Tin tứcCột mốc này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong bản đồ khoa học toàn cầu, phản ánh sự trỗi dậy nhanh chóng của Trung Quốc trong lĩnh vực y sinh học.
Cụ thể, chỉ số Share – thước đo mức độ đóng góp vào các tạp chí khoa học hàng đầu – của Trung Quốc trong lĩnh vực ung thư đã tăng 19% từ tháng 9/2023 đến tháng 8/2024. Trong khi đó, Hoa Kỳ chỉ tăng 5% trong cùng kỳ, khiến nước này lần đầu mất vị trí dẫn đầu về số lượng công bố thường niên trong lĩnh vực nghiên cứu ung thư.
Dù vậy, khi xét tổng thể giai đoạn 2019–2024, Mỹ vẫn đứng đầu về số lượng công bố tích lũy, khẳng định nền tảng vững chắc từ các trung tâm nghiên cứu lớn như Đại học Harvard, Viện Y tế Quốc gia (NIH), và Trung tâm Ung thư MD Anderson.
Đại học Harvard vẫn giữ vị trí số 1 toàn cầu với chỉ số Share 1.169,18 – bỏ xa Viện Khoa học Trung Quốc xếp thứ hai với 768,09. Các cơ sở nghiên cứu khác của Trung Quốc như Đại học Tôn Trung Sơn cũng đang vươn lên mạnh mẽ, khẳng định vị thế ngày càng lớn trong cộng đồng khoa học quốc tế.
Một điểm nổi bật khác là tỷ trọng nghiên cứu ung thư trong toàn bộ hoạt động nghiên cứu của mỗi quốc gia. Với 11% tổng chỉ số Share của mình dành cho nghiên cứu ung thư, Hoa Kỳ vẫn thể hiện mức độ ưu tiên rất cao cho lĩnh vực này. Trung Quốc dù vượt Mỹ về số lượng công bố trong năm 2024, nhưng tỷ lệ tương ứng chỉ là 9%, cho thấy sự phân tán nguồn lực vào nhiều hướng nghiên cứu khác nhau.
Sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc là kết quả của chiến lược đầu tư dài hạn vào khoa học – công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực y tế, sinh học và ung thư học. Chương trình “Sức khỏe Trung Hoa 2030” do chính phủ Trung Quốc phát động được xem là kim chỉ nam thúc đẩy hàng loạt nghiên cứu ứng dụng và công bố khoa học trong thập kỷ qua.
Tuy nhiên, Hoa Kỳ vẫn giữ ưu thế tuyệt đối về hợp tác quốc tế. Báo cáo của Nature Index cho thấy Mỹ góp mặt trong cả 10 mối quan hệ nghiên cứu song phương hàng đầu thế giới về ung thư. Trong khi đó, hợp tác Mỹ–Trung lại có xu hướng giảm đáng kể từ năm 2021, phần lớn do căng thẳng địa chính trị và các quy định kiểm soát công nghệ chặt chẽ hơn từ cả hai phía.
Giới chuyên gia nhận định, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa hai nền khoa học hàng đầu thế giới sẽ không chỉ dừng lại ở số lượng công bố. Chất lượng, ứng dụng lâm sàng và tác động dài hạn tới sức khỏe cộng đồng mới là những yếu tố định hình ai là “người dẫn đầu thực sự” trong cuộc đua này.
Với đà tăng trưởng hiện tại, Trung Quốc đang dần chuyển mình từ “công xưởng của thế giới” sang “trung tâm nghiên cứu khoa học” mang tầm ảnh hưởng toàn cầu – ít nhất trong lĩnh vực then chốt như ung thư học. Đây là tín hiệu tích cực cho cuộc chiến toàn cầu chống lại một trong những căn bệnh gây tử vong hàng đầu thế giới.
