Tin tứcKể từ khi giao tranh bùng phát ngày 28/2, Iran đã phóng nhiều máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào các mục tiêu của Mỹ tại Iraq, trong đó có căn cứ quân sự ở sân bay Baghdad, Erbil và các cơ sở ngoại giao. Tehran cùng các lực lượng dân quân Iraq đồng minh cũng tập kích mỏ dầu và hạ tầng năng lượng. Đáp trả, Mỹ tiến hành không kích các vị trí dân quân tại Jurf al-Sakhr, phía Nam Baghdad, và al-Qaim dọc biên giới Iraq - Syria.
Khác với nhiều nước Trung Đông khác, Iraq vừa là nơi đồn trú của lực lượng thân Iran, vừa có sự hiện diện nhiều cơ sở quan trọng của Mỹ. Nhà Trắng cho biết Mỹ duy trì binh sĩ tại căn cứ không quân Ain al-Asad ở tỉnh Anbar để hỗ trợ lực lượng an ninh Iraq và tham gia sứ mệnh NATO. Căn cứ Erbil ở Kurdistan là địa điểm tập trận, huấn luyện, chia sẻ tình báo và điều phối hậu cần cho lực lượng Mỹ và liên quân tại miền Bắc Iraq.
Đến đầu năm 2026, khoảng 2.500 binh sĩ Mỹ vẫn đóng quân ở Iraq. Sau khi Washington rút khỏi một số căn cứ Trung Đông, số lượng binh sĩ còn lại tại đây chưa được công bố rõ ràng.
Trong khi đó, giới lãnh đạo chính trị và tôn giáo Iraq tuyên bố nỗ lực giữ đất nước không bị cuốn sâu vào xung đột và bảo đảm ổn định.
Ông Farhad Soleimanipour, nhà phân tích chính trị người Kurd gốc Iraq, nhận định "Iraq đang chịu áp lực duy trì lập trường trung lập trong khi nhiều nhóm chính trị khác nhau lại có quan điểm trái ngược về xung đột. Một số phe phái ủng hộ gần gũi hơn với Iran, trong khi số khác lại nghiêng về hợp tác với Mỹ và các nước phương Tây. Sự chia rẽ nội bộ này làm gia tăng căng thẳng chính trị".
Ông Renad Mansour, Giám đốc Sáng kiến Iraq tại Viện Chatham House, cho rằng Baghdad phản đối vi phạm chủ quyền từ cả Washington lẫn Tehran nhưng khả năng thực thi hạn chế do mạng lưới phi chính thức và lực lượng dân quân nắm vai trò quyết định về an ninh.
Sau xung đột Iraq - Mỹ năm 2003, Iran tăng cường hậu thuẫn các đảng phái và nhóm vũ trang Hồi giáo Shiite. Nhiều nhóm thuộc Lực lượng Huy động Nhân dân (PMF), hay Hashd al-Shaabi, từng góp phần đánh bại IS giai đoạn 2014-2017. Hàng ngàn thành viên các nhóm thân Iran đã được tích hợp vào cơ quan an ninh nhà nước; những tổ chức như Kataib Hezbollah và Asaib Ahl al-Haq được cho là phù hợp với lợi ích địa chính trị của Tehran.
Các chuyên gia nhận định Iran xem Iraq là nơi có thể gây sức ép lên lợi ích Mỹ. Ông Burcu Ozcelik, nhà nghiên cứu cấp cao về an ninh Trung Đông tại RUSI, cho rằng thông qua không kích, Tehran vừa tạo áp lực với Washington vừa làm suy yếu ổn định tại khu vực người Kurd. Theo ông, “Kurdistan là khu vực biên giới nhạy cảm với Iran trong mọi trường hợp, do vị trí địa lý gần với Iran và sự hiện diện của các nhóm người Kurd mà Tehran coi là thù địch”.
Ông Ozcelik đánh giá dù Lebanon hay Jordan cũng chịu tác động từ xung đột, Iraq ở vị thế khác vì mức độ ảnh hưởng sâu rộng của Iran. Ông nói “Các nhóm vũ trang thân Iran không chỉ hiện diện mà còn ăn sâu vào hệ thống và phần nào lồng ghép vào cấu trúc an ninh của đất nước, ngay cả khi Iraq cũng là nơi đặt các lợi ích quan trọng của Mỹ. Do đó, Iraq dễ bị tổn thương hơn hầu hết nước khác và khả năng cao tiếp tục nằm trong vùng giao tranh ngay cả sau khi chiến sự kết thúc” .