Tin tứcChính sách "tiếp sức" nông nghiệp đô thị
Hệ thống nhà lưới trong Khu Nông nghiệp Công nghệ cao TPHCM. Ảnh: nongnghiepVN
Trong giai đoạn 2011-2015, có hơn 18.500 hộ dân, doanh nghiệp được tiếp cận nguồn vốn vay có hỗ trợ lãi vay với tổng vốn đầu tư hơn 8.100 tỷ đồng, vốn vay được hỗ trợ hơn 4.900 tỷ đồng.
Nhờ vay vốn từ các chính sách này, bà Đặng Lê Thị Thanh Huyền, chủ vườn lan Huyền Thoại ở xã An Nhơn Tây, huyện Củ Chi mạnh dạn đầu tư phát triển mô hình trồng lan:
"Năm 2013, tôi được sự giới thiệu của Hội Nông dân thành phố và Sở Nông nghiệp thành phố để tiếp cận Quyết định 13 của UBND TP. Từ đó, mới mạnh dạn phá bỏ 5 ha cây cao su chuyển qua trồng lan mokara với doanh thu mỗi năm sau khi trừ chi phí còn khoảng 2 tỷ đồng".
Việc TP ban hành các Quyết định 105, 36, 13… tùy theo từng giai đoạn, đã góp phần đẩy mạnh quá trình chuyển đổi, khuyến khích nông dân từ các loại cây, con hiệu quả thấp chuyển sang phát triển các loại hiệu quả kinh tế cao hơn. Nhờ vậy, tăng thu nhập cho nông dân cũng như tạo điều kiện cho nông nghiệp thành phố hướng tới nền nông nghiệp đô thị bền vững.
Phát huy kết quả đạt được, gần đây thành phố đã ban hành Quyết định 04 về khuyến khích chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp đô thị trên địa bàn giai đoạn 2016-2020. Ông Vũ Xuân Dũng, Trưởng phòng Chính sách, Chi cục Phát triển Nông thôn thành phố cho hay: “Sau hơn 2 tháng thực hiện, nhờ vay vốn hơn 100 tỷ đồng từ các ngân hàng trên địa bàn, hiệu quả của chính sách triển khai nhanh để hỗ trợ nhiều hộ dân chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp phù hợp”.
Theo quyết định này, đối với đầu tư xây dựng cơ bản, mua máy móc thiết bị phục vụ sản xuất, sản xuất giống, sản xuất nông nghiệp sẽ được hỗ trợ 100% lãi vay và thời gian là 5 năm. Đối với đầu tư phát triển sản xuất hoa lan, cây kiểng, cá kiểng được hỗ trợ 80% lãi vay, còn các loại cây trồng vật nuôi khác được hỗ trợ 60% lãi suất, thời gian tối đa là 3 năm.
Không chỉ vậy, các chính sách tín dụng cũng được điều chỉnh phù hợp với phát triển nông nghiệp đô thị. Như Nghị định 55 cơ bản khắc phục hạn chế, vướng mắc của Nghị định 41, phù hợp với xu hướng mới trong sản xuất nông nghiệp hiện nay.
Ông Trần Quốc Khánh, Phó trưởng văn phòng Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam khu vực miền Nam nhận định: "Quyết định 13 với 36 trước đây thì đúng là xét duyệt khá lâu nhưng dần dần rút ngắn. Nhưng để bà con kịp thời vụ thì khi một dự án muốn hỗ trợ lãi suất vay theo Quyết định 04, nông dân hoặc chủ dự án đưa dự án đồng thời cho 2 bên, tổ chức tín dụng là ngân hàng và chính quyền để cùng xem xét. Đến khi chính quyền duyệt xong là ngân hàng cho giải ngân luôn” .
Nghị định 55 còn có một số thay đổi, chỉnh sửa như nâng mức cho vay tín dụng, bổ sung đối tượng được vay không cần tài sản bảo đảm. Một nội dung mới khác là mở rộng đối tượng được vay vốn, bao gồm cá nhân, hộ gia đình cư trú ngoài khu vực nông thôn nhưng có tham gia sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp. Điều này giúp vốn tín dụng tăng cường về khu vực vùng ven, ngoại thành, tạo động lực thúc đẩy phát triển nông nghiệp đô thị.
Phải tiếp tục hoàn thiện
Đã có nhiều đổi mới trong cơ chế, chính sách nhưng để đồng vốn đến tay nông dân thì còn không ít trở ngại. Việc nới rộng hạn mức cho vay tín chấp đã giải quyết phần nào vấn đề tài sản bảo đảm nhưng với mức vay cao phải có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Nhiều nông dân thuê đất để sản xuất nên không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để vay vốn ngân hàng. Bà con đề xuất được thế chấp trên chính sản phẩm của mình.
Ông Đồng Tấn Út, nông dân huyện Hóc Môn đề nghị: “Ví dụ tôi có vườn kiểng, cây vài ba triệu đến vài chục triệu, có ai đánh giá được cây kiểng để cho vay hay không. Hay những cây bonsai nhiều khi cả trăm triệu. Nếu ngân hàng thoáng, có thể cho vay nhiều. Mình muốn vậy nhưng khó thuyết phục”.
Cây kiểng trị giá trên 100 triệu đồng của một nhà vười tại TPHCM (Ảnh minh họa: cayvadat)
Một số nông dân phản ánh ngân hàng định giá tài sản thế chấp còn thấp, thời gian vay vốn ngắn. Có trường hợp nông dân phải trả dần vốn vay nhưng nhiều khi năm đầu tiên chưa có sản phẩm nên gặp áp lực trả vốn.
Đối với thời gian vay vốn, ông Lê Như Phú, Hội nông dân phường Thới An, quận 12 cho rằng: “Nếu vay với lãi suất cỡ 5-6%/năm mà thời hạn vay 10 hoặc 15 năm thì thoáng. Bởi có những dự án muốn mở rộng như năm 2014, chúng tôi muốn mở rộng trại cá, khi tiếp cận ngân hàng, chúng tôi không làm được. Thứ nhất là tiền vay phải nhiều, thứ hai là ngân hàng chỉ cho vay không quá 3 năm. Chúng tôi đã trình bày là phải mua đất, phải xây dựng nên thời gian khấu hao rất dài nhưng không được”
Ngoài ra, còn có một số khó khăn như trong đầu tư xây dựng cơ bản, nếu thời gian khấu hao 10 năm nhưng nông dân chỉ được hỗ trợ không quá 5 năm, hay cây trồng 5 năm mới thu hoạch nhưng được hỗ trợ không quá 3 năm…
Ông Nguyễn Văn Trực, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn thành phố nhìn nhận: "Các sở ngành cũng kiến nghị kéo dài thời gian khấu hao nhà xưởng đối với các sản xuất lớn mà trong đó xây dựng nhà xưởng, trang trại. Tuy nhiên, bước đầu lộ trình cố gắng thực hiện công việc khấu hao và thời gian khấu hao không quá 10 năm. Trong quá trình thực hiện, sẽ xem bao nhiêu trường hợp xảy ra thế này để có thể điều chỉnh tiêu chí”.