Tin tứcCái bắt tay kéo dài 15 giây, những cam kết về “thỏa thuận thương mại tích cực” cùng thông điệp hướng tới quan hệ ổn định hơn giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã tạo nên bầu không khí cởi mở tại hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuần này.
Tuy nhiên, theo CNA, phía sau các hoạt động ngoại giao mang tính biểu tượng, nhiều vấn đề then chốt trong quan hệ Mỹ - Trung vẫn tồn tại khác biệt; từ thương mại, Đài Loan, an ninh toàn cầu cho đến cạnh tranh công nghệ và chip trí tuệ nhân tạo (AI).
Đáng chú ý, hội nghị chưa ghi nhận đột phá liên quan khả năng Trung Quốc tiếp cận chip AI H200 của Nvidia, dù CEO Jensen Huang bất ngờ tham gia chuyến thăm vào phút cuối.
Các chuyên gia nhận định hội nghị lần này góp phần xoa dịu tâm lý thị trường sau nhiều tháng biến động, đồng thời phản ánh nỗ lực của Washington và Bắc Kinh trong việc duy trì ổn định và kiểm soát khác biệt trong quan hệ song phương.
Thông điệp ổn định từ ngoại giao biểu tượng
Hội nghị lần này mang đậm dấu ấn nghi lễ và biểu tượng, từ địa điểm tổ chức đến các hình ảnh được truyền thông đặc biệt chú ý trong chuyến thăm Bắc Kinh của ông Trump.
Trong cuộc gặp tại Trung Nam Hải, Chủ tịch Tập Cận Bình mô tả chuyến thăm là “mang tính lịch sử” và “đầy ý nghĩa biểu tượng”. Trong khi đó, Tổng thống Trump gọi đây là chuyến công du “rất thành công”, “khó quên” và “được cả thế giới theo dõi”.
Đại lễ đường Nhân dân là nơi diễn ra hội đàm chính thức và quốc yến, còn Thiên Đàn được xem là biểu tượng của sự hài hòa và ổn định. Đáng chú ý, ông Tập đã tiếp đón ông Trump tại Trung Nam Hải - khu phức hợp quyền lực hiếm khi mở cửa cho khách quốc tế.
Theo các nhà phân tích, cả Washington và Bắc Kinh đều muốn phát đi tín hiệu về việc duy trì ổn định quan hệ trong bối cảnh môi trường địa chính trị quốc tế còn nhiều biến động.
Chuyên gia William Yang nhận định hai nhà lãnh đạo đều nhấn mạnh nhu cầu “tìm kiếm điểm đồng và quản lý khác biệt”, đồng thời tránh đi sâu vào các chủ đề nhạy cảm như Đài Loan hay Iran trong phát biểu công khai.
Trong thông cáo chính thức, phía Trung Quốc cho biết hai bên nhất trí xây dựng quan hệ dựa trên khái niệm “ổn định chiến lược mang tính xây dựng”. Theo Chủ tịch Tập Cận Bình, mô hình này lấy hợp tác làm nền tảng, duy trì cạnh tranh trong phạm vi có thể kiểm soát và hướng tới ổn định lâu dài.
Iran và giới hạn đồng thuận
Iran là một trong những chủ đề đáng chú ý trước thềm hội nghị. Với Washington, câu hỏi đặt ra là liệu Bắc Kinh có thể tận dụng quan hệ với Tehran để góp phần giảm căng thẳng hay không.
Thông cáo của Nhà Trắng cho biết hai nhà lãnh đạo nhất trí rằng eo biển Hormuz cần được duy trì thông suốt nhằm bảo đảm dòng chảy năng lượng toàn cầu, đồng thời Iran không nên sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong khi đó, phía Trung Quốc chỉ cho biết hai bên “trao đổi quan điểm về tình hình Trung Đông”.
Theo các chuyên gia, điều này cho thấy hội nghị chưa tạo ra đồng thuận đáng kể liên quan Iran. Bắc Kinh được cho là vẫn muốn tránh can dự sâu vào cuộc khủng hoảng Trung Đông.
Đài Loan tiếp tục là điểm nóng
Đài Loan tiếp tục là một trong những chủ đề được quan tâm nhất tại hội nghị khi Bắc Kinh coi đây là nội dung cốt lõi trong quan hệ Mỹ - Trung.
Chủ tịch Tập Cận Bình mô tả Đài Loan là “vấn đề quan trọng nhất” trong quan hệ song phương và cho rằng việc xử lý phù hợp sẽ quyết định khả năng duy trì ổn định quan hệ hai nước.
Theo thông cáo phía Trung Quốc, ông Tập cho rằng duy trì hòa bình và ổn định tại eo biển Đài Loan là “mẫu số chung lớn nhất” giữa Bắc Kinh và Washington.
Trong khi đó, phía Mỹ không đề cập Đài Loan trong thông cáo chính thức. Tổng thống Trump cho biết hai bên đã trao đổi nhiều về vấn đề này nhưng ông “không đưa ra cam kết theo hướng nào”.
Công nghệ và cạnh tranh chiến lược
Công nghệ và AI tiếp tục là một trong những nội dung nổi bật của hội nghị với sự tham gia của nhiều lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ Mỹ như Elon Musk, Tim Cook và Jensen Huang.
Theo giới phân tích, sự hiện diện của các lãnh đạo công nghệ phản ánh vai trò ngày càng lớn của AI và bán dẫn trong cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung.
Thông tin 10 công ty Trung Quốc được phép mua chip AI H200 của Nvidia thu hút nhiều chú ý trong bối cảnh Washington vẫn duy trì kiểm soát xuất khẩu chip tiên tiến. Tuy nhiên, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết đây không phải chủ đề trọng tâm trong hội đàm.
Ông Trump xác nhận vấn đề chip H200 “có được nhắc tới”, đồng thời cho biết hai bên đã thảo luận về việc thiết lập “hàng rào an toàn” trong các lĩnh vực như AI, y tế, dược phẩm và quân sự.
Thương mại vẫn là trọng tâm
Thương mại và quan hệ doanh nghiệp tiếp tục là nội dung quan trọng tại hội nghị lần này.
Ông Tập Cận Bình và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã gặp riêng các lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ, trong đó phía Trung Quốc khẳng định tiếp tục mở cửa thị trường và nhấn mạnh tầm quan trọng của quan hệ Mỹ - Trung ổn định.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết hai bên đang thảo luận khả năng thành lập “Hội đồng Thương mại” và “Hội đồng Đầu tư” nhằm tạo thêm cơ chế đối thoại về kinh tế và đầu tư.
Tổng thống Trump cho biết Trung Quốc đồng ý mua 200 máy bay Boeing và tăng nhập khẩu dầu mỏ cùng nông sản Mỹ.
Theo các chuyên gia, cả Washington và Bắc Kinh đều đạt được những mục tiêu nhất định từ hội nghị lần này. Trong khi Trung Quốc muốn khẳng định vị thế trong quan hệ với Mỹ, phía Tổng thống Trump cũng có thể nhấn mạnh các kết quả kinh tế và thương mại sau chuyến thăm.