Cuối năm đối phó với hàng gian hàng giả

(VOH) - Hàng gian hàng giả ở TP HCM vẫn có chiều hướng gia tăng và mức độ ngày càng tinh vi hơn. Các đối tượng vi phạm cũng ngày càng trắng trợn và liều lĩnh hơn. Việc hàng gian hàng giả ngày càng xuất hiện tràn lan không chỉ là vấn đề của doanh nghiệp mà còn là vấn đề của người tiêu dùng, vì vậy ngoài việc các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát và có chế tài mạnh thì công tác thông tin tuyên truyền cho người tiêu dùng hiểu và tích cực ủng hộ Hàng Việt Nam cũng như tích cực chống hàng gian hàng giả là cách làm hữu hiệu, nhất là vào thời điểm cuối năm như hiện nay


Lực lượng quản lý thị trường kiểm tra một kho chứa hàng lậu - Ảnh: NHƯ BÌNH-Tuổi Trẻ

Sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái đang diễn ra ngày càng phổ biến thậm chí công khai làm ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường đầu tư, thương hiệu doanh nghiệp và quan trọng hơn hết là tác hại đến lòng tin và sức khỏe cho cộng đồng.
Đa số hàng hóa bị làm giả trong những ngày cuối năm tập trung nhiều nhất là thực phẩm, sản phẩm tiêu dùng, thuốc men...Đơn giản nhất là nhái thương hiệu. Bà Trần Thị Ngọc- chủ cơ sở bút bi Thiên Lộc bày tỏ ý kiến:

Nguy hiểm hơn là trong thời gian gần đây hàng gian, hàng giả ngày nay được sản xuất bằng công nghệ cao nhái những thương hiệu nổi tiếng được người tiêu dùng ưa chuộng. Hàng bị làm giả tinh vi đến mức người mua không thể phân biệt đâu là thật đâu là giả, có khi đang sử dụng hàng giả mà cứ tưởng đó là thật.

Có nhiều nguyên nhân khiến cho hàng giả ngày càng phát triển chủ yếu là vì lợi nhuận cao trong khi mặt trận này vẫn chưa được quản lý chặt chẽ; người tiêu dùng chưa được trang bị những kiến thức cần thiết cũng như có tinh thần đấu tranh chống hàng gian hàng giả. Bên cạnh đó, có một bộ phận không nhỏ người dân thường có tâm lý dễ dãi trong việc chọn mua sản phẩm, chỉ quan tâm đến yếu tố giá cả mà không chú trọng lắm đến chất lượng món hàng, do vậy có khi mua phải hàng kém chất lượng mà không biết như câu chuyện của chị Ngọc Linh:
Cho đến nay, dù nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp luật để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Và hiện đang có đến 5 cơ quan cùng giải quyết một vấn đề nên quả bóng trách nhiệm cứ bị đá đi đá lại, chồng chéo không rõ cơ quan nào sẽ chịu trách nhiệm xử lý cuối cùng. Lực lượng đã mỏng còn yếu nghiệp vụ khiến cho doanh nghiệp khi phát hiện hàng của mình bị làm giả, làm nhái nộp đơn lên cơ quan chức năng phải chờ xử lý rất lâu, có khi kéo dài đến vài năm và những thiệt hại do hàng giả gây ra không thể chỉ tính bằng tiền mà đó còn uy tín, thương hiệu. Một đại diện có trách nhiệm trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng nói:

Thống kê trong 6 tháng đầu năm 2011, lực lượng quản lý thị trường trong cả nước đã kiểm tra, xử lý 4.879 vụ vi phạm về hàng giả, xử phạt trên 15,5 tỷ đồng. Nhưng đó mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, thực tế còn lớn hơn gấp bội phần. Một báo cáo của Cộng đồng châu Âu nhận định, hiện Trung Quốc dẫn đầu các quốc gia xuất phát hàng giả, Indonesia xuất nhiều thực phẩm và đồ uống giả, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất xuất nhiều thuốc lá giả và Ấn Độ thì nhiều dược phẩm giả. Hơn 10% lượng hàng bị bắt giữ có nguy cơ tiềm ẩn cho người tiêu dùng, ví dụ dao lam cạo râu, kem dưỡng da, dược phẩm, đồ chơi trẻ em và thực phẩm.
Trước khi chờ cơ quan chức năng vào cuộc, để tự giảm thiệt hại cho mình doanh nghiệp đã và đang tự cứu mình bằng nhiều cách như: Tiếp xúc trực tiếp với khách hàng giúp người tiêu dùng nhận diện đâu là hàng thật, đâu là hàng giả. Có doanh nghiệp thì xông pha ra trận mạc vào thánh địa của hàng giả mở một cửa hàng trưng bày và tiêu thụ sản phẩm ngay ở đó. Nhiều người cho rằng đó là cách làm liều nhưng nhiều doanh nghiệp nhận định đây là cuộc chiến cam go và lâu dài nếu không chủ động đối phó thì những cơ sở làm hàng giả cứ ngang nhiên xâm phạm thì doanh nghiệp còn thiệt hại nặng hơn. Một cách làm bài bản hơn đang được nhiều doanh nghiệp áp dụng đó là tự thu thập các chứng cứ, khi đã đầy đủ cơ sở pháp lý thì khởi kiện vi phạm quyền sở hữu trí tuệ nữa. Và trong thực tế phần thắng thường thuộc về các doanh nghiệp làm ăn chân chính. Đặc biệt hơn, hiện một số doanh nghiệp đã bắt đầu cung cấp các sản phẩm chống hàng giả như các giải pháp tổng thể của công ty Vina GHG. Ông Nguyễn Viết Hồng, Tổng giám đốc công ty cho rằng:

Một số chuyên gia trong lĩnh vực chống hàng gian, hàng giả cho rằng giải pháp quan trọng và cấp thiết nhất khi bị nhái sản phẩm đó chính là sự thành thật với người tiêu dùng. Vì trong thực tế do sợ mất uy tín khi thông tin sản phẩm của mình đang bị làm giả, một số doanh nghiệp chọn giải pháp im lặng hoặc thỏa hiệp với những những cơ sở làm hàng giả để mua lại sản phẩm khiến người tiêu dùng sử dụng hàng giả mà lầm tưởng hàng thật. Nếu nghĩ sâu xa, điều này khiến doanh nghiệp thiệt hại nhiều hơn khi đánh mất lòng tin từ người tiêu dùng. Cư xử thành thật với khách hàng cũng là đạo đức trong kinh doanh, đây còn là công cụ để tối đa hoá lợi nhuận và củng cố thương hiệu. Ông Đào Minh Đức, trưởng phòng sở hữu trí tuệ, Sở khoa học và công nghệ TPHCM có lời khuyên: