028.38225933 (Hotline) - 028 3822 1188 (FM 95.6) - 028 38291 357
icon-radio-fm-999-mhz
logo-voh-radio-online
Điện thoại: 028.38225933 - 028.38225934
Đường dây nóng bạn nghe đài: 028.3891 357 - 0948747571

Hạn chế cạnh tranh của doanh nghiệp thực phẩm

(VOH) - Mặc dù có tốc độ phát triển rất nhanh, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng ngành công nghiệp chế biến thực phẩm Việt Nam vẫn chưa xây dựng được nhiều thương hiệu lớn mang tầm vóc quốc tế.
Doanh nghiệp chế biến cá ba sa (ảnh minh họa: trungtamnghiencuuthucpham)

Thời gian gần đây, ngành công nghiệp thực phẩm của Việt Nam đã từng bước đáp ứng nhiều sản phẩm thiết yếu cho nền kinh tế quốc dân, phục vụ nhu cầu trong nước, thay thế nhập khẩu và tham gia xuất khẩu với sự đa dạng về mẫu mã, chủng loại. Tuy nhiên, cùng với những lợi thế và thành quả đạt được, ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức.

Ngoài cơ hội lớn tại thị trường trong nước, việc Việt Nam tham gia khu vực mậu dịch tự do ASEAN, trở thành thành viên của WTO…đã thúc đẩy xuất khẩu nói chung và xuất khẩu nông sản, thực phẩm chế biến nói riêng. Quá trình hội nhập tác động rất lớn đến các doanh nghiệp ngành công nghiệp thực phẩm.

Năm 2013, Tổng mức tiêu thụ thực phẩm và đồ uống trong nước đạt trên 42 tỷ USD, chiếm 71% tổng giá trị sản xuất thực phẩm và đồ uống; còn lại 29% là xuất khẩu. Năm 2014, tổng mức tiêu thụ này tăng 11,9%, cơ cấu không thay đổi nhiều so với năm 2013. Riêng ngành công nghiệp thực phẩm đóng hộp tăng 4,3% về lượng và 10,4% về giá trị doanh số bán hàng. Tuy nhiên, hầu hết các doanh nghiệp tham gia trong ngành là những doanh nghiệp nhỏ và vừa. “Trên toàn cầu thì các nhà sản xuất nhỏ đang đóng góp một tỷ trọng rất lớn để sản xuất ra nguồn thực phẩm cho chúng ta và cho Thế giới. Tuy nhiên, họ gặp rất nhiều rào cản, thiếu khả năng tiếp cận thị trường. Họ rất cần sự hỗ trợ, các chính sách một cách có tổ chức, các nguồn nhân lực, hỗ trợ đổi mới công nghệ, đầu tư bền vững. Đầu tư cần có trách nhiệm và chú ý đến vấn đề bảo vệ môi trường và biến đổi khí hậu”, bà Võ Ngân Giang, đại diện Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc chia sẻ.

Mặc dù có tốc độ phát triển rất nhanh, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng ngành công nghiệp chế biến thực phẩm Việt Nam vẫn chưa xây dựng được nhiều thương hiệu lớn mang tầm vóc quốc tế. Do phải phụ thuộc vào nhiều nguồn nguyên liệu nhập khẩu, chất lượng sản phẩm chưa được kiểm soát và quản lý chặt chẽ. Nhiều doanh nghiệp chưa ý thức được vai trò và ý nghĩa quan trọng của thương hiệu trong hoạt động kinh doanh, nâng cao vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường để thu hút khách hàng; khả năng liên kết từ khâu sản xuất, thu gom đến phát triển vùng nguyên liệu và chế biến còn lỏng lẻo. Một số công nghệ sản xuất vẫn còn lạc hậu trong khi việc kiểm soát an toàn thực phẩm còn nhiều bất cập…đã làm ảnh hưởng đến chất lượng của sản phẩm, các mặt hàng xuất khẩu cũng chỉ là những sản phẩm thô.

