Tin tứcThủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vừa công bố một sáng kiến địa chính trị mới mà ông cho là có thể tạo bước ngoặt, xoay chuyển cục diện. Đó là liên minh "lục giác" nhằm đối phó đồng thời với "trục Shiite cực đoan" do Iran dẫn dắt và một "trục Sunni cực đoan đang trỗi dậy". Kế hoạch được đưa ra tại cuộc họp nội các ở Jerusalem.
Theo đề xuất, liên minh này sẽ tăng cường gắn kết Israel với Ấn Độ và các đối tác Địa Trung Hải gồm Hy Lạp, Cyprus, cùng một số quốc gia Ả Rập, châu Phi và châu Á chưa được nêu tên. Ông Netanyahu cho rằng liên minh "lục giác" sẽ bổ sung cho quan hệ đối tác chiến lược lâu dài giữa Israel và Mỹ, qua đó mở rộng ảnh hưởng ngoại giao và củng cố an ninh lâu dài.
Tạp chí The Week của Ấn Độ nhận định thời điểm công bố kế hoạch mang nhiều ý nghĩa, khi diễn ra ngay trước chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Trong chuyến đi này, ông Modi dự kiến phát biểu trước Quốc hội Israel (Knesset), thăm bảo tàng Yad Vashem và tham dự sự kiện về đổi mới sáng tạo tại Jerusalem.
Nội dung trọng tâm trong chương trình nghị sự là hợp tác công nghệ, đặc biệt ở các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán lượng tử và sản xuất công nghệ cao tiên tiến. Ông Netanyahu xem đây là cơ hội để Israel và Ấn Độ vươn lên vị trí dẫn đầu toàn cầu về đổi mới sáng tạo, trong khi ông Modi đánh giá cao mối quan hệ dựa trên sự tin cậy, các giá trị dân chủ chung và khát vọng công nghệ.
Tuy nhiên, liên minh "lục giác" không chỉ giới hạn ở hợp tác kinh tế. Đề xuất này xuất phát từ học thuyết an ninh cứng rắn của Israel sau một năm đối đầu trên nhiều mặt trận với các lực lượng được Iran hậu thuẫn như Hezbollah và Houthi.
Thủ tướng Israel cũng cảnh báo về một "trục Sunni cực đoan đang trỗi dậy". Dù không nêu cụ thể, giới chính trị Israel ngày càng nhìn nhận Thổ Nhĩ Kỳ như một "Iran mới" doTổng thống Recep Tayyip Erdoğan liên tục chỉ trích gay gắt cuộc xung đột tại Dải Gaza.
Sáng kiến này đã vấp phải phản ứng mạnh từ Hamas, lực lượng cho rằng đây là dự án nhằm gạt bỏ quyền lợi của người Palestine và chia rẽ thế giới Ả Rập. Trong khi đó, quan hệ giữa Israel với một số quốc gia có đa số dân theo dòng Sunni như Ả Rập Saudi và Ai Cập đang rạn nứt do xung đột Gaza, khiến triển vọng bình thường hóa trở nên xa vời.
Nhiều chuyên gia cũng đặt câu hỏi về tính khả thi của một liên minh quân sự kiểu NATO tại Trung Đông. Hy Lạp dù duy trì quan hệ thân thiết với Israel, vẫn thận trọng trong việc cân bằng quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ, còn Ấn Độ luôn thực tế và có lợi ích dầu mỏ với Iran.