Năm 2026, ngành Y tế Thành phố bám sát chủ đề năm mà Thành phố đã ban hành “Hoàn thiện, nâng cao chất lượng tổ chức bộ máy - Khai thông thể chế - Đột phá hạ tầng - Nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân”. Trong đó, y tế cơ sở là “tuyến gần dân nhất”, đóng vai trò gác cửa của hệ thống y tế TPHCM. Thành phố đang củng cố toàn diện, bảo đảm chức năng chăm sóc sức khoẻ ban đầu của các trạm y tế. Một khi hệ thống y tế cơ sở mạnh lên, đủ năng lực, đủ con người, đủ công nghệ, thì sẽ là nơi người dân đặt niềm tin, giúp giảm tải tuyến trên.
Một bước chuyển quan trọng của ngành Y tế Thành phố là sắp xếp 38 Trung tâm Y tế khu vực thành 168 Trạm Y tế xã, phường, đặc khu trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, chính thức vận hành từ ngày 01/01/2026; góp phần rút ngắn khoảng cách quản lý, tăng tính chủ động của chính quyền cơ sở, giúp Trạm Y tế bám sát hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu của người dân, thực sự trở thành “điểm chạm y tế đầu tiên” và nền tảng vững chắc của hệ thống y tế Thành phố trong giai đoạn phát triển mới.
Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Trung Hòa - nguyên Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Gò Vấp đánh giá, việc sắp xếp lại Trạm Y tế theo mô hình chính quyền 2 cấp giúp giải quyết tận gốc các bất cập, tái cơ cấu hệ thống tổ chức theo hướng tinh gọn, hiệu quả, đồng thời nâng cao năng lực quản lý, kết nối liên thông và chuyển đổi số trong y tế cơ sở.
“Y tế cơ sở bắt buộc phải phát triển đồng hành với chính quyền địa phương hai cấp, không thể nào khác hơn. Chính quyền địa phương và Sở y tế cùng các cơ quan có liên quan phối kết hợp nhau, trân trọng, nuôi nấng, giúp đỡ trạm y tế trưởng thành dần dần lên. Bên cạnh đó, đòi hỏi vai trò cao nhất của lãnh đạo trạm y tế mới. Tôi nghĩ sẽ xảy ra khó khăn trước mắt nhưng hy vọng rằng một, hai năm nữa sẽ vững bền", Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Trung Hòa nói.
Bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu - Phó Giám đốc Sở Y tế, cho biết thêm: “Trong suốt thời gian vừa qua, Sở Y tế thành phố đã có những giải pháp đồng bộ để dần nâng cao y tế cơ sở, như đã hình thành các trạm y tế hoạt động theo nguyên lý y học gia đình, hội chẩn từ xa để kết nối các trạm y tế với bệnh viện tuyến trên, có những chính sách như thu hút các bác sĩ nghỉ hưu về làm việc tại các Trạm y tế. Các bác sĩ của Trạm Y tế cũng đã được đào tạo gói quản lý bệnh không lây của Tổ chức Y tế thế giới, do đó có thể chăm sóc, quản lý, điều trị cho người dân ngay từ tuyến cơ sở.”
PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho hay, tinh thần chỉ đạo của Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị chuyển dịch trọng tâm của hệ thống y tế từ “chủ yếu điều trị bệnh” sang “chủ động phòng bệnh, nâng cao sức khỏe Nhân dân”. Để cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo này, yêu cầu đặt ra là phải củng cố và nâng cao thực chất năng lực của y tế cơ sở, trước hết là các trạm y tế, nhằm bảo đảm khả năng thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.
Giám đốc Sở Y tế TPHCM nhấn mạnh: “Trạm y tế phải trở thành điểm tựa y tế gần dân, theo dõi liên tục sức khỏe người dân ngay tại cộng đồng. Trọng tâm đầu tư cho trạm y tế là nâng cao năng lực thực hiện khám sức khỏe định kỳ, tầm soát và phát hiện sớm bệnh tật, quản lý bệnh không lây nhiễm, chăm sóc và phục hồi chức năng tại cộng đồng; từng bước chuyển từ trạng thái thụ động “chờ người bệnh đến” sang trạng thái chủ động quản lý, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Để làm được điều này, Ngành Y tế Thành phố xác định rõ nguyên tắc: không để các trạm y tế hoạt động đơn lẻ, tự xoay xở một mình, mà phải được đặt trong một hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ và liên thông.”
