Tin tứcCộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) dự kiến sẽ thành lập vào cuối năm 2015, được kỳ vọng là một bước ngoặt đánh dấu sự hòa nhập toàn diện các nền kinh tế Đông Nam Á. Bên cạnh đó, hàng loạt các hiệp định thương mại tự do sắp được ký kết như FTA Việt Nam - EU hay Hiệp định thương mại chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) sẽ mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp Việt. Do vậy, ngay từ bây giờ doanh nghiệp Việt Nam phải tận dụng mọi cơ hội nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cũng như tuân thủ các quy định tiêu chuẩn, yêu cầu kỹ thuật, hướng đến mở rộng tạo cơ hội thâm nhập vào các thị trường khó tính.
Sản xuất ô tô tại Công ty cổ phần Ô tô Trường Hải. Ảnh: songmoi
Ông Phạm Ngọc Hưng, Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM, cho hay: "Nhiều doanh nghiệp đang chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc chơi, hầu hết doanh nghiệp đang tìm hiểu về thị trường, xúc tiến thương mại, nghiên cứu để mở rộng thị trường. Đặc biệt, có nhiều doanh nghiệp đã nỗ lực để nâng cao chất lượng hàng hóa, khẳng định thương hiệu trong khu vực Đông Nam Á".
Tuy nhiên, theo một điều tra mới nhất cho thấy, hiện mới chỉ có khoảng 30% số doanh nghiệp Việt Nam có tìm hiểu về hội nhập và sẵn sàng đối mặt với "các cuộc chơi" mới này. Trong khi đó, tại một số nước trong khu vực như Malaysia có tới 90% số doanh nghiệp cho rằng họ sẽ thành công trong hội nhập, Singapore là 81%. Sự chuẩn bị của các doanh nghiệp khối ASEAN không chỉ gói gọn trong việc hiểu luật chơi, mà còn chủ động đưa nhân viên đi tìm hiểu văn hóa, học thêm các ngoại ngữ của các quốc gia có thị trường tiềm năng.
Theo các chuyên gia, điều mà doanh nghiệp Việt cần hiện tại là hãy tự hỏi mình đã hiểu gì và sẽ chuẩn bị gì cho sân chơi rộng lớn này? Việc nắm luật chơi chỉ là bước đi cơ bản giúp các doanh nghiệp Việt không bị thiệt thòi trong tương lai. Chính sự khác biệt mới là yếu tố quan trọng trong kinh doanh. Giai đoạn này, mỗi doanh nghiệp cần thực hiện tái cấu trúc, đổi mới tư duy, sáng tạo để thích hợp với sân chơi toàn cầu. Ông Văn Đức Mười, Tổng giám đốc công ty VISSAN, cho rằng: "Nền kinh tế của chúng ta, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tỷ lệ rất lớn, vì vậy, trong nền kinh tế họ nghĩ ngay đến sản xuất và ít nghĩ đến vấn đề thị trường, đó là điều đáng lo. Tôi nghĩ rằng, trong cuộc chơi mới này đòi hỏi sự liên kết với nhau trong tư duy mới của chuỗi giá trị, luôn sẵn sàng trong thế đổi mới, sáng tạo. Điều này đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải xác định được chính mình, năng lực như thế nào?".
Để có chỗ đứng trong sân chơi mới, doanh nghiệp chỉ chuẩn bị lộ trình thôi chưa đủ mà còn phải có chiến lược phát triển và tầm nhìn dài hạn. Nhận thức được tầm quan trọng của việc hội nhập, các doanh nghiệp cũng ý thức nâng cao giá trị năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế trước các đối thủ mới mạnh hơn, đa dạng hơn… Ông Trần Bá Dương, Chủ tịch hội đồng quản trị Công ty cổ phần Ô tô Trường Hải, khẳng định: "Đầu tiên, chúng ta phải có ý chí và có khát vọng. Chúng ta phải có lộ trình, phải có chiến lược phát triển để đạt được kết quả, phải kiên trì thực hiện mục tiêu đăt ra. Muốn cạnh tranh sau khi đất nước hội nhập thì mục tiêu đầu tiên là phải đứng đầu thị trường Việt Nam. Tiếp theo, phải tính đến giai đoạn 2015- 2018, chúng ta phải có chiến lược để hội nhập. Nhưng, chúng ta không thể xây dựng một chiến lược mà không chia ra các lộ trình để thực hiện các mục tiêu ngắn hạn".
Trong thời gian tới, nếu Hiệp định Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) được ký kết, Việt Nam sẽ là một trong số ít quốc gia có cơ hội gia nhập với các quốc gia hàng đầu thế giới. Điều này cho thấy, doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước rất nhiều tiềm năng và cơ hội nhưng thách thức cũng không ít. Theo ông Võ Trí Thành, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý Kinh tế Trung ương, để chuẩn bị cho chiến lược hội nhập và toàn cầu hóa thì không có con đường nào khác đối với doanh nghiệp là cạnh tranh, còn với Chính phủ là cải cách: "Việc đầu tiên của Chính phủ là phải có tầm nhìn thời đại gắn với cuộc chơi mới. Trong đó gắn với 2 điều là cải cách trong nước và hội nhập sâu rộng. Ở đây có 3 vấn đề cải cách thể chế liên quan đến kinh doanh: thứ nhất là tạo ra môi trường giảm chi phí giao dịch cho doanh nghiệp, đây chính là tinh thần của Nghị quyết 19; thứ hai là tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch và thứ ba là làm cho các luật lệ của Việt Nam tương thích với các cam kết quốc tế và Việt Nam phải cam kết là thực thi một cách nghiêm túc".
Trải qua qua hai cuộc khủng hoảng kinh tế gần đây, doanh nghiệp Việt Nam đã trưởng thành hơn và họ cũng rút ra được nhiều bài học trong việc đầu tư và gìn giữ giá trị thương hiệu. Nhưng vấn đề đặt ra là các doanh nghiệp phải chủ động hơn nữa để tìm kiếm cơ hội cho chính mình./.