Trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ hậu thuẫn vẫn bế tắc, một chỉ huy cấp cao của Ukraine nhận định nước này còn khoảng sáu tháng để giành lại thế chủ động quân sự, qua đó buộc Nga phải bước vào bàn đàm phán từ vị thế bất lợi hơn.
Ukraine muốn giành lại thế chủ động
Trong cuộc phỏng vấn với Hãng tin Reuters được công bố ngày 27/5, Chuẩn tướng Andriy Biletsky - Tư lệnh Quân đoàn số 3 của Ukraine, một trong những lực lượng chiến đấu được đánh giá cao nhất của Kiev - cho rằng quân đội Nga hiện đã suy kiệt sau nhiều năm chiến sự kéo dài và không còn khả năng tạo ra các đột phá lớn trên chiến trường.
"Tôi tin rằng 6 - 9 tháng tới sẽ là thời điểm bước ngoặt. Chính xác hơn, 6 tháng tới là giai đoạn then chốt nhất", ông chia sẻ.
Theo Reuters, tốc độ tiến quân của Nga trong năm nay đang chậm đi đáng kể, trong khi Ukraine bắt đầu gia tăng sức ép bằng các đợt phản công quy mô nhỏ cùng các cuộc tập kích tầm trung nhằm vào hệ thống hậu cần và phòng không Nga.
Ông Biletsky nhận định nếu quân đội Ukraine có thể duy trì đà tiến công trong vài tháng tới, Kiev có thể giành lại thế chủ động dọc tiền tuyến và buộc Matxcơva từ bỏ tham vọng kiểm soát hoàn toàn tỉnh Donetsk ở miền đông Ukraine.
Hiện vấn đề Donetsk vẫn là nút thắt lớn trong các cuộc đàm phán hòa bình. Nga muốn kiểm soát toàn bộ khu vực này, trong khi Ukraine từ chối rút khỏi các vùng lãnh thổ mà quân Nga chưa thể chiếm đóng hoàn toàn.
"Chúng tôi cần xác định những hướng có thể cải thiện vị thế, giành một số điểm chiến lược, rồi đối thoại với Nga trên cương vị người chiến thắng chứ không phải kẻ yếu thế", ông Biletsky nhấn mạnh. Hiện ông chỉ huy hàng chục nghìn binh sĩ thuộc Quân đoàn số 3.
Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin vẫn khẳng định Matxcơva sẽ giành thắng lợi và cho rằng cuộc chiến đang tiến gần tới hồi kết.
Một số chuyên gia quân sự phương Tây cũng đánh giá Nga đang có dấu hiệu xuống sức sau thời gian dài giao tranh tiêu hao. Ông John Helin, chuyên gia thuốc nhóm phân tích xung đột Black Bird có trụ sở tại Phần Lan, nhận định khả năng Nga kiệt quệ trước khi Ukraine rơi vào khủng hoảng nhân lực là "ngày càng rõ ràng hơn".
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuần trước cũng tuyên bố Ukraine đã giành lại gần 600 km² lãnh thổ trong năm 2026, dù Nga hiện vẫn kiểm soát gần 1/5 diện tích Ukraine.
Cuộc đua công nghệ trên chiến trường
Theo đánh giá của các chỉ huy Ukraine, chiến trường hiện nay không chỉ là cuộc chiến tiêu hao binh lực, mà còn là cuộc cạnh tranh công nghệ giữa hai bên.
Ông Biletsky cho biết Nga đang "thất bại triệt để" trong lĩnh vực liên lạc chiến trường, sau khi tỉ phú Elon Musk siết quyền truy cập hệ thống Internet vệ tinh Starlink đối với Nga.
Trong khi đó, Ukraine đang đẩy mạnh các cuộc tấn công bằng drone tầm trung nhằm vào hệ thống hậu cần, kho nhiên liệu và cơ sở quân sự bên trong lãnh thổ Nga.
Các cuộc tấn công này được cho là đã giúp Kiev mở đường cho nhiều đòn tập kích tầm xa hiệu quả hơn.
Dù vậy, ông Biletsky thừa nhận hai bên hiện gần như ngang nhau trong cuộc đua công nghệ quân sự mới nổi. Ukraine đang chiếm ưu thế ở lĩnh vực xe mặt đất không người lái (UGV) và drone ném bom hạng nặng, còn Nga dẫn đầu về drone điều khiển bằng cáp quang - loại gần như không thể bị gây nhiễu điện tử.
Quân đoàn số 3 hiện được xem là mô hình thử nghiệm cho quá trình hiện đại hóa quân đội Ukraine. Đơn vị này đang cải tổ mạnh hoạt động huấn luyện, đồng thời tích hợp hàng loạt công nghệ mới vào chiến thuật chiến trường.
Theo ông Biletsky, lực lượng của ông đang triển khai các drone cảm tử tàng hình và robot gắn súng máy hoặc bệ phóng rocket để thay thế một phần đáng kể vai trò của bộ binh. Mục tiêu là đến năm 2027, khoảng 30% nhiệm vụ chiến đấu trên thực địa sẽ do các hệ thống không người lái đảm nhận.
Ông cho rằng "cuộc cách mạng" tiếp theo trên chiến trường sẽ cho phép Ukraine tiến hành các chiến dịch tấn công hiệp đồng linh hoạt hơn, trong khi vẫn bảo toàn được nguồn nhân lực vốn đang ngày càng khan hiếm.
"Điều đó sẽ diễn ra ngay trong năm nay và tôi nghĩ quân đoàn của chúng tôi sẽ là ví dụ rõ nét nhất", ông nói.