Tuy nhiên, nếu biết uyển chuyển, doanh nghiệp vẫn có thể tìm được cơ hội trong khó khăn. Ông Phạm Minh Đức, Chuyên gia kinh tế cao cấp, Đại diện Ngân hàng Thế giới cho rằng: “Hầu hết các sản phẩm đang được xuất khẩu với số lượng lớn mà đang ở dưới dạng nguyên liệu thô, đây là một điểm yếu nhưng cũng là một cơ hội để nâng cao hơn nữa giá trị gia tăng qua chế biến để có thể tăng cường xuất khẩu. Thêm vào đó, hiện nay chúng ta đang có những nguyên liệu đầu vào tương đối tốt, có thể tăng được chất lượng và năng suất của sản xuất, xuất khẩu. Và cuối cùng, hết sức quan trọng đó là việc VN đang tích cực đàm phán để gia nhập các hội khu vực và quốc tế, điều này sẽ mở cơ hội vô cùng to lớn cho các chuỗi cung ứng nông sản”.

Nhận thức được cơ hội cũng như thách thức của thời kỳ hội nhập, nhiều doanh nghiệp cũng đã chủ động cải tiến sản xuất, bảo đảm chất lượng sản phẩm, đáp ứng được nhu cầu cũng như xây dựng niềm tin đối với người tiêu dùng. “Sức khỏe đó là yếu tố hàng đầu để DN chế biến thực phẩm như chúng tôi phải quan tâm, vấn đề là phải làm sao kiểm soát được nguồn nguyên liệu đầu vào, chúng tôi luôn hướng dẫn công nhân của mình ý thức trong vấn đề chế biến, về trang thiết bị kỹ thuật, về hệ thống an toàn vệ sinh thực phẩm, chúng tôi áp dụng rất nghiêm ngặc các hệ thống ISO…qua đó kiểm soát được chất lượng sản phẩm cũng như các vấn đề về vi sinh, kháng sinh để phục vụ người tiêu dùng, để người tiêu dùng hoàn toàn an tâm khi sử dụng sản phẩm”, bà Nguyễn Thị Bích Thuận - Trưởng phòng kinh doanh Công ty Cổ phần chế biến hàng xuất khẩu Cầu Tre cho biết:

Để tạo điều kiện cho ngành công nghiệp thực phẩm phát triển bền vững tại thị trường nội địa và từng bước chiếm lĩnh thị trường nước ngoài, theo ý kiến của các chuyên gia, nhà nước cần tiếp tục ban hành những chính sách  khuyến khích phát triển phù hợp; trong đó tập trung chủ yếu vào việc hỗ trợ cho các doanh nghiệp quảng bá, đăng ký nhãn hiệu sản phẩm, bảo hộ sở hữu công nghiệp, xúc tiến thương mại, đào tạo, cung cấp thông tin về thị trường, môi trường, luật pháp kinh doanh quốc tế, ứng dụng khoa học đổi mới công nghệ…ông Đỗ Thắng Hải, Thứ trưởng Bộ Công thương nhận định: “Điều quan trọng đối với các DN VN hiện nay là không ngừng tăng cường vai trò của mình cho dây chuyền cung ứng và chuổi giá trị của ngành công nghiệp thực phẩm để vừa cung cấp nhiều sản phẩm có giá trị hơn, đồng thời phải gia tăng giá trị xuất khẩu của hàng nông sản thực phẩm VN ra thị trường Thế giới cũng như ngay tại thị trường nội địa. Trong thời gian vừa qua, Bộ Công thương cũng đã nỗ lực giúp các DN VN tăng cường vai trò của mình trong chuỗi giá trị ngành hàng thực phẩm trong việc xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại, đưa các mặt hàng của chúng ta ra các thị trường trên toàn thế giới”.

Bộ Công Thương đã xếp ngành công nghiệp thực phẩm vào nhóm ngành đang có lợi thế cạnh tranh và có định hướng, chiến lược phát triển trên cơ sở sử dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại, khai thác sử dụng tối đa nguyên liệu trong nước, tạo sản phẩm đa dạng, đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn Việt Nam và quốc tế, có khả năng cạnh tranh cao, để hình thành ngành kinh tế mạnh, hội nhập vững chắc với khu vực và thế giới. Và để làm được điều này, cần phải có sự chung sức đồng lòng của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng mới có thể hiện thực hóa được những mục tiêu, định hướng phát triển của ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam.

Huệ Như