Giải cứu cá tra không chỉ là gói tài chính 9.000 tỷ đồng

(VOH) - Thời gian qua, mô hình nuôi cá tra phát triển quá nhanh. Hậu quả là rơi vào khủng hoảng thừa năm 2008. Riêng đến giữa năm 2012, khủng hoảng thừa được cho là tạm thời do nhu cầu nhập khẩu của một số thị trường thế giới sụt giảm. Với dự kiến gói tài chính 9.000 tỷ đồng giải cứu cá tra, theo chúng tôi, đây chỉ là giải pháp tạm thời. Giải bài toán căn cơ cho cá tra không chỉ là chuyện của nghề nuôi, chế biến mà chắc chắn phải cần sự tiếp cận đa ngành, đồng bộ hơn.
Chế biến cá tra phi lê để xuất khẩu (ảnh: TTO)

Diện tích nuôi cá tra của đồng bằng sông Cửu Long khoảng 6.000 ha, với năng suất từ 200 tấn đến hơn 600 tấn/ha tuỳ mật độ thả nuôi và trình độ của người nuôi nên sản lượng cá tra nguyên liệu khó dự báo được con số chính xác. Chính vì vậy, hiện nay, từ người nuôi, doanh nghiệp, sở ngành, chính quyền địa phương đến bộ ngành phải thừa nhận tình trạng khủng hoảng thừa của cá tra. 

Giải pháp tạm thời, trước mắt là cung cấp vốn cho doanh nghiệp và người nuôi cá để vượt qua khó khăn. Xác nhận tình trạng thừa và giải pháp vốn để cứu cá tra, ông Cao Đức Phát, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nói:



Đồng tình với giải pháp cung vốn cứu cá tra, tuy nhiên, cũng đặt ra nguy cơ khi mua tạm trữ cho các doanh nghiệp liên quan, vì có thể bị thuế chống bán phá giá ở nước ngoài, ông Huỳnh Thế Năng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho biết:



Để phát triển bền vững nghề nuôi và chế biến cá tra xuất khẩu, cần nhiều giải pháp như thống kê chính xác diện tích, sản lượng đến kỳ thu hoạch chưa bán được, nhu cầu vay vốn, minh bạch thông tin, xác định công bố giá thành sản xuất cá nguyên liệu, quy định nghề sản xuất kinh doanh cá tra là nghề có điều kiện, giảm đầu mối xuất khẩu. Nhà nước cần xây dựng và ban hành sớm các quy chuẩn kỹ thuật về trại sản xuất cá tra giống, cá tra thương phẩm, thức ăn. Các doanh nghiệp chế biến cá tra phải có vùng nuôi nguyên liệu thông qua hợp đồng liên kết để duy trì tính bền vững cho chuỗi liên kết, tạo thuận lợi trong việc truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ sản phẩm… Với những giải pháp lâu dài, hiện ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đang gấp rút chuẩn bị để tháng 8 năm 2012 ra mắt Hiệp hội cá tra. Hiệp hội sẽ làm chức năng điều hoà vùng nuôi, lập kế hoạch nuôi, sản lượng cho các địa phương, góp ý kiến về mở rộng, xây dựng thêm nhà máy chế biến cá tra.v.v. Liên kết với nhau giữa doanh nghiệp và người nuôi là giải pháp mang tính bền vững, lâu dài cho con cá tra. Hiện nhiều doanh nghiệp đã tự nuôi hoặc hợp tác nuôi vệ tinh với nông dân được 40% đến 60% nguồn cá tra nguyên liệu. Tuy nhiên, mối liên kết này chưa bền vững khi thị trường có biến động, ông Dương Nghĩa Quốc, Giám đốc Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Đồng Tháp cho biết:



Về phía các doanh nghiệp xuất khẩu cá tra, việc kinh doanh chào bán phá giá, cạnh tranh không lành mạnh cũng là một trong những nguyên nhân đẩy con cá tra vào tình trạng bế tắc như hiện nay. Gần đây nhiều doanh nghiệp chào bán phi lê cá tra từ 2,1 đến 2,6 USD/kg, thấp hơn giá sàn 3 đến 3,4 USD/kg đưa ra trước đây. Vì vậy, giải pháp định giá sàn để hồi phục thị trường và nghề nuôi cho cá tra là cần thiết, ông Nguyễn Văn Kịch, Giám đốc Công ty Cổ phần Thủy sản Cần Thơ nói:



So với sản xuất lúa gạo, nuôi cá tra có giá trị cao hơn nhiều lần. Xuất khẩu 1 ký phi lê cá tra có giá 3 đến 4 USD, cao hơn gần 10 lần so với xuất khẩu 1 kg gạo. Con cá tra là một sản vật quý ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Điều quan trọng là những thành viên trong chuỗi cá tra biết tận dụng, khai thác được tiềm năng và lợi thế này./.