Loạt bài: Để chăn nuôi trong nước phát triển và bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm cho người tiêu dùng
Bài 1: Bất ổn cung cầu sản phẩm chăn nuôi trong nước và nhập khẩu
(VOH) - Nhập khẩu sản phẩm động vật vào thị trừơng nội địa đã bắt đầu từ mấy năm qua nhưng với số lựơng không nhiều. Cách nay 3 năm, cả nứơc mới nhập khoảng 30.000 tấn/năm nhưng đến năm 2008, con số này đã lên đến khỏang 150.000 tấn, 8 tháng đầu năm 2009, đã có gần 100.000 tấn. Riêng đối với thịt đông lạnh nhập khẩu, từ năm 2007 đến nay có ngày đưa ra thị trừơng tiêu thụ lên tới 150 tấn các loại. Trong số đó, đa số là đạt yêu cầu an tòan vệ sinh thực phẩm. Tuy vậy, gần đây, lựơng sản phẩm đông lạnh nhập khẩu nhiễm vi sinh hoặc sai nhãn mác gia tăng, được nhiều người am hiểu lý giải, đây có thể là các sản phẩm tồn kho quá lâu hoặc giảm chất lựơng của nước ngòai nên được bán tháo với giá rẻ. Ví dụ trứơc đây, đùi, cánh gà nhập khẩu sau khi cộng thêm các chi phí, được bán với giá 25.000 đồng/kg, lời 4.000 đến 5.000 đồng/kg, ai mà không ham. Do vậy, một số doanh nghiệp cứ khăng khăng đòi nhập sản phẩm về chiếu xạ rồi đem bán. Vừa qua, trong đợt tổng kiểm tra trên 4.000 tấn thực phẩm tại gần 10 kho trữ lạnh trên địa bàn tỉnh Bình Dương, cơ quan chức năng địa phương đã phát hiện hàng chục tấn thịt động vật có những vi phạm về nhãn mác và nhiễm vi sinh. Về biện pháp xử lý những vi phạm này, ông Thái Văn Thành, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Bình Dương cho biết:
Sở dĩ một số doanh nghiệp nhập hàng gía rẻ về chiếu xạ để đưa ra thị trừơng, do các cơ quan chức năng còn dễ dãi, thay vì phải áp dụng cấm chiếu xạ thực phẩm nhiễm khuẩn như đã quy định, ông Tôn Quang Hùng, Phó Giám đốc Công ty đồ hộp Hạ Long cho biết:
Có thắc mắc xung quanh vấn đề này, nhưng là sự biện minh không rõ ràng, ông Mai Văn Nhân, Đại diện cho một công ty xuất nhập khẩu ở Bình Dương nêu:
Không chỉ có vậy, một số doanh nghiệp nhập phụ phẩm của dê để sử dụng làm thuốc bổ cho ngừơi, lợi dụng sự dễ dãi của quy định nhà nước trong quá trình hòan thành thủ tục hải quan đã bán cả trăm tấn phụ phẩm này ra thị trừơng. Đây là những hành vi kinh doanh vô đạo đức, đang bị xã hội lên án. Báo cáo với ngành nông nghiệp những trừơng hợp vi phạm cụ thể, ông Mai Văn Hiệp, Phó Cục trửơng Cục thú y cho biết:
Hàng hóa động vật nhập khẩu giá rẻ, kém chất lượng không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng mà còn ít nhìêu tác động đến thị trừơng và tình hình phát triển chăn nuôi trong nước. Theo Cục chăn nuôi sản lựơng sản phẩm chăn nuôi trong nứơc hiện ở mức từ 3,2 triệu đến gần 4 triệu tấn thịt heo, gà, bò... đủ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước. Tuy nhiên do những biến động nhất thời, cán cân cung cầu thay đổi, giá cá biến động... làm cho sản phẩm động vật đông lạnh, nhất là những phụ phẩm có cơ hội tràn vào. Đánh giá tình hình sản phẩm chăn nuôi nhập khẩu gián tiếp có ảnh hửơng đến phát triển chăn nuôi trong nước, ông Hòang Kim Giao, Cục trưởng Cục chăn nuôi nói:
Đối với con heo, gía cả thị trừơng có những biến động theo hứơng tăng do ngừơi tiêu dùng quay về sử dụng các sản phẩm chăn nuôi nội địa trứơc những thông tin sản phẩm nhập khẩu không an toàn. Gía heo hơi thương phẩm hiện khỏang 34.000 đồng/kg, trong khi gía con giống 70.000 đồng/kg hoặc gía thức ăn vẫn còn cao... tuy vậy, người nuôi vẫn có lời. Về phía ngừơi chăn nuôi, ông Nguyễn Văn Phong, chủ Trại nuôi 500 con heo ở Tp Biên Hòa, Đồng Nai nói:
Trên địa bàn Tp HCM, heo thịt đang có giá trên 30.000 đồng/kg, cao hơn so với cách nay một tháng. HTX chăn nuôi heo an toàn Tiên Phong, Củ Chi có tổng đàn heo gần 20.000 con, gần đây, giá heo có tăng lên sau những thông tin thịt đông lạnh không an toàn. Nói về một số nguyên nhân làm cho heo thịt trứơc đây bị rớt gía, ông Nguyễn Hữu Chí, Chủ nhiệm HTX cho biết:
Cũng là một trong những doanh nghiệp được phép nhập khẩu gà đông lạnh nhưng Công ty Phú An Sinh chú trọng phát triển chăn nuôi gà trong nước. Năm 2009 này, tổng đàn gà của đơn vị khỏang 300.000 và sẽ nâng lên 500.000 con để phục vụ dịp lễ Tết cúôi năm và năm 2010. Phân tích về tình trạng nhập khẩu những sản phẩm giá rẻ, chưa an tòan vệ sinh thực phẩm đẩy ra thị trừơng, cạnh tranh với hàng trong nứơc, ông Phạm Văn Minh, Giám đốc Công ty Phú An Sinh nói:
Câu “ của rẻ là của ôi “ rất đúng với trường hợp hàng trăm tấn sản phẩm động vật đông lạnh nhập khẩu như đùi và cánh gà, thịt heo, bò và các loại khác phủ tạng, phụ phẩm khác... bị nhiễm vi sinh, không an toàn vệ sinh thực phẩm. Nguyên nhân nhập khẩu sản phẩm động vật không chỉ do tình hình sản xuất chăn nuôi trong nước biến động, làm thay đổi cán cân cung cầu, mà còn bởi các cơ quan quản lý nhà nước chưa áp dụng nghiêm túc các quy định kiểm sóat an tòan vệ sinh thục phẩm. Đây chính là cơ hội để một số doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở này kiếm lợi nhuận, thậm chí xem thừơng sức khỏe ngừơi tiêu dùng, đồng thời còn tạo sự cạnh tranh không lành mạnh với các sản phẩm chăn nuôi trong nước.
Nguyễn Thắng
