Đi tìm lời giải cho bài toán giá tiêu

(VOH) - Hồ tiêu là 1 trong 10 mặt hàng chủ lực xuất khẩu nông sản của nước ta. Mặt hàng hồ tiêu luôn có một vị trí vững vàng trên thị trường quốc tế. Dù đứng vững và được đánh giá là nằm ở vị trí hàng đầu trong Hiệp hội Hồ tiêu Thế giới nhưng chúng ta vẫn chưa thể tự chủ về giá cả.

Đi tìm lời giải cho bài toán giá tiêu

Theo Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (gọi tắt là VPA), tổng diện tích trồng tiêu trên cả nước hiện nay khoảng 50.000 hecta, trong đó có 48.000 hecta đang trong thời kì khai thác kinh doanh, tức là thời kì thu hoạch. Với tổng diện tích này thì vụ tiêu năm 2009 sản lượng tiêu Việt Nam có thể đạt đến con số 100.000 tấn, tăng hơn 5.000 tấn so với năm ngoái. Trong đó có 6 tỉnh trồng tiêu trọng điểm là Đồng Nai, Bình Phước, Bà Rịa Vũng Tàu, Gia Lai, Đắc Lắc, Đắc Nông cho sản lượng 90.000 tấn, 10.000 tấn còn lại là sản lượng tiêu từ các tỉnh khác như Quảng Trị, Bình Phước, một số tỉnh miền Trung Tây Nguyên và miền Đông Nam Bộ. Lí giải về nguyên nhân tăng sản lượng hồ tiêu, ông Trần Đức Tụng – Chánh Văn phòng Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam cho biết:

Hiện mặt hàng hồ tiêu nước ta có mặt trên 80 quốc gia và vùng lãnh thổ. Những thị trường khó tính nhất như châu Âu, Mỹ, Nhật cũng đều nhập hồ tiêu của nước ta. Việt Nam đã vươn lên thành quốc gia hàng đầu thế giới về sản xuất và xuất khẩu hồ tiêu, chiếm đến 50% thị phần thương mại toàn cầu.

Như vậy, ngoài việc khẳng định vị thế ở sân nhà, khi vươn ra thị trường quốc tế, hồ tiêu Việt Nam cũng đã xây dựng được thương hiệu của mình. Nhưng dù ở vị trí hàng đầu về sản xuất và xuất khẩu tiêu, nhưng Việt Nam vẫn chưa có được sự tự chủ cần thiết về giá cả, khi mà giá tiêu của chúng ta vẫn bị cho là thấp hơn so với các nước khác như Malaysia, Ấn Độ…

Điều này có thể dễ dàng nhận thấy qua tình hình sản xuất và xuất khẩu hồ tiêu 5 tháng đầu năm 2009. Cụ thể là trong 5 tháng này, giá hồ tiêu giảm và dao động trong mức 30.000 đến 33.000 đồng/1 kg, tức là thấp hơn rất nhiều so với giai đoạn cao điểm năm 2007, 2008 là trên 50.000 đồng/kg.

Bên cạnh đó, về thị trường xuất khẩu thì dù Việt Nam đã xuất khẩu được 53.000 tấn hồ tiêu các loại, tăng gần 50% về số lượng nhưng về giá cả thì lại giảm bình quân 4% so với cùng kì năm ngoái. Được biết trong 5 tháng đầu năm này thì nguồn cung hồ tiêu của Việt Nam rất dồi dào từ 2 nguồn. Nguồn thứ nhất là hàng tồn kho từ năm 2008 của một số bà con nông dân và các nhà đầu tư – giai đoạn cuối năm 2008 giá tiêu đi xuống nên họ vẫn còn giữ hàng và chờ giá lên. Nhưng sang đến quí 1 năm 2009, giá tiêu thế giới vẫn bình ổn ở mức tiêu đen là 1800 đến 1900USD/1 tấn nên bà con nông dân và các nhà đầu tư Việt Nam bắt đầu lo lắng và quyết định bán hàng tồn kho ra thị trường. Nguồn thứ hai là vụ mùa thu hoạch tiêu lại rơi trúng vào những tháng đầu năm, những bà con nông dân không vốn để trữ hàng cũng phải bán ra để trang trải chi phí sản xuất. Trong khi đó thì nhu cầu thế giới về mặt hàng hồ tiêu vẫn rất lớn, vụ tiêu của một số nước trong hiệp hội xuất khẩu hồ tiêu cũng chưa tới. Nguồn cung quá dồi dào, nhu cầu cũng rất lớn nhưng vì sao giá hồ tiêu của Việt Nam lại giảm sút?

Từ góc độ một người trồng tiêu, kinh doanh và sản xuất tiêu, ông Nguyễn Văn Quéo cho biết:

Lí giải về việc cung lớn, cầu lớn nhưng giá xuất khẩu tiêu vẫn thấp, ông Trần Đức Tụng – Chánh văn phòng Hiệp hội xuất khẩu Hồ tiêu Việt Nam cho biết:

Một nguyên nhân khác cũng dẫn đến việc giá tiêu Việt Nam luôn thấp hơn giá tiêu cùng chủng loại của các quốc gia khác là do tiêu Việt Nam vẫn chưa xây dựng được thương hiệu của mình. Các doanh nghiệp chưa tập trung chế biến mà chủ yếu là bán tiêu sơ chế nên giá trị xuất khẩu vẫn chưa cao và thường bị ép giá. Đơn đặt hàng của các nước sang Việt Nam chủ yếu là tiêu sơ chế, sau đó họ mang về chế biến và bán ra với giá thành cao hơn nhiều. Tuy nhiên, trong thời gian tới, định hướng của ngành tiêu nước ta sẽ là nâng cao giá trị tiêu trước khi xuất khẩu, làm sao để tiêu mang về lượng giá trị gia tăng đúng với tầm của nó.

Dự báo về tình hình giá tiêu trong 6 tháng cuối năm, ông Trần Đức Tụng cho biết thêm:

Trước mắt thì trong tháng 6 này, giá hồ tiêu đã có những biến chuyển khả quan do tình hình thế giới tác động. Cụ thể là so với những tháng trước đây thì giá hồ tiêu xuất khẩu đã tăng từ 50 đến 100USD/tấn, giá thu mua hồ tiêu trong trước cũng tăng từ 5.000 đến 10.000 đồng/kg.

Để ngành tiêu phát triển và tăng giá trị chất xám cho sản phẩm xuất khẩu, chúng ta có những sản phẩm tiêu tinh chế, xây dựng thương hiệu tiêu Việt Nam và điều chỉnh chính sách kinh doanh phù hợp hơn để khẳng định vị thế của tiêu Việt Nam trên thị trường quốc tế chứ không chỉ là nước đứng đầu về sản lượng mà không thể tự chủ về giá cả, phải phụ thuộc phần nhiều vào yếu tố bên ngoài, từ các nhà thu mua quốc tế!

Trà My