Giải mã tín hiệu vệ tinh trong hành trình cuối của MH370

00:00
00:00
00:00
Sau khi MH370 biến mất khỏi radar sơ cấp, dữ liệu liên lạc vệ tinh trở thành manh mối quan trọng giúp các chuyên gia phân tích hành trình cuối của máy bay.

Khi MH370 không còn được radar sơ cấp ghi nhận vào lúc 18h22 UTC ngày 7/3/2014, dữ liệu vệ tinh trở thành manh mối quan trọng để phân tích hành trình tiếp theo của chiếc Boeing 777.

Một số mảnh vỡ được thu hồi. Trong số 20 mảnh, 18 mảnh được đánh giá rất có khả năng hoặc gần như chắc chắn thuộc về chiếc máy bay - Ảnh: Wikimedia Commons
Một số mảnh vỡ được thu hồi. Trong số 20 mảnh, 18 mảnh được đánh giá rất có khả năng hoặc gần như chắc chắn thuộc về chiếc máy bay - Ảnh: Wikimedia Commons

Theo Cục An toàn Giao thông Australia (ATSB), sau thời điểm radar ghi nhận lần cuối, hệ thống liên lạc vệ tinh ghi nhận 7 lần trao đổi tín hiệu, gọi là “handshake”, giữa trạm mặt đất, vệ tinh và thiết bị liên lạc trên máy bay. Dữ liệu cho thấy MH370 có thể đã tiếp tục bay thêm khoảng 6 giờ.

Các chuyên gia tập trung phân tích hai thông số trong dữ liệu vệ tinh là BTO và BFO. BTO đo độ lệch thời gian tín hiệu, giúp ước tính khoảng cách giữa máy bay và vệ tinh, từ đó xác định những khu vực máy bay có thể xuất hiện. Khi kết hợp với giới hạn tốc độ của Boeing 777, các khu vực này được thu hẹp thành những cung vị trí khả dĩ.

Trong khi đó, BFO phản ánh độ lệch tần số tín hiệu. Sau khi tính đến ảnh hưởng từ chuyển động của vệ tinh, máy bay và quá trình xử lý tín hiệu, thông số này giúp chuyên gia đánh giá những hướng bay và tốc độ có thể phù hợp với dữ liệu ghi nhận.

Kết hợp hai thông số với khả năng vận hành của máy bay, các nhà phân tích xây dựng những đường bay khả dĩ và xác định cung vệ tinh thứ 7 - đường cong thể hiện các vị trí có thể có của MH370 tại thời điểm liên lạc vệ tinh cuối cùng.

Đáng chú ý, lúc 00h19 UTC ngày 8/3/2014, hệ thống vệ tinh ghi nhận yêu cầu đăng nhập từ máy bay, sau đó là tín hiệu xác nhận. ATSB nhận định chuỗi tín hiệu này phù hợp với khả năng thiết bị liên lạc vệ tinh được cấp điện trở lại sau một thời gian gián đoạn. Tình trạng mất điện có thể liên quan đến việc cạn nhiên liệu, nhưng nguyên nhân này chưa được xác nhận.

Phân tích hai tín hiệu cuối lúc 00h19:29 và 00h19:37 cho thấy các giá trị BFO lần lượt là 182 Hz và -2 Hz, thấp hơn đáng kể so với mức khoảng 260 Hz dự kiến nếu máy bay tiếp tục bay ổn định theo xu hướng trước đó.

Theo phân tích của ATSB, sự chênh lệch này phù hợp với khả năng máy bay đang hạ độ cao nhanh. Tuy nhiên, do còn nhiều yếu tố bất định, dữ liệu chưa đủ để xác định chính xác tốc độ hạ độ cao hoặc khẳng định diễn biến cuối cùng của chuyến bay.

Hệ thống vệ tinh vốn được thiết kế phục vụ liên lạc, không phải định vị máy bay. Sau tai nạn Air France 447 năm 2009, các kỹ sư Inmarsat bắt đầu ghi lại dữ liệu BTO nhằm bổ sung phương pháp xác định vị trí máy bay trong trường hợp xảy ra tai nạn tương tự.

MH370 mất tích ngày 8/3/2014 khi đang trên hành trình từ Kuala Lumpur, Malaysia, đến Bắc Kinh, Trung Quốc, chở 239 người, gồm 227 hành khách và 12 thành viên tổ bay. Dữ liệu radar và vệ tinh giúp thu hẹp khu vực tìm kiếm ở nam Ấn Độ Dương, nhưng xác máy bay vẫn chưa được tìm thấy.