Tin tứcGiới chuyên gia quân sự Trung Quốc vừa lên tiếng bày tỏ hoài nghi về tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng các cuộc không kích gần đây đã “xóa sổ hoàn toàn” những cơ sở hạt nhân then chốt của Iran.
Theo báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng, các nhận định mới nhất cho thấy nhiều thành phần cốt lõi trong chương trình hạt nhân của Tehran vẫn còn nguyên vẹn. Cùng lúc đó, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) khẳng định các cơ sở làm giàu urani như Fordow, Natanz và Isfahan không bị phá hủy hoàn toàn như tuyên bố của ông Trump.
Cụ thể, chiến dịch không kích vào rạng sáng 22/6 do Mỹ thực hiện với sự tham gia của 7 máy bay ném bom tàng hình B-2 đã thả tổng cộng 14 quả bom xuyên boongke GBU-57 vào các cơ sở Fordow và Natanz. Địa điểm thứ ba là Isfahan bị tấn công bằng tên lửa hành trình Tomahawk phóng từ tàu ngầm. Tuy nhiên, theo các nguồn tin của CNN và báo cáo của DIA, những cuộc tấn công này chỉ có thể làm chậm chương trình hạt nhân Iran khoảng 6 tháng, chứ không gây thiệt hại triệt để.
Ông Fu Qianshao, chuyên gia hàng không quân sự Trung Quốc, cho biết Mỹ tuyên bố bom GBU-57 có thể xuyên sâu 60 mét dưới mặt đất, nhưng nếu cơ sở hạt nhân được gia cố bằng bê tông cốt thép đặc biệt, khả năng xuyên phá sẽ suy giảm đáng kể. Ông dẫn ví dụ rằng cơ sở Fordow được xây dựng sâu tới 80–90 mét, khiến việc phá hủy hoàn toàn là "cực kỳ khó".
Ngoài yếu tố kỹ thuật, nhiều chuyên gia nhận định Tehran đã kịp thời di chuyển urani làm giàu và các thiết bị quan trọng ra khỏi các điểm nhạy cảm trước cuộc tấn công. Hai nguồn tin am hiểu về đánh giá của DIA tiết lộ phần lớn máy ly tâm của Iran vẫn còn nguyên vẹn, trong khi kho urani làm giàu gần như không bị ảnh hưởng.
Ông Song Zhongping – cựu giảng viên huấn luyện quân sự Trung Quốc – cho rằng cần đánh giá thiệt hại dựa trên ba yếu tố: lượng urani làm giàu còn tồn tại, số máy ly tâm còn hoạt động và mức độ hư hại tại các cơ sở sản xuất. Theo ông, việc Tehran tuyên bố có thể khôi phục hoạt động hạt nhân sớm cho thấy các cơ sở này không bị phá hủy nghiêm trọng.
Đáng chú ý, ông Song nhấn mạnh yếu tố nguy hiểm nhất với chương trình hạt nhân của Iran không phải là hạ tầng, mà là con người. Việc một số nhà khoa học hạt nhân hàng đầu bị ám sát thời gian qua có thể làm tê liệt toàn bộ chương trình, bất chấp thiết bị còn nguyên.
Về phía Iran, ngày 25/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei xác nhận một số cơ sở hạt nhân đã chịu “thiệt hại nghiêm trọng” sau các đợt tấn công. Cùng ngày, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cũng ghi nhận mức độ hư hại “đáng kể” tại các điểm chuyển đổi và làm giàu urani.
Trong khi đó, Nhà Trắng phủ nhận các báo cáo của DIA, cho rằng thông tin này “hoàn toàn sai lệch”.
