Khi quảng cáo đi quá sự thật - người tiêu dùng chịu thiệt

(VOH) - Không ai có thể phủ nhận được những lợi ích của quảng cáo khuyến mãi, khi mà các doanh nghiệp cần đến quảng cáo để đưa sản phẩm thâm nhập thị trường, còn người tiêu dùng có thêm nhiều thông tin hơn trước khi mua hoặc sử dụng hàng hóa dịch vụ. Tuy nhiên, sự xuất hiện tràn lan trên các phương tiện thông tin đại chúng như hiện nay, hình thức quảng cáo đang có nhiều biến tướng. Đôi khi quảng cáo khuyến mãi trở thành phương tiện để doanh nghiệp thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh, và bị thiệt thòi nhiều nhất vẫn là người tiêu dùng.

Sự việc gần đây nhất là Acecook Việt Nam vừa gửi đơn lên Cục Quản lý cạnh tranh khiếu nại mẩu quảng cáo của Công ty cổ phần hàng tiêu dùng Masan đưa thông tin gây nhầm lẫn về chất lượng mì ăn liền và yêu cầu ngừng truyền thông. Trước đó, vào năm 2009, công ty Masan cũng phạm phải hành vi tương tự khi quảng cáo mì có màu vàng sậm là do chiên đi chiên lại nhiều lần. Hoặc, sự kiện công ty bán hàng qua truyền hình Happy Shopping bị xử phạt hành chính sau khi đã phát hiện kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu và quảng cáo quá sự thật.

Một lần nữa thì câu chuyện về cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp, quảng cáo quá sự thật lại được nhắc đến như một tín hiệu không vui về trách nhiệm của nhà sản xuất kinh doanh, của các công ty quảng cáo và cơ quan truyền thông về trách nhiệm đối với người tiêu dùng. Chị Phạm Trần Diệu Thoa, một người tiêu dùng ở Phú Nhuận băn khoăn:

Theo thống kê của Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, trung bình mỗi năm hội tiếp nhận khoảng hơn 1.000 khiếu nại về chất lượng, dịch vụ các sản phẩm. Trong đó, số lượng các vụ vi phạm quyền lợi người tiêu dùng liên quan đến vấn đề quảng cáo ngày càng gia tăng. Quy định về quảng cáo trên truyền hình vốn khá chặt chẽ, từ việc các doanh nghiệp phải cung cấp các giấy tờ chứng minh về nguồn gốc hàng hóa, sở hữu cho đến quyền tác giả của clip quảng cáo, nhưng tại sao các công ty bán hàng qua truyền hình thoải mái đưa ra những thông tin về chất lượng sản phẩm tốt đến mức thần kỳ vẫn được lên sóng? Nguyên nhân phải chăng do sự dễ dãi trong hợp tác quảng cáo của nhà đài với các đơn vị này? Ông Nguyễn Tuấn Việt - Chủ tịch Hội quảng cáo thành phố kiến nghị:

Đầu tháng 7, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Việt Nam chính thức có hiệu lực. Một trong những hành vi bị xem là "điều cấm" được ghi trong Luật bảo vệ người tiêu dùng đó là hành vi quảng cáo lừa dối hoặc gây nhầm lẫn đối với người tiêu dùng. Ông Bạch Văn Mừng - Cục trưởng cục quản lý cạnh tranh, Bộ Công thương, nhấn mạnh:

Tuy nhiên, giới chuyên gia, doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng đều nhận định, từ luật đến thực tế thi hành là một khoảng cách khá xa. Cùng với đó là các công cụ giám sát, quản lý của các cơ quan chức năng về việc chấp hành luật lại còn nhiều kẽ hở. Bà Phan Thị Việt Thu - Tổng thư ký Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

Để luật có thể thực thi, công tác giám sát cần phải rất hiệu quả và có sự tham gia của chính người dân, của các tổ chức xã hội chứ không chỉ cơ quan quản lý. Về phía người tiêu dùng, trước hết cần phải tự phải sáng suốt để lựa chọn và tiếp nhận những thông tin đáng tin cậy, cảnh giác trước những hình thức quảng cáo nói trên, để tránh bị “tiền mất tật mang”. Song song đó, về phía doanh nghiệp, cũng cần chú tâm đến thông điệp quảng cáo khuyến mãi trung thực, không gây nhầm lẫn để không làm tổn thương đến người tiêu dùng và các cơ quan truyền thông cũng cần phải làm nghiêm khâu thẩm định, ký hợp đồng quảng cáo.