Tin tứcHiện nay, việc triển khai kỹ thuật thận nhân tạo tại các cơ sở y tế địa phương đang giúp bệnh nhân được điều trị gần nhà. Giải pháp này không chỉ góp phần giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Tuy nhiên, hệ thống này vẫn cần được tiếp tục đầu tư để duy trì hiệu quả hoạt động lâu dài.
Tại Việt Nam, số lượng bệnh nhân suy thận mạn tính giai đoạn cuối đang có xu hướng tăng nhanh cùng các bệnh không lây nhiễm. Trước nhu cầu lọc máu ngày càng lớn, ngành y tế nhiều địa phương đã chủ động đầu tư máy móc và phát triển kỹ thuật tại cơ sở. Việc này giúp người bệnh giảm chi phí đi lại và tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện hơn.
Trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ vừa qua, đội ngũ y bác sĩ tại Bệnh viện đa khoa huyện Yên Thế và các đơn vị thận nhân tạo vẫn làm việc liên tục. Đặc thù của bệnh nhân suy thận là phải thực hiện lọc máu chu kỳ ba lần mỗi tuần. Do đó, quy trình điều trị tại các khoa thận luôn phải được duy trì xuyên suốt, không thể gián đoạn.
Bà Nguyễn Thị Nhinh, trú tại thôn Cống Huyện, xã Đồng Kỳ, hiện đang điều trị ngoại trú ngay tại địa phương. Trước đây, bà phải thức dậy từ sớm để bắt xe khách lên bệnh viện tuyến tỉnh lọc máu trong tình trạng sức khỏe yếu. Từ khi có đơn nguyên thận nhân tạo gần nhà, bà đã tiết kiệm được chi phí và có thời gian sinh hoạt cùng gia đình.
Tương tự, ông Nguyễn Trọng Cường đã có 12 năm sống chung với bệnh thận và từng phải lọc máu tại Bệnh viện Bạch Mai. Vì xa nhà nên ông phải thuê trọ và gặp nhiều khó khăn khi muốn về quê trong các dịp lễ, Tết. Hiện tại, khi chuyển về điều trị tại địa phương, ông đã giảm được đáng kể chi phí sinh hoạt và thuận tiện hơn trong việc chăm sóc sức khỏe.
Bệnh viện đa khoa Yên Thế hiện đang vận hành 10 máy lọc thận để điều trị cho 54 bệnh nhân suy thận mạn tính. Hệ thống máy móc tại đây được trang bị từ năm 2017 và duy trì hoạt động 3 ca mỗi ngày. Suốt gần một thập kỷ qua, đơn vị này đã góp phần ổn định cuộc sống cho rất nhiều người bệnh tại khu vực.
Tại Bệnh viện đa khoa Lục Nam, đơn nguyên thận nhân tạo cũng thường xuyên bắt đầu ngày làm việc từ 6 giờ 30 phút sáng. Nhiều bệnh nhân có mặt từ sớm để chờ đến lượt vào ca lọc máu theo đúng lịch trình. Việc đưa dịch vụ này về cơ sở đã thay đổi hoàn toàn thói quen và điều kiện điều trị của người dân địa phương.
Ông Hoàng Văn P, một bệnh nhân có hơn 5 năm chạy thận, cho biết trước đây chi phí điều trị mỗi tháng tốn khoảng 9 triệu đồng. Khoản tiền này gây ra áp lực kinh tế rất lớn đối với gia đình ông. Từ khi chuyển về bệnh viện gần nhà, gánh nặng tài chính của gia đình đã được giảm bớt một cách đáng kể.
Bà Nguyễn Thị S, sinh năm 1958, cũng bày tỏ sự yên tâm khi không còn phải đi xa để điều trị định kỳ. Do tuổi cao và không có thu nhập thêm, mọi chi phí chữa bệnh của bà đều dựa vào các con. Việc điều trị tại cơ sở y tế gần nhà giúp bà giảm bớt chi phí và cảm thấy tinh thần thoải mái hơn.
Theo các bác sĩ, lọc máu chu kỳ là phương pháp điều trị suốt đời đối với những người suy thận giai đoạn cuối. Vì vậy, sự xuất hiện của kỹ thuật thận nhân tạo tại cơ sở y tế địa phương có ý nghĩa rất quan trọng. Điều này vừa hỗ trợ người bệnh, vừa giảm áp lực quá tải trầm trọng cho các bệnh viện tuyến Trung ương.
Thống kê cho thấy kỹ thuật chạy thận tại tỉnh Bắc Ninh đã có bước phát triển mạnh mẽ từ 5 máy đầu tiên vào năm 2008. Đến nay, 100% bệnh viện đa khoa công lập và một số cơ sở tư nhân trên địa bàn đã triển khai kỹ thuật này. Toàn tỉnh hiện có hơn 300 máy, phục vụ lọc máu định kỳ cho gần 1.100 bệnh nhân.
