Tin tứcVới chủ đề “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”, Ngày Thế giới không thuốc lá (31/5) năm 2026 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tập trung cảnh báo về các phương thức thu hút người dùng mới.
Ảnh minh họa: soha
Chiến dịch năm nay nhấn mạnh vào những tác động tiêu cực đến sức khỏe trẻ em và thanh thiếu niên.
Đồng thời, WHO cũng chỉ rõ các thủ đoạn né tránh kiểm soát ngày càng tinh vi của các tập đoàn sản xuất thuốc lá khi chính sách toàn cầu dần siết chặt.
WHO khẳng định sử dụng thuốc lá là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm như ung thư, tim mạch, đột quỵ và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
Mỗi năm thế giới ghi nhận hơn 8 triệu ca tử vong liên quan đến thuốc lá, bao gồm 1,6 triệu ca do hút thuốc thụ động.
Cơ quan y tế cảnh báo không có sản phẩm nicotine nào là an toàn cho sức khỏe, từ thuốc lá truyền thống đến các loại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng hay túi ngậm.
Nicotine là chất gây nghiện cực mạnh, ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình phát triển não bộ của thanh thiếu niên trong giai đoạn trưởng thành.
Việc tiếp xúc với chất này gây ra những hậu quả nghiêm trọng như rối loạn nhận thức, giảm khả năng học tập và các vấn đề về sức khỏe tâm thần.
Đáng lo ngại, giới trẻ đang trở thành mục tiêu tấn công chủ đích của các tập đoàn sản xuất thông qua những chiến dịch quảng bá sản phẩm gây nghiện đầy lôi cuốn.
Ngành công nghiệp thuốc lá đang sử dụng hương vị hấp dẫn, bao bì bắt mắt và các hình thức tiếp thị gây hiểu lầm để khiến sản phẩm trở nên thu hút.
Với danh nghĩa “đổi mới sáng tạo”, các công ty triển khai chiến thuật “kẹo hóa”, “trò chơi hóa” sản phẩm và tận dụng mạng xã hội để tiếp cận người dùng trẻ.
Những thủ đoạn này tạo ra một vòng luẩn quẩn liên tục, đe dọa phá hỏng các tiến bộ trong việc kiểm soát thuốc lá mà nhiều quốc gia đã đạt được.
Tại Việt Nam, báo cáo sau 13 năm thi hành Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá cho thấy tỷ lệ hút thuốc lá điếu thông thường ở nam giới đã giảm đáng kể.
Tuy nhiên, thành tựu này có nguy cơ bị xóa bỏ bởi sự gia tăng nhanh chóng của các loại thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trong giới trẻ.
Việt Nam hiện vẫn nằm trong nhóm 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc cao nhất thế giới và đứng thứ 3 tại khu vực ASEAN.
Theo ước tính từ WHO, thuốc lá gây ra cái chết của 103.000 người mỗi năm tại Việt Nam, tạo ra gánh nặng kép cho cả y tế và môi trường.
Năm 2024, chi phí kinh tế và y tế do thuốc lá gây ra lên tới 108.700 tỷ đồng, chiếm khoảng 1,14% GDP quốc gia.
Bên cạnh đó, các vấn đề ô nhiễm môi trường như phá rừng và rác thải nhựa từ thuốc lá cũng gây thiệt hại ước tính khoảng 99.000 tỷ đồng mỗi năm.
Thạc sĩ Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế), nhấn mạnh nhu cầu tập trung vào các chính sách mạnh mẽ trong năm 2026.
Các ưu tiên bao gồm thực thi môi trường không khói thuốc tại nơi công cộng, in cảnh báo sức khỏe trên bao bì và cấm trưng bày sản phẩm.
Đặc biệt, việc đưa quy định cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá sửa đổi là mục tiêu trọng tâm.
Bộ Y tế hiện đang trình Chính phủ và Quốc hội dự thảo luật sửa đổi nhằm xử lý những khoảng trống pháp lý, phù hợp hơn với thực tiễn mới.
Đề xuất tập trung vào việc cấm sản xuất, kinh doanh, quảng cáo và sử dụng các loại thuốc lá mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng dưới mọi hình thức.
Những quy định nghiêm ngặt này được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam giảm thiểu hiệu quả các hệ lụy về sức khỏe và kinh tế, bảo vệ tương lai thế hệ trẻ.
