Nâng cao hiệu quả hợp tác xã - vì sự phát triển của nông nghiệp

(VOH) - Hợp tác xã nông nghiệp là tổ chức kinh tế không thể thiếu ở nông thôn để liên kết kinh tế, tiếp cận thị trường, xây dựng thương hiệu nông sản; đồng thời là cơ sở để liên kết nông dân đi lên sản xuất hàng hóa tập trung với quy mô lớn, tạo ra sức cạnh tranh của hàng hóa nông sản và chuỗi giá trị gia tăng ngày càng cao...

Do đó trong hoạt động, bản thân các hợp tác xã luôn nỗ lực không ngừng, nâng cao hiệu quả và năng lực; tổ chức và xây dựng theo đúng bản chất nguyên tắc và Luật Hợp tác xã; tự khẳng định vai trò, uy tín và hiệu quả hoạt động, đóng góp tích cực vào sự phát triển nông nghiệp, nông thôn và cải thiện đời sống nông dân.

Hiện nay, mô hình kinh tế tập thể, chủ lực là các hợp tác xã đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng của mình trong việc phát triển sản xuất nông nghiệp và nâng cao đời sống cho bà con nông dân. Từ đó, góp phần tích cực vào sự ổn định xã hội và sự phát triển chung của đất nước. Đạt được kết quả như vậy, đó là nhờ các hợp tác xã đã không ngừng đổi mới, nâng cao hiệu quả và năng lực hoạt động.

Với sự cố gắng, nỗ lực của mình, trong thời gian qua, các hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn thành phố đã gặt hái được không ít thành công. Như hợp tác xã Phước An, xã Tân Quý Tây, huyện Bình Chánh, đã tích cực đổi mới, sáng tạo trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Vượt qua những khó khăn ban đầu, hợp tác xã dần vươn lên, nâng cấp cơ sở vật chất, như xây dựng nhà sơ chế, đóng gói có thể đáp ứng quy trình sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Cùng với sự hỗ trợ của các cơ quan, tổ chức như Cơ quan phát triển Quốc tế CANADA, hợp tác xã có thể nâng cao chất lượng và uy tín sản phẩm. Hiện nay, với diện tích sản xuất khoảng 25 ha, mỗi ngày hợp tác xã có thể cung cấp từ 5 - 6 tấn rau các loại cho các siêu thị Saigon Co.opmart, Metro, Big C,… Nói về nguyên nhân thành công của hợp tác xã, ông Trần Văn Thích - Chủ nhiệm HTX Phước An cho biết: "Mình phải giữ niềm tin, uy tín của HTX, thứ nhất là về tài chính, khi mà xã viên hay nông dân có nhu cầu đến đâu thì mình giải quyết kịp thời, không để chậm trễ về giá cả. Mình thu mua cũng ổn định. Khi đưa kế hoạch sản xuất cho bà con nông dân thì mình phải có giá bao tiêu, để làm sao người sản xuất khi sản xuất ra thì người ta thấy có lãi trước, người ta sẽ tin tưởng vào mình”.

Cái lợi lớn nhất của người nông dân khi tham gia các hợp tác xã chính là được thu mua, bao tiêu sản phẩm. Vì vậy, bà con xã viên rất hồ hởi, yên tâm sản xuất. Đồng thời, góp phần giúp thu nhập của bà con ngày càng tăng lên. Trong đó, nhiều nông dân đã vươn lên làm giàu chính đáng. Ông Lê Ngọc Lợi, xã viên HTX Phước An, với thu nhập mỗi tháng cũng khoảng 20 triệu đồng từ việc cung cấp rau cho hợp tác xã, chia sẻ: “Nói chung HTX Phước An bây giờ làm giàu cho nông dân sản xuất rau ở xã Tân Quý Tây rất là lớn. Giá cả là giá bao tiêu rất hợp lệ. Thí dụ, rau muống này có lúc ở ngoài 500đ/kg không ai mua, nhưng HTX vẫn trả giá bao tiêu 3.000 đ/kg. Nhưng ở ngoài thị trường lên, HTX cũng trả lên, chứ không phải trả theo giá đó. Thí dụ, khi rau lên 12.000 đ/kg, thì HTX cũng trả 11.000 - 11.500 đồng”.

