Thỏa thuận ngừng bắn giữa Nga và Ukraine từ ngày 9 đến 11/5, trùng với lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Nga, đi kèm trao đổi khoảng 1.000 tù binh mỗi bên, được xem là một trong những diễn biến ngoại giao đáng chú ý nhất kể từ khi xung đột bùng phát.
Tổng thống Putin cùng các nhà lãnh đạo nước ngoài tham dự lễ đặt vòng hoa tại mộ chiến sĩ vô danh ở trung tâm Matxcơva ngày 9/5 - Ảnh: AFP
Sau hơn 4 năm chiến sự, ý nghĩa lớn nhất của lệnh ngừng bắn 72 giờ không nằm ở việc tiến gần tới hòa bình, mà ở việc tạo ra một khoảng lặng hiếm hoi mang tính nhân đạo giữa xung đột.
Lệnh ngừng bắn mang tính biểu tượng
Nga đề xuất ngừng bắn ngắn hạn nhằm bảo đảm an ninh cho lễ duyệt binh tại Quảng trường Đỏ, trước nguy cơ tấn công bằng drone từ Ukraine.
Tuy nhiên, Ukraine bác bỏ đề xuất này, cho rằng đây là động thái mang tính chiến thuật, giúp Nga củng cố lực lượng.
Kiev cũng khẳng định Ngày Chiến thắng của Nga không mang ý nghĩa đối với Ukraine và sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự khi cần thiết.
Trong khi đó, Moscow coi ngày 9/5 là biểu tượng lịch sử quan trọng, gắn với bản sắc và tính chính danh chính trị.
Can dự ngoại giao và tính toán chiến lược
Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã trực tiếp trao đổi với cả Tổng thống Putin và Tổng thống Zelensky, thúc đẩy lệnh ngừng bắn như một bước thử cho tiến trình đàm phán rộng hơn.
Việc tạm ngưng giao tranh, dù ngắn, được xem là dấu hiệu cho thấy các kênh đối thoại vẫn tồn tại giữa các bên, trong bối cảnh chiến sự kéo dài và tiêu hao.
Tín hiệu nhân đạo từ trao đổi tù binh
Điểm sáng rõ nét nhất của thỏa thuận là cuộc trao đổi tù binh quy mô lớn, giúp hàng nghìn binh sĩ trở về gia đình. Đây được xem là “chiến thắng nhân đạo” quan trọng đối với Ukraine, nơi xung đột đã để lại nhiều mất mát kéo dài.
Khoảng lặng hay bước khởi đầu?
Dù mang lại hy vọng tạm thời, lệnh ngừng bắn 72 giờ chưa đủ để giải quyết những bất đồng cốt lõi, đặc biệt là vấn đề lãnh thổ và niềm tin chiến lược giữa các bên.
Khi thời hạn kết thúc, nguy cơ giao tranh tái diễn vẫn hiện hữu nếu không có một khuôn khổ chính trị bền vững hơn.
Trong kịch bản tích cực, đây có thể là dấu mốc mở đường cho các vòng đàm phán tiếp theo.
Nhưng trong kịch bản khác, nó chỉ là một khoảng nghỉ ngắn trong cuộc chiến tiêu hao kéo dài chưa có hồi kết.