Bác sĩ Nghiêm Tam Dương, Trưởng Khoa Nội thận-Tiết niệu - Lọc máu thuộc Bệnh viện đa khoa Bắc Ninh số 1, thông tin rằng bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối chiếm khoảng 0,9% dân số. Ông nhấn mạnh việc "phủ sóng" kỹ thuật này giúp người dân được khám chữa bệnh tại chỗ. Điều này trực tiếp làm giảm chi phí điều trị và áp lực cho các bệnh viện tuyến trên.
Các bác sĩ trực tiếp điều trị cho hay phần lớn người bệnh chạy thận đều mắc bệnh lâu năm và có nhiều biến chứng kèm theo. Do đó, sự kết hợp giữa hệ thống máy móc hiện đại và đội ngũ chuyên môn giỏi là yếu tố then chốt. Công tác chăm sóc bệnh nhân đòi hỏi sự thăm khám thường xuyên và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.
Bác sĩ Hoàng Thị Quyên, phụ trách đơn nguyên thận nhân tạo tại Bệnh viện đa khoa Yên Thế, chia sẻ về những nỗ lực chăm sóc bệnh nhân. Bà cho biết đơn vị luôn cố gắng hỗ trợ tốt nhất cho những người có thâm niên mắc bệnh thận. Nhờ hệ thống máy móc hoạt động ổn định trong gần 10 năm, đơn vị đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Cũng theo bác sĩ Quyên, nếu được trang bị thêm các thiết bị như máy thẩm tách siêu lọc (HDF) online, hiệu quả điều trị sẽ cao hơn. Thiết bị này đặc biệt cần thiết trong những trường hợp cấp thiết, giúp bệnh nhân được chăm sóc tối ưu. Đây là mong mỏi để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế ngay tại tuyến địa phương.
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hữu Dũng từ Bệnh viện Bạch Mai cho biết đơn vị này thường xuyên quá tải do bệnh nhân từ nhiều tỉnh đổ về. Ông nhận định việc đưa hệ thống chạy thận về tuyến cơ sở là giải pháp thiết yếu để giảm áp lực này. Người bệnh sẽ được chăm sóc tốt hơn khi không phải di chuyển xa lên tuyến Trung ương.
Qua các đợt khảo sát, bác sĩ Dũng đánh giá nhiều địa phương đã triển khai kỹ thuật thận nhân tạo rất hiệu quả. Sự thành công này đến từ việc kết hợp tốt giữa đầu tư trang thiết bị và đào tạo nhân lực. Nhiều cơ sở y tế địa phương đã làm chủ được kỹ thuật và vận hành hệ thống một cách ổn định.
Dù đạt được nhiều thành tựu, hệ thống chạy thận tại các địa phương vẫn đang đối mặt với thách thức về máy móc xuống cấp. Một số thiết bị được đầu tư từ lâu bắt đầu hư hỏng, trong khi số lượng bệnh nhân liên tục gia tăng. Điều này đặt ra yêu cầu phải có nguồn kinh phí lớn để nâng cấp và thay thế.
Việc đầu tư hệ thống máy mới, hệ thống lọc nước RO và đào tạo chuyên sâu đòi hỏi ngân sách vượt khả năng của nhiều bệnh viện. Trước thực tế đó, một số đơn vị đã chủ động huy động các nguồn lực xã hội hóa. Đây được xem là giải pháp linh hoạt để nâng cấp hạ tầng y tế trong điều kiện ngân sách còn hạn hẹp.
Mới đây, Bệnh viện đa khoa Lục Nam đã tiếp nhận hệ thống lọc nước RO kép và máy siêu âm từ Tổng Công ty Khí Việt Nam. Khoản tài trợ trị giá 5 tỷ đồng này đã giúp bệnh viện tăng số máy chạy thận từ 10 lên 15 máy. Nhờ đó, cơ sở này đã đáp ứng được nhu cầu lọc máu cho gần 80 bệnh nhân tại địa phương.
Sở Y tế tỉnh Bắc Ninh dự kiến sẽ tiếp tục củng cố năng lực hệ thống y tế cơ sở về cả nhân lực và vật lực. Ngành y tế đang xây dựng Đề án phát triển giai đoạn 2026–2035 với tầm nhìn đến năm 2045. Mục tiêu chính là đảm bảo đầy đủ thuốc, trang thiết bị thiết yếu và nhân lực chuyên môn cho các bệnh viện.
Ông Nguyễn Đình Toàn, Trưởng Phòng Nghiệp vụ Y thuộc Sở Y tế tỉnh Bắc Ninh, khẳng định kỹ thuật thận nhân tạo sẽ tiếp tục được ưu tiên. Việc nâng cao năng lực điều trị tại chỗ là giải pháp bền vững để nâng cao chất lượng sống cho bệnh nhân. Đây cũng là nhiệm vụ trọng tâm nhằm giảm tải hiệu quả cho các tuyến điều trị cao hơn.
Các chuyên gia y tế đánh giá việc mở rộng kỹ thuật thận nhân tạo về địa phương đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Tuy nhiên, để duy trì tính bền vững, cần có sự đầu tư đồng bộ về cả cơ sở vật chất lẫn con người. Việc đảm bảo người bệnh được chăm sóc tốt nhất tại tuyến cơ sở vẫn là mục tiêu hàng đầu.