Theo đó, Ngành sẽ tiếp tục đẩy mạnh triển khai các giải pháp thiết thực, gồm: củng cố và phát triển mạng lưới cộng tác viên sức khỏe cộng đồng, làm “cánh tay nối dài” của trạm y tế trong quản lý sức khỏe người dân tại địa bàn dân cư; tổ chức luân phiên bác sĩ về công tác tại các trạm y tế ở khu vực khó khăn, vùng xa, xã đảo như Thạnh An, đặc khu Côn Đảo, nhằm tăng cường năng lực chuyên môn tại chỗ; kết nối bác sĩ công tác tại trạm y tế với bác sĩ chuyên khoa tại các bệnh viện chuyên sâu thông qua Telemedicine để được tư vấn, hỗ trợ chuyên môn kịp thời; triển khai ký kết hợp tác, hỗ trợ chuyên môn giữa trạm y tế với các bệnh viện cấp cơ bản, tạo mối liên kết thường xuyên, hai chiều…
Hội nghị Thành ủy TPHCM lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 - 2030, nói về vấn đề y tế, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang yêu cầu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân TPHCM phải được khám, tầm soát sức khỏe ít nhất 1 lần, không chia giai đoạn. Bí thư Thành ủy nhấn mạnh đây là nội dung phải thực hiện theo Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Khẩn trương chuẩn bị các giải pháp để tiến tới mục tiêu khám sức khỏe cho mọi người dân trong năm 2026 theo chỉ đạo của thành phố, Bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu - Phó Giám đốc Sở Y tế, cho biết: “Đây là mục tiêu lớn, rất nhân văn, đồng thời cũng là bước đi cần thiết để thành phố chủ động hơn trong quản lý sức khỏe dân cư. Chúng tôi ý thức rất rõ, đây là nhiệm vụ không dễ bởi quy mô dân số lớn, nhu cầu đa dạng và áp lực lực rất cao nhưng khó không có nghĩa là không làm, mà phải làm cho đúng, làm có trọng tâm, có lộ trình, có giải pháp phù hợp và có sự phối hợp chặt chẽ để việc khám sức khỏe không chỉ là một chiến dịch ngắn hạn mà trở thành nền tảng cho quản lý sức khỏe của người dân một cách lâu dài, khoa học và hiệu quả hơn.”
Ông Nguyễn Phước Lộc - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, đặt ra yêu cầu: “Phải nghiên cứu sâu sắc tới mức độ trung tâm y tế của chúng ta đã sắp xếp thành trạm y tế, thì trạm y tế nào bên cạnh bệnh viện lớn, bên cạnh bệnh viện của Trung ương và hạng một, tuyến cuối thì chúng ta sắp xếp thí điểm xin cấp thẩm quyền phê duyệt và thành lập Khoa y tế dự phòng ở nơi đó, không bỏ chức năng y tế dự phòng. Trạm y tế vẫn giữ nhưng hình thành một khoa y tế dự phòng để chúng ta tăng cường nguồn nhân lực y tế tuyến trên khi có nhu cầu. Hồ sơ sức khỏe điện tử phải nâng lên một bước nữa là bao phủ toàn diện ở khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương cũ và mở rộng đối tượng là toàn thể phụ nữ và trẻ em, thì mới liên thông được bệnh án điện tử.”
Bằng việc tiếp tục đổi mới hoạt động y tế cơ sở, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu, triển khai hiệu quả các mô hình chăm sóc sức khỏe liên tục, tăng cường quản lý sức khỏe người dân theo nguyên lý y học gia đình, tinh thần xuyên suốt là phải phòng bệnh từ sớm, từ xa, từ ngay trong cộng đồng, TPHCM kỳ vọng người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, thuận tiện và công bằng.



