng miệng. Nhiều người chưa hình thành thói quen vệ sinh đúng cách, tạo điều kiện cho mảng bám và vi khuẩn tích tụ gây hại. Sâu răng và viêm quanh răng cũng là lý do chính dẫn đến tình trạng mất răng sớm ở nhiều độ tuổi.
Dữ liệu từ Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương cho thấy hơn 60% bệnh nhân chỉ đi khám khi có triệu chứng đau nhức hoặc sưng tấy. Ngược lại, chỉ có khoảng 10% người dân duy trì thói quen khám định kỳ để kiểm tra sức khỏe răng miệng thường xuyên. Việc phát hiện sớm các bệnh lý sẽ giúp tăng hiệu quả điều trị và tiết kiệm chi phí cho người bệnh.
Việc tiếp cận điều trị trễ khiến nhiều bệnh nhân đối mặt với nguy cơ không thể giữ được răng thật. Khi bị mất răng, các răng lân cận sẽ xô lệch và răng đối diện bị trồi lên, làm xáo trộn hệ thống nhai và khớp cắn. Những xáo trộn này còn ảnh hưởng trực tiếp đến khớp thái dương hàm, gây khó khăn trong sinh hoạt và ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt.
Nhiều quan niệm sai lầm cũng khiến tình trạng bệnh răng miệng gia tăng, như việc cho rằng chỉ cần đánh răng mỗi ngày là đủ bảo vệ. Một số người còn tự ý mua thuốc uống khi đau răng hoặc nghĩ răng sữa của trẻ bị sâu không đáng lo vì sẽ thay. Các bác sĩ khẳng định đây là những suy nghĩ sai lầm cần được thay đổi để bảo vệ sức khỏe răng miệng tốt hơn.
Việc phòng bệnh răng miệng không quá phức tạp nếu được thực hiện đúng kỹ thuật ngay từ khi trẻ bắt đầu mọc răng sữa. Cha mẹ cần hướng dẫn con cách cầm bàn chải và di chuyển trên bề mặt răng để hình thành ý thức chăm sóc lâu dài. Thói quen này cần được duy trì thường xuyên để bảo vệ bộ răng của trẻ trong suốt quá trình phát triển.
Bên cạnh việc chải răng, người dân được khuyên dùng chỉ nha khoa để làm sạch các kẽ răng thay vì dùng tăm xỉa răng truyền thống. Việc sử dụng tăm thường xuyên có thể gây tổn thương nướu và làm rộng kẽ răng, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Sử dụng chỉ nha khoa giúp loại bỏ mảng bám ở những nơi bàn chải khó tiếp cận một cách an toàn.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết ngành răng hàm mặt hiện đã chuẩn hóa 360 quy trình kỹ thuật chuyên môn sâu. Các y bác sĩ Việt Nam hiện nay đã làm chủ nhiều kỹ thuật phức tạp trong phẫu thuật và chỉnh hình hàm mặt. Điều này góp phần nâng cao chất lượng điều trị cho nhóm bệnh không lây nhiễm phổ biến nhất hiện nay tại nước ta.
Theo ông Thuấn, chăm sóc răng miệng là cấu phần quan trọng của y tế dự phòng và hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân. Để cải thiện tình trạng hiện nay, cần có sự chung tay của toàn xã hội, từ cơ quan quản lý đến các trường học. Mỗi người dân cần chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe răng miệng cho bản thân và các thành viên gia đình.
Nhằm bảo vệ răng chắc khỏe, Phó Giáo sư Trần Cao Bính khuyến cáo người dân ghi nhớ và thực hiện "quy tắc 4 số 2". Quy tắc này bao gồm: đánh răng 2 lần mỗi ngày, mỗi lần ít nhất 2 phút, thực hiện sau khi ăn 2 giờ và đi khám răng định kỳ 2 lần mỗi năm. Đây là những bước cơ bản nhưng mang lại hiệu quả phòng bệnh rất cao.
Người dân cũng nên ưu tiên sử dụng các loại kem đánh răng có chứa flo để tăng cường độ chắc khỏe cho men răng. Chuyên gia lưu ý thêm rằng nên đánh răng sau khi ăn sáng để flo có thời gian thẩm thấu vào răng hiệu quả nhất. Nếu đánh răng ngay trước khi ăn, lượng flo trong nước bọt sẽ bị thức ăn cuốn trôi và không kịp phát huy tác dụng bảo vệ.