Israel bị cáo buộc phạm tội diệt chủng ở Gaza

Ngày 16/9, Ủy ban Điều tra quốc tế độc lập của Liên Hợp Quốc (COI) công bố báo cáo kết luận Israel đã phạm tội “diệt chủng” tại Dải Gaza với mục tiêu “hủy diệt người Palestine”.

Trong phát biểu được Reuters trích dẫn, bà Navi Pillay cựu thẩm phán Tòa án Hình sự quốc tế và hiện là Chủ tịch COI khẳng định: “Tội diệt chủng đang diễn ra ở Gaza. Trách nhiệm thuộc về chính quyền Israel ở cấp cao nhất những kẻ đã dàn dựng một chiến dịch nhằm tiêu diệt người Palestine”.

Báo cáo dài 72 trang dựa trên nhiều bằng chứng như phỏng vấn nạn nhân, nhân chứng, bác sĩ; tài liệu nguồn mở đã được xác minh; cùng phân tích hình ảnh vệ tinh.

Kết luận cho rằng Israel đã thực hiện hàng loạt hành động cấu thành tội diệt chủng: giết người hàng loạt, gây tổn hại nghiêm trọng về thể chất và tinh thần, cưỡng bức di dời, chặn viện trợ nhân đạo, phá hủy cơ sở y tế, áp đặt điều kiện sống nhằm dẫn tới sự hủy diệt và thậm chí ngăn chặn khả năng sinh sản của người Palestine.

2025-09-14t111237z234392943rc2mrgam9fv0rtrmadp3israel-palestinians-gaza-1758011342824373794611
Một tòa nhà ở thành phố Gaza bị trúng không kích của Israel ngày 14/9 - Ảnh: REUTERS

Ủy ban cũng chỉ rõ các tuyên bố của Thủ tướng Benjamin Netanyahu và nhiều quan chức cấp cao Israel là “bằng chứng trực tiếp về ý định diệt chủng”, đồng thời nêu đích danh Tổng thống Isaac Herzog và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant.

Ngay sau khi báo cáo được công bố, Bộ Ngoại giao Israel lập tức bác bỏ, gọi đây là văn bản “bóp méo, sai sự thật” và yêu cầu “giải tán ngay lập tức ủy ban điều tra”.

Đại sứ Israel tại Liên Hợp Quốc chỉ trích báo cáo là “vô liêm sỉ” và cho rằng nó được biên soạn bởi “các tay sai của Hamas”.

Tel Aviv khẳng định chiến dịch quân sự của họ chỉ là hành động tự vệ, sau vụ tấn công ngày 7/10/2023 của Hamas khiến 1.200 người Israel thiệt mạng và 251 người bị bắt làm con tin. Israel cho rằng mục tiêu chính là tiêu diệt Hamas lực lượng vũ trang mà họ xem là mối đe dọa an ninh hiện hữu.

Theo cơ quan y tế tại Gaza, chiến dịch quân sự do Israel phát động đã khiến hơn 64.000 người thiệt mạng, phần lớn là dân thường. Tình hình nhân đạo tại Gaza được các tổ chức quốc tế mô tả là thảm khốc với hàng triệu người mất nhà cửa, thiếu lương thực, nước sạch và dịch vụ y tế cơ bản.

Công ước Chống diệt chủng của Liên Hợp Quốc năm 1948 định nghĩa tội ác này là hành động được thực hiện “với ý định tiêu diệt toàn bộ hoặc một phần một nhóm quốc gia, sắc tộc, chủng tộc hoặc tôn giáo”. COI khẳng định Israel đã thỏa mãn nhiều điều kiện trong định nghĩa này.

Mặc dù COI là một ủy ban độc lập, không đại diện chính thức cho Liên Hợp Quốc nhưng báo cáo của họ có thể gây sức ép ngoại giao lớn. Các kết luận và bằng chứng thu thập được có khả năng được sử dụng trong các thủ tục tố tụng pháp lý quốc tế sau này.

Cho đến nay, Liên Hợp Quốc vẫn chưa chính thức sử dụng từ “diệt chủng” để chỉ chiến dịch quân sự ở Gaza. Báo cáo của COI đã đẩy vấn đề này lên một mức độ mới, đặt ra sức ép lớn hơn đối với cộng đồng quốc tế trong việc yêu cầu điều tra và xử lý trách nhiệm pháp lý của Israel.

Bình luận