Tin tức |
| Bất động sản đóng băng trong những năm gần đây khiến việc giải quyết tài sản đảm bảo của các ngân hàng gặp nhiều khó khăn (ảnh thoibaonganhang) |
Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TPHCM, tình hình nợ xấu 9 tháng
đầu năm trên địa bàn có chiều hướng gia tăng. Cụ thể, nợ xấu chiếm 5,99% tổng dư
nợ, trong đó, nợ nhóm 5 (có khả năng mất vốn) chiếm tỉ lệ cao nhất, hơn 69%.
Khối công ty tài chính và cho thuê tài chính có tỷ lệ nợ xấu cao nhất, chiếm
44%, khối ngân hàng nước ngoài có tỉ lệ nợ xấu thấp nhất, chiếm 2,93%. Nợ nhóm 5
chủ yếu rơi vào lĩnh vực bất động sản và tiêu dùng. Ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó
giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TPHCM, cho hay: "Theo con số thống kê mà
chúng tôi có được thì nợ nhóm 5 chủ yếu nằm ở các công ty cho thuê tài chính và
công ty tài chính. 90% nợ nhóm 5 thuộc lĩnh vực bất động sản và lĩnh vực tiêu
dùng, một phần nhỏ nằm ở các doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay đã ngưng hoạt động,
giải thể, phá sản,…".
Hiện, các tổ chức tín dụng tập trung vào 3 giải pháp chủ yếu để xử lý nợ xấu, đó
là sử dụng quỹ dự phòng rủi ro, thu nợ bằng tiền và xử lý tài sản đảm bảo nợ vay.
Thời gian qua, các ngân hàng cũng đã tăng cường trích lập phòng rủi ro theo quy
định. Theo thống kê, 6 tháng đầu năm, 14 ngân hàng thương mại trên địa bàn đã
trích dự phòng rủi ro gần 9.500 tỷ đồng. Ngoài ra, Công ty Quản lý tài sản Việt
Nam (VAMC) cũng đã ký hợp đồng mua lại nợ xấu của 2 ngân hàng trên địa bàn là
Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn gần 1.200 tỉ đồng và Ngân hàng thương mại
cổ phần Phương Nam trên 200 tỉ đồng. Mặc dù vậy, thu nợ bằng tiền vẫn là giải
pháp được đánh giá là tốt nhất. Ông Phạm Duy Hiếu - Tổng giám đốc Ngân hành An
Bình, cho biết: "Quan điểm của Ngân hàng An Bình về xử lý nợ xấu sẽ theo 3
nguyên tắc sau: thứ nhất là phải thu được bằng tiền mặt; biện pháp thứ hai, nếu
không thu được bằng tiền thì thu bằng tài sản, tài sản này dựa vào thỏa thuận
với khách hàng để định giá cấn trừ nợ; giải pháp thứ ba là cơ cấu nợ và phải
tuân thủ theo quy định 780 của Ngân hàng Nhà nước và khi cơ cấu lại thì khách
hàng phải trả được nợ theo lịch cơ cấu mới và dư nợ phải giảm đi".
Tuy nhiên, vấn đề khiến nhiều ngân hàng gặp khó hiện nay chính là quy trình pháp
lý để xử lý tài sản đảm bảo các khoản nợ vay quá phức tạp khiến việc xử lý tài
sản đảm bảo để thu hồi nợ của các ngân hàng quá khó khăn. Theo nhiều ngân hàng,
việc xử lý tài sản đảm bảo của một món vay từ 3 - 4 năm là chuyện bình thường,
và có ngân hàng có hồ sơ xử lý lên đến 10 năm. Việc xử lý này lại tùy theo hồ sơ
và mức độ hỗ trợ ngân hàng của từng địa phương. Bên cạnh đó, người vay có thể
viện dẫn nhiều kẽ hở của pháp luật để kéo dài thời gian xử lý tài sản đảm bảo.
Ông Nguyễn Hữu Đặng, Tổng Giám đốc Ngân hàng thương mại cổ phần Phát triển TPHCM,
chia sẻ: "Thật sự bên Ngân hàng thương mại cổ phần Phát triển TPHCM có 1 món,
đúng 10 năm, qua 6 cấp tòa: sơ thẩm, phúc thẩm rồi trả về sơ thẩm mới ra được
bản án. Việc này làm tốn nhiều thời gian cho các ngân hàng và làm cho tốc độ xử
lý nợ xấu chậm đi. Nếu vấn đề này giao chủ động cho các ngân hàng thì tốc độ xử
lý nợ xấu sẽ nhanh hơn. Bên cạnh đó, khi xử lý nợ xấu bán tài sản thì chính
quyền các địa phương có sự khác nhau như: khi mình phát mãi tài sản không có
người mua thì ngân hàng chấp nhận lấy tài sản đó để cấn nợ thì ở TPHCM, Sở Tài
nguyên - Môi trường không cho phép ngân hàng đứng tên tài sản đấy trong khi các
tỉnh thành khác lại đồng ý cho những tài sản đó".
Bên cạnh đó, các ngân hàng cũng cho biết việc thị trường bất động sản đóng băng
trong những năm gần đây mà đa số tài sản thế chấp là bất động sản cũng khiến
việc giải quyết tài sản đảm bảo của các ngân hàng gặp nhiều khó khăn. Đến nay
chưa có ngân hàng nào tự bán được tài sản đảm bảo mà đều phải qua các cơ quan
chức năng, và thủ tục vô cùng nhiêu khê. Ông Trần Ngọc Thành, Giám đốc chi nhánh
Sài Gòn, Ngân hàng phát triển nhà Đồng bằng sông Cửu Long, phản ánh: "Từ lúc
chuyển sang nợ xấu bắt đầu từ nhóm 3 là các ngân hành đã có giải pháp để xử lý
rồi, không phải chờ đến nhóm 5 mới khởi kiện. Tuy nhiên, từ lúc bắt đầu tham gia
vào giải pháp thu nợ cho đến lúc thực