Một vị lãnh đạo của Cục thuế TP đã nói như vậy và cho chúng tôi biết thêm, còn rất nhiều doanh nghiệp lợi dụng cơ chế “hoàn thuế trước - kiểm sau” lấy tiền từ ngân sách rất dễ dàng nhưng đến nay số tiền hoàn thuế trong năm 2010 lên tới hàng chục tỷ đồng, cơ quan thuế vẫn chưa tiến hành hậu kiểm lần nào như Công ty Orange Fashion hoạt động hơn 5 năm khai lỗ liên tục vẫn được hoàn thuế trên 17 tỷ đồng, đến giờ chưa có cán bộ thuế nào đến hậu kiểm. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cũng lợi dụng cơ chế này hoạt động chuyển giá rất tinh vi thông qua hình thức liên kết Công ty mẹ với Công ty con bằng cách Công ty con ở VN mua nguyên liệu của Công ty mẹ ở nước ngoài (nơi có thuế suất thấp) với giá cao, khi sản xuất thành phẩm thì lại bán sản phẩm cho Công ty mẹ với giá thấp rồi khai lỗ, không nộp thuế GTGT và thuế thu nhập doanh nghiệp, doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu còn làm thủ tục xin hoàn thuế. Thông tư 66 của Bộ Tài Chính có đưa ra các giải pháp tăng cường kiểm soát tình hình này nhưng ông Trần Đình Cử, Cục phó Cục thuế TP cho rằng còn hạn chế:
Không nắm được thông tin giá bán đầu vào từ Công ty mẹ kể cả giá gia công cũng cho thấy công tác giám sát, kiểm soát của cơ quan chức năng còn hạn chế mới để tình trạng liên kết chuyển giá kéo dài nhiều năm mà đến giờ vẫn chưa có giải pháp chế tài tích cực và hiệu quả ngăn chặn tình trạng này hoặc ràng buộc những doanh nghiệp cố tình chuyển giá khai lỗ để trốn thuế. Chúng tôi hỏi về vấn đề này cần có sự hỗ trợ như thế nào thì được Chủ tịch Hội tư vấn thuế VN - Nguyễn Thị Cúc cho biết:
Ý kiến trên là cần thiết nhưng theo chúng tôi để không còn xảy ra hoàn thuế không đúng, khai lỗ để trốn thuế, bên cạnh việc tăng cường nhân sự về chất thông qua cơ chế giám sát chặt chẽ để hạn chế tiêu cực, cấu kết giữa các cán bộ thuế với doanh nghiệp, Bộ tài Chính, Tổng cục Thuế cũng phải xem lại hiệu quả của hình thức tự khai tự nộp thuế của doanh nghiệp dễ dẫn đến lách thuế, trốn thuế trong khi năng lực giám sát của cán bộ thuế còn thiếu và yếu, đồng thời điều chỉnh lại thuế suất thuế GTGT, thu nhập doanh nghiệp (TNDN) sao cho hợp lý hơn để doanh nghiệp cảm thấy không ngán ngại khi nộp thuế. Như thuế suất 25% thuế TNDN là quá cao, chưa chắc thu được thuế. Giải pháp đồng bộ như thế phải đi liền với việc phối hợp với các Cơ quan chức năng của nước ngoài cập nhật thông tin từ các Công ty mẹ ở nước sở tại có công ty con đang hoạt động tại VN nắm bắt đầu vào chính xác vừa khuyến khích sản xuất-kinh doanh vừa áp dụng hình thức xử phạt hành chính theo quy định nếu tiếp tục vi phạm thì trong 1 thời gian ngắn các doanh nghiệp khai lỗ, xin hoàn thuế không đúng hoặc chuyển giá, trốn thuế sẽ không còn tồn tại.
