Sau loạt lũ lụt và sạt lở nghiêm trọng tại Sumatra vào tháng 11-2025 khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng, Indonesia đã tăng cường quản lý tài nguyên rừng và thu hồi giấy phép nhiều dự án bị cho là gây hại hệ sinh thái. Theo South China Morning Post, trong số này có dự án thủy điện Batang Toru trị giá 1,67 tỷ đô la Mỹ do Công ty North Sumatera Hydro Energy (NSHE) phát triển, với nguồn vốn và đối tác chủ chốt từ Trung Quốc.
Quyết định được ban hành dưới thời Tổng thống Prabowo Subianto và được đánh giá là động thái siết chặt pháp luật môi trường mạnh mẽ nhất từ trước đến nay tại quốc đảo này. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ngày 22/1, ông Prabowo nhấn mạnh việc thu hồi giấy phép của hàng loạt doanh nghiệp thể hiện quyết tâm thực thi pháp luật trong việc siết chặt quản lý tài nguyên và tăng cường bảo vệ môi trường.
Trước đó, ngày 20/1, chính phủ Indonesia đã rút giấy phép của 28 doanh nghiệp quản lý hơn 1,01 triệu ha đất rừng. Hoạt động kiểm tra do Lực lượng chuyên trách Quản lý rừng của Indonesia tiến hành tại các tỉnh Aceh, Bắc Sumatra và Tây Sumatra.
Bộ Môi trường Indonesia đồng thời khởi kiện NSHE cùng 5 doanh nghiệp khác, yêu cầu bồi thường hơn 2,2 tỷ đô la Mỹ vì làm hư hại hơn 2.500 ha đất. Bộ trưởng Môi trường Indonesia Hanif Faisol Nurofiq khẳng định nguyên tắc "người gây hại phải trả giá", đồng thời yêu cầu các bên liên quan khôi phục hệ sinh thái bị tàn phá.
Dự án thủy điện Batang Toru có công suất 510 MW, triển khai từ năm 2016 và từng được cựu Tổng thống Joko Widodo xếp vào danh mục dự án chiến lược quốc gia. Tuy nhiên, dự án vấp phải phản đối kéo dài do nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường sống của loài đười ươi Tapanuli, hiện còn dưới 800 cá thể ngoài tự nhiên.
Năm 2019, Ngân hàng Trung Quốc rút lui khỏi dự án sau sức ép từ các tổ chức môi trường. Dù vậy, công trình vẫn tiếp tục và dự kiến hoàn thành cuối năm 2025 trước khi vướng quyết định bị thu hồi giấy phép.
Tổ chức Satya Bumi cho biết giai đoạn 2017-2024 đã có hơn 535 ha rừng bị san ủi. Diễn đàn Môi trường Indonesia (Walhi) cảnh báo khu vực xây dựng nằm trên địa hình dốc, nguy cơ sạt lở cao và thuộc vùng địa chất phức tạp, dễ xảy ra động đất.
Phản hồi các cáo buộc, Tổng lãnh sự Trung Quốc tại Medan, ông Huang He, khẳng định dự án được thực hiện đúng quy định pháp luật Indonesia và có ý nghĩa quan trọng đối với nhu cầu năng lượng cũng như phát triển kinh tế địa phương, theo hãng tin Antara.
NSHE đã đề nghị kiểm toán lại dự án. Nếu đáp ứng yêu cầu phục hồi hệ sinh thái với mức bù đắp tương đương 120% diện tích bị ảnh hưởng, chính phủ Indonesia sẽ cân nhắc cấp lại giấy phép. Nếu thuận lợi, nhà máy có thể vận hành từ tháng 10-2026.
Một số ý kiến cho rằng dự án khó bị hủy hoàn toàn mà có thể được chuyển giao cho nhà đầu tư khác, trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tại Indonesia tiếp tục gia tăng.

