Đầu ra cho xuất khẩu gạo - Bài 2: Bài toán đầu ra cho lúa gạo

(VOH) - Bài toán giải quyết đầu ra cho lúa gạo hiện nay vẫn còn những việc cần giải quyết tích cực. Đó là hệ thống kho dự trữ lúa gạo ở các tỉnh trong vùng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.

Nguyên nhân là do chưa vay được vốn ưu đãi để đầu tư, ví dụ như đầu tư kho lúa gạo giai đoạn 2 của đơn vị, ông Vương Cao Biên, Giám đốc công ty thực phẩm An Giang cho biết:



Một số doanh nghiệp vừa hoàn thành kho xưởng như Công ty lương thực thực phẩm Tiền Giang đã tham gia thu mua tạm trữ 10.000 tấn gạo vụ lúa Đông Xuân, việc hợp đồng tiêu thụ lúa giữa doanh nghiệp với nông dân ít nhiều còn những khó khăn, ông Tôn Thọ Nhân, Giám đốc Công ty lương thực thực phẩm Tiền Giang cho biết:



Thực trạng kho chứa lúa gạo ở tỉnh Đồng Tháp vẫn chưa đáp ứng yêu cầu với diện tích lúa trên 200.000 ha, sản lượng lúa Đông Xuân hàng năm trên 1,4 triệu tấn, ông Dương Nghĩa Quốc, giám đốc Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Đồng tháp cho biết:



Ở tỉnh Kiên Giang, diện tích lúa gần 290.000 ha, sản lượng lúa Đông Xuân và Hè Thu hàng năm đạt khoảng trên 2,1 triệu tấn. Hiện 6 doanh nghiệp xuất khẩu gạo 230.000 tấn, tăng so cùng kỳ 3 lần, trữ lượng kho và việc mua tạm trữ của các doanh nghiệp đang thực hiện, ông Trần Quang Cửi, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Kiên Giang cho biết:



Những giải pháp cho tiêu thụ lúa gạo vụ Đông Xuân cơ bản đã ổn định và cho các vụ lúa tiếp theo cũng được Hiệp hội lương thực Việt Nam tính toán, ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp hội và Tổng Giám đốc Tổng Công ty lương thực miền Nam cho biết:



Một giải pháp khác là chính quyền địa phương và ngành chức năng cần nhanh chóng phát triển hệ thống kinh doanh lúa gạo để tiêu thụ lúa cho nông dân. Cắt bớt các khâu trung gian, giúp bà con bán lúa trực tiếp cho doanh nghiệp với giá cao. Ví dụ cách làm của Công ty Bảo vệ thực vật An Giang được đánh giá cao. Vụ đông xuân 2010 - 2011, doanh nghiệp đã tổ chức cánh đồng mẫu lớn ở xã Vĩnh Bình và xây dựng Nhà máy chế biến gạo Vĩnh Bình, để mua hết lúa thơm xuất khẩu với giá 6.300 đồng/kg. Tính ra gần 500 hộ nông dân sau khi bán lúa, trừ hết chi phí, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và lúa để lại tiêu dùng, còn lãi hơn 80 triệu đồng trên diện tích 2,6 ha.

Các hộ tham gia sản xuất trong cánh đồng mẫu lớn ở xã Vĩnh Bình với chi phí sản xuất 1 kg lúa chỉ có 2.200 đồng, khi thu hoạch nông dân bán cho công ty giá cao nên lợi nhuận đạt gấp 2 lần là bình thường. Trong tháng 5/2011, Công ty bảo vệ thực vật An Giang sẽ triển khai tiếp hai cánh đồng mẫu lớn nữa ở huyện Vĩnh Hưng, tỉnh Long An và huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang. Mỗi cánh đồng cũng có quy mô khoảng 1.000 ha và sau đó sẽ tiếp tục mở rộng ra hàng chục ngàn hecta. Mỗi nơi cũng sẽ có nhà máy, kho chứa lúa quy mô lớn như ở xã Vĩnh Bình. Và cuối tháng 3/2011 vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã phát động chương trình “cánh đồng mẫu lớn” trên phạm vi toàn vùng đồng bằng sông Cửu Long. Ngay từ vụ hè thu này mỗi tỉnh sẽ thực hiện thí điểm một mô hình, sau đó nhân rộng với mục tiêu tập hợp nông dân vào những tổ chức sản xuất lớn.


Hoạt động sản xuất lúa và xuất khẩu gạo trước hết là để những thành phần trong chuỗi giá trị này đều được hưởng lợi theo công sức và khả năng. Bà con nông dân ít nhiều phải bảo đảm được đời sống, còn hệ thống thương lái cũng như doanh nghiệp có lợi nhuận, duy trì sản xuất kinh doanh./.