Thị trường dự đoán tương lai: Góc khuất sau cơn bùng nổ

Thị trường dự đoán tương lai bùng nổ mạnh mẽ trong năm 2025, thu hút dòng tiền khổng lồ và sự quan tâm ngày càng lớn của công chúng toàn cầu.

Tuy nhiên, song hành với đà tăng trưởng nóng là những lo ngại ngày càng rõ rệt từ giới quản lý tại Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) về rủi ro thao túng, tính minh bạch và tác động xã hội của mô hình này.

Theo Euronews và các bản tin tài chính của Yahoo Finance phiên bản châu Âu, hai nền tảng thị trường dự đoán lớn là Polymarket và Kalshi (đều có trụ sở tại Mỹ) đã thu hút tổng cộng hơn 37 tỉ USD tiền đặt cược trong năm 2025.

Con số này cho thấy một mô hình từng bị xem là “trò chơi bên lề” trên internet đang nhanh chóng phát triển thành một thị trường quy mô toàn cầu.

Thị trường dự đoán tương lai Góc khuất sau cơn bùng nổ

Một bảng quảng cáo của Kalshi hiển thị tỷ lệ cược bầu cử Thị trưởng TP New York, Mỹ vào ngày 27/10/2025 - Ảnh: NBC News

Cách vận hành của thị trường dự đoán khá đơn giản. Người dùng mua bán các hợp đồng gắn với kết quả của những sự kiện thực tế, từ bầu cử, chính sách lãi suất cho tới thể thao và văn hóa.

Mỗi hợp đồng chỉ có hai khả năng: xảy ra hoặc không xảy ra, và giá giao dịch phản ánh mức độ mà thị trường tin rằng sự kiện đó sẽ thành hiện thực.

The New York Times nhận định, chính cơ chế định giá xác suất theo thời gian thực này khiến thị trường dự đoán được xem như một công cụ tổng hợp kỳ vọng xã hội nhanh nhạy hơn các cuộc thăm dò dư luận truyền thống.

Tuy nhiên, khi dự đoán gắn liền với tiền thật, ranh giới giữa phân tích và cờ bạc trở nên mong manh.

Đài phát thanh công cộng Mỹ NPR cảnh báo, việc biến bầu cử hay các quyết định chính sách thành đối tượng đặt cược có thể làm thay đổi cách công chúng tiếp nhận thông tin, khi các con số dự báo không chỉ phản ánh kỳ vọng mà còn kích thích hành vi đầu cơ.

Báo chí Mỹ và châu Âu đặc biệt lo ngại về nguy cơ thao túng. Euronews dẫn nhiều trường hợp cho thấy chỉ một phát ngôn hoặc hành động của người có ảnh hưởng cũng đủ làm tỷ lệ dự đoán biến động mạnh.

Khác với thị trường chứng khoán, nơi giá cổ phiếu chịu tác động của nhiều yếu tố nền tảng, thị trường dự đoán có thể phản ứng tức thì với những tín hiệu rất nhỏ, khiến dữ liệu dễ bị bóp méo và khó kiểm chứng.

Một vấn đề khác là tính minh bạch của giao dịch. Tạp chí Fortune chỉ ra dấu hiệu giao dịch giả tạo trên một số nền tảng, khi các tài khoản mua bán qua lại nhằm tạo cảm giác thị trường sôi động hơn thực tế.

Hiện tượng này không chỉ thổi phồng quy mô giao dịch mà còn làm sai lệch thông tin mà nhà đầu tư và truyền thông sử dụng để đánh giá xu hướng.

Tại châu Âu, những lo ngại trên đã nhanh chóng chuyển hóa thành hành động pháp lý.

Politico Europe và Euronews cho biết Pháp, Bỉ và Italy đã chặn hoặc cấm Polymarket, coi đây là hình thức cờ bạc trực tuyến không được cấp phép, bất kể giao dịch bằng tiền pháp định hay tiền điện tử.

Theo các nhà làm luật EU, khu vực này hiện chưa có khung pháp lý thống nhất để phân loại thị trường dự đoán là sản phẩm tài chính, công cụ phái sinh hay dịch vụ cá cược, dẫn đến cách tiếp cận phân mảnh và thiên về phòng ngừa rủi ro.

Ngược lại, tại Mỹ, Kalshi - nền tảng có trụ sở tại TP New York - được Ủy ban Giao dịch hàng hóa tương lai Mỹ cho phép hoạt động như một sàn giao dịch hợp pháp, phản ánh xu hướng coi thị trường dự đoán là một công cụ tài chính mới.

Tuy nhiên, các hiệp hội cá cược truyền thống tại nước này phản đối mạnh mẽ, cho rằng đây là cách hợp pháp hóa đặt cược quy mô lớn mà không phải gánh những nghĩa vụ xã hội tương tự ngành cá cược thông thường.

Bình luận