Hãng tin AP dẫn các nguồn thạo tin cho biết động thái này cho phép một số nhóm tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần xin phép Tehran, một bước chuyển hướng chiến lược bắt nguồn từ áp lực xung đột.
Nhiều lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn được tài trợ thông qua ngân sách nhà nước Iraq và nằm trong bộ máy an ninh. Tình trạng đó khiến Mỹ cùng các quốc gia thường xuyên bị những nhóm này tấn công, chỉ trích Baghdad, họ cho rằng chính quyền Iraq chưa thể hiện lập trường cứng rắn hơn.
Dù sức ép từ Mỹ ngày càng gia tăng, Baghdad vẫn gặp khó trong việc kiềm chế và răn đe các phe phái nói trên. Năm quan chức nói với AP rằng các phe phái theo đường lối cứng rắn nhất hiện hoạt động dưới sự chỉ đạo của các cố vấn Iran thông qua một cơ cấu chỉ huy phi tập trung.
Một thủ lĩnh dân quân nói: "Các lực lượng khác nhau đã được cấp quyền hành động dựa trên đánh giá tình hình thực tế của riêng họ mà không cần phải xin chỉ thị từ bộ chỉ huy trung ương".
Các phe phái này được xem là phần mở rộng trong chiến dịch khu vực của Iran và đã gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu của Mỹ ở Iraq trước khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được ký trong tháng 4.
Ngày 17/4, Mỹ áp lệnh trừng phạt đối với 7 chỉ huy và thành viên cấp cao của 4 nhóm dân quân Iraq do Iran hậu thuẫn.
Một quan chức cấp cao người Kurd ở Iraq cùng một nhà ngoại giao phương Tây cho biết Washington đang tập trung thu hẹp quyền lực của các nhóm này tại Iraq. Động thái đó sẽ tạo thêm sức ép lớn đối với chính phủ lâm thời Iraq.
Thủ tướng Iraq Mohammed Shia Al-Sudani đã có một số bước đi nhằm hạn chế ảnh hưởng của các nhóm dân quân, trong đó có việc tiếp tục thể chế hóa Lực lượng Huy động nhân dân thuộc nhà nước và cách chức những chỉ huy hành động vượt thẩm quyền nhà nước. Tuy vậy, các nỗ lực này vấp phải sự phản đối quyết liệt từ chính các nhóm dân quân.