Bước đầu, khi mới thành lập, đa số các hợp tác xã gặp khó khăn về cơ sở vật chất, vốn, trình độ, năng lực của cán bộ quản lý, nhất là đầu ra cho sản phẩm còn rất hạn chế. Nhưng nhiều hợp tác xã đã quyết tâm nâng cao hiệu quả hoạt động. Đối với hợp tác xã Ngã Ba Giồng, xã Xuân Thới Thượng, huyện Hóc Môn, đây là một địa chỉ tin cậy, là chỗ dựa của nhiều hộ nông dân. Tính đến nay, hợp tác xã đã đạt được những kết quả đáng kể, giúp nông dân cải thiện cuộc sống. Ông Trần Ngọc Yên - Phó chủ nhiệm HTX Ngã Ba Giồng cho biết: “Xã viên góp vốn thì cuối năm trong ban chủ nhiệm làm có lãi ra, thì lại hưởng được số lãi góp vốn. Rồi thứ 2 nữa là được tiêu thụ sản phẩm khoảng 30% cao hơn giá cả thị trường. Cái thứ 3 nữa xã viên góp vốn thì bên đây hỗ trợ cho người ta để đầu tư. Nói chung là không phải vốn của HTX, mả cũng đứng ra bảo lãnh cho xã viên, vay bên Liên minh HTX, rồi quỹ hỗ trợ nông dân”.

Không chỉ thu mua sản phẩm của nông dân, mà các hợp tác xã nông nghiệp còn quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho bà con sản xuất, như cung cấp cây giống, con giống, phân bón, thức ăn gia súc… Vì vậy, theo ông Phạm Văn Thái, xã viên HTX Ngã Ba Giồng, tham gia hợp tác xã có nhiều lợi ích: “Gia nhập HTX thì thấy cũng hỗ trợ bên Trạm Khuyến nông rồi Chi cục Bảo vệ thực vật hướng dẫn tôi làm trong vấn đề áp dụng khoa học kỹ thuật. Thì nhờ vô HTX, giờ thấy cũng có nhiều lợi ích. Rồi sau khi gia nhập, tôi thấy đầu ra ổn định. Cuộc sống của tôi bây giờ có phát triển”.

Nhờ đổi mới hoạt động, chăm lo tốt hơn cho xã viên, các hợp tác xã bắt đầu thu hút nhiều nông dân tham gia, góp phần xóa đói giảm nghèo cũng như giải quyết việc làm. Điển hình như HTX Sản xuất - Chăn nuôi bò sữa Tân Thông Hội, huyện Củ Chi, từ 20 xã viên ban đầu, hiện nay đã tăng lên 85 xã viên, với vốn điều lệ là 200 triệu đồng. Hợp tác xã đã xây dựng được 4 trạm trung chuyển, thu mua sữa cho bà con, qua đó, có thể cung cấp 15 tấn sữa/ngày cho các công ty Cổ phần bò sữa Long Thành, công ty Cổ phần thực phẩm CMT, công ty chế biến thực phẩm Quang Minh,… Theo ông Nguyễn Minh Khánh - Chủ nhiệm HTX bò sữa Tân Thông Hội, ngoài sự nỗ lực, cố gắng vươn lên của hợp tác xã, còn có sự giúp sức từ các tổ chức khác: “Nói chung đó là được sự hỗ trợ của tổ chức phi chính phủ Canada Socodevi đã hỗ trợ một phòng thí nghiệm gồm máy test nhanh và những dụng cụ khác phục vụ cho việc kiểm tra chất lượng sữa đầu vào và đầu ra cho đối tác. Bên cạnh đó, Liên minh HTX TP Quỹ CCM hỗ trợ cho HTX vay vốn để mua xe vận chuyển sữa và hỗ trợ cho bà con xã viên vay vốn phát triển đàn bò tăng thu nhập ”.

Tuy nhiên, bên cạnh thành công thì cũng có những hạn chế trong quá trình phát triển hợp tác xã. Như một số hợp tác xã còn thiếu vốn để mở rộng, phát triển sản xuất. Mặc dù thời gian qua, Quỹ trợ vốn xã viên hợp tác xã của Liên minh HTX TP.HCM đã tích cực trong việc hỗ trợ vốn cho các HTX và xã viên, nhưng mới chỉ đáp ứng 20% - 30% nhu cầu. Nhất là, các HTX nông nghiệp được vay vốn còn chiếm tỷ lệ khá thấp. Vì vậy, ông Nguyễn Duy Hiếu - Chủ tịch Liên minh HTX TP.HCM cho hay, sắp tới Quỹ trợ vốn xã viên hợp tác xã sẽ chú ý nhiều hơn đến khu vực nông nghiệp và nông thôn: “Nhiệm vụ trọng tâm là đáp ứng nhu cầu vốn kịp thời và ngày càng cao của kinh tế tập thể, nhằm đáp ứng trên 50% nhu cầu về vốn cho sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển cho khu vực kinh tế tập thể thành phố. Trong đó, phải đáp ứng cho được 70% nhu cầu vốn của các HTX nông nghiệp, dịch vụ nông nghiệp”.

Có thể thấy trong những năm qua, sự đổi mới của hợp tác xã đã tác động tích cực đến sự phát triển của ngành nông nghiệp, nông thôn, cũng như từng bước cải thiện cuộc sống cho bà con nông dân. Vì vậy, cần tiếp tục đẩy mạnh phát triển hợp tác xã gắn với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng nông thôn mới để nông dân có thể làm giàu trong sản xuất nông nghiệp.