Tin tứcCuộc gặp, nếu được đồng thuận, sẽ diễn ra vào ngày 15/5 tại thành phố Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), với mục tiêu giải quyết toàn diện cuộc xung đột kéo dài hơn hai năm qua.
Phát biểu trước truyền thông tại Điện Kremlin sáng 11/5, Tổng thống Putin cho biết đề xuất đã được gửi đến chính quyền Ukraine và ông kỳ vọng đây sẽ là cơ hội thực chất để chấm dứt chiến tranh.
“Chúng tôi không đưa ra điều kiện tiên quyết. Cuộc đối thoại lần này nhằm chấm dứt chiến sự một cách lâu dài, không phải để giành thêm thời gian tái tổ chức lực lượng”, ông Putin nói.
Tổng thống Nga cũng thông báo sẽ có cuộc thảo luận với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan trong ngày 11/5 để thảo luận các điều kiện tổ chức hội đàm tại Istanbul. Nga coi đây là địa điểm trung lập, nơi từng tổ chức các vòng đàm phán hồi năm 2022.
Phía Ukraine chưa đưa ra phản hồi về đề xuất này.
Trong bài phát biểu, ông Putin lên án Ukraine nhiều lần phá vỡ các đề xuất đình chiến do Nga đưa ra. Ông viện dẫn các thời điểm như lễ Phục sinh, dịp kỷ niệm 80 năm Chiến thắng phát xít và lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài 72 giờ gần đây, với cáo buộc Ukraine đã tổ chức 5 đợt tấn công quy mô lớn và sử dụng hơn 500 thiết bị không người lái để tấn công vào lãnh thổ Nga. Tổng thống Nga cũng nhắc đến các vụ tấn công bằng tên lửa phương Tây do Ukraine thực hiện vào cơ sở hạ tầng của Nga.
Tuy nhiên, các nước châu Âu và chính quyền Ukraine lại khẳng định chính Nga là bên thường xuyên phá vỡ các cam kết ngừng bắn. Một số lãnh đạo phương Tây kêu gọi ông Putin đồng ý với đề xuất ngừng bắn vô điều kiện trong 30 ngày. Nếu không, Nga có thể đối mặt với làn sóng trừng phạt kinh tế mới.
Tổng thống Putin bác bỏ yêu cầu này và coi đó là một dạng tối hậu thư. Ông nhấn mạnh mọi thỏa thuận hòa bình phải dựa trên thực tế chiến trường hiện nay, và cần được xây dựng trên cơ sở tôn trọng lợi ích an ninh chiến lược của Nga.
Từ lâu, Nga đã khẳng định điều kiện để chấm dứt chiến sự bao gồm việc Ukraine từ bỏ ý định gia nhập NATO, chấp nhận vị thế trung lập và rút toàn bộ lực lượng khỏi 4 vùng lãnh thổ mà Nga tuyên bố đã sáp nhập gồm Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporizhzhia. Ông Putin khẳng định Nga không phản đối Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu nhưng yêu cầu Kiev không trở thành căn cứ quân sự của phương Tây.
Tổng thống Nga cũng nhắc lại bản dự thảo thỏa thuận hòa bình từng được hai bên thống nhất sơ bộ vào năm 2022. Khi đó, Ukraine chấp nhận vị thế trung lập vĩnh viễn để đổi lấy các đảm bảo an ninh từ 5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, gồm Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc và Nga. Tuy nhiên, quá trình đàm phán đã đổ vỡ khi Ukraine rút lui mà không có lời giải thích công khai.
Ông Putin một lần nữa khẳng định: “Nga chưa từng rút khỏi đàm phán. Cánh cửa vẫn mở, vấn đề là phía Ukraine và các nước đứng sau họ có sẵn sàng hay không”.
Tổng thống Nga cũng gửi lời cảm ơn tới các quốc gia như Trung Quốc, Brazil, nhiều nước châu Phi và khu vực Trung Đông vì đã tích cực đóng vai trò trung gian hòa giải. Ông nhấn mạnh mong muốn sớm tìm được giải pháp hòa bình thông qua đối thoại trực tiếp, thay vì kéo dài cuộc xung đột thêm nữa.
Cuộc chiến tại Ukraine đã kéo dài từ tháng 2/2022 đến nay, với hàng chục ngàn người thiệt mạng, hàng triệu người mất nhà cửa, kinh tế khu vực bị ảnh hưởng nghiêm trọng và quan hệ Nga - phương Tây rơi vào khủng hoảng toàn diện.
Tổng thống Mỹ Donald Trump – người nhiều lần tự nhận là “kiến trúc sư hòa bình tiềm năng” – từng tuyên bố có thể chấm dứt cuộc chiến chỉ trong vài tuần nếu tái đắc cử. Ngược lại, chính quyền đương nhiệm của Tổng thống Joe Biden cùng các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine “đến khi nào cần thiết”.
Tổng thống Putin cho rằng cuộc chiến hiện nay không chỉ là xung đột giữa hai quốc gia láng giềng mà là cuộc đối đầu rộng hơn giữa Nga và phương Tây. Theo ông, NATO đã mở rộng ảnh hưởng quá sâu vào khu vực mà Nga xem là không gian chiến lược, trong đó Ukraine là điểm then chốt.
