Tin tứcMột số ý kiến cho rằng, mục tiêu này đang nhấn mạnh đến ý nghĩa các con số, chứ không phải chất lượng, đổi mới và năng suất.
Bước đầu tiên để Trung Quốc phát triển ổn định, là chỉnh sửa các dự báo mang tính chủ quan. Bám vào những dự báo trên khiến chính phủ chạy hụt hơi những năm qua. Điều này làm méo mó các động lực kinh tế, trong 1 quốc gia phải đối mặt nhiều tình trạng mất cân bằng.
Có ý kiến cho rằng, mục tiêu tăng trưởng GDP tạo ra bong bóng tín dụng và nợ, tiếp theo là thị trường bất động sản ảm đạm, dẫn tới giảm phát. Ngoài ra, nó cũng liên quan đến tình trạng nợ nần của chính quyền địa phương. Điều đó hạn chế khả năng hiện đại hóa nền kinh tế các tỉnh cũng như thúc đẩy nhu cầu nội địa.
Chu kỳ trên bắt đầu từ khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 - 2009 diễn ra. Trung Quốc tránh được “cú sốc Lehman”, bằng cách chi hàng nghìn tỷ USD đầu tư cơ sở hạ tầng, nhằm duy trì tăng trưởng GDP trên 5%.
Đầu năm 2010, nhiều tiếng nói bắt đầu cảnh báo kinh tế Trung Quốc đang như một cỗ máy chạy bộ, hướng đi không rõ ràng với nhiều sỏi đá gập ghềnh. Ngày nay, mô hình thúc đẩy đầu tư của Trung Quốc đã giảm động lực lẫn hiệu lực, ngay cả trước khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump trở lại.
Từ khi nhậm chức ngày 20/1/2025, ông Trump 2 lần tăng thuế với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, mỗi lần 10%. Điều này gây tổn hại đến động lực tăng trưởng quan trọng nhất của cường quốc châu Á. Khả năng cao đất nước tỷ dân sẽ đưa ra nhiều biện pháp kích thích hơn, để thúc đẩy tiêu dùng nội địa bù đắp cho xuất khẩu khó.
Xu hướng trên cũng gần giống tình hình tại các địa phương. Lãnh đạo 22 tỉnh của Trung Quốc đều mong muốn vươn lên thành lãnh đạo quốc gia. Do đó, họ tìm mọi cách tăng trưởng GDP ấn tượng, càng cao càng tốt.
Điều này giải thích vì sao nhiều địa phương, có xa lộ 6 làn xe rất ít phương tiện, sân bay quốc tế rộng rất ít chuyến bay, vô số tòa nhà chọc trời, vô số khu dân cư khổng lồ nhưng người ở thưa thớt.
Xây dựng các công trình, chính quyền địa phương phải vay tiền từ ngân hàng theo những cơ chế ngoài bảng cân đối khác nhau. Thị trường bất động sản ảm đạm, nhà xây không bán được, làm phức tạp thêm mục tiêu tăng trưởng dựa trên tiêu thụ hàng hóa. Cuộc khủng hoảng đã thu hút các công ty xếp hạng tín dụng toàn cầu, hạn chế khả năng hỗ trợ những công ty khởi nghiệp, hạn chế tăng năng suất lao động và hạn chế tăng trưởng thu nhập của chính quyền địa phương.
Thời gian qua, nhiều tiếng nói so sánh viễn cảnh kinh tế Trung Quốc với bong bóng Nhật Bản cuối thập niên 80 đầu 90 thế kỷ trước. Tháng 2/2025, giá tiêu dùng ở Trung Quốc giảm 0,7%. Đây là mức giảm mạnh nhất trong 13 tháng. Nó cho thấy, nhiều chính sách kích cầu vừa qua chưa phát huy tác dụng. Bài học của kinh tế Nhật Bản lại được mổ xẻ, là cái giá mất mát phải trả, nếu không phản ứng mang tính chính sách ngay từ đầu.
Gần đây Chính phủ Trung Quốc quyết tâm trong việc đạt được con số tăng trưởng 5%, một phần nhằm chứng minh với thế giới rằng, họ có thể vượt qua khó khăn thuế quan của Hoa Kỳ.
Với động thái trên, nhiều ý kiến cho rằng, thật khó để đất nước tỷ dân hồi phục được thị trường bất động sản, chuyển hướng tăng trưởng từ xuất khẩu và đầu tư sang tiêu dùng, thu hẹp quy mô khu vực nhà nước, củng cố thị trường vốn, quốc tế hóa đồng nhân dân tệ, xây dựng mạng lưới an sinh xã hội bền vững và hỗ trợ các công ty khởi nghiệp đột phá hơn.
Trung Quốc hiện có nhiều vấn đề các lãnh đạo xem quan trọng hơn. Ví dụ tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên cao, các cuộc biểu tình tăng, đặc biệt từ công nhân những nhà máy gặp khó khăn hoặc giải thể.
Nhiều ý kiến cho rằng, đã đến lúc Trung Quốc điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng theo hướng chạy đua với con số, chuyển qua hướng bền vững. Nên hy sinh con số ngắn hạn, để tập trung vào chiến lược dài hạn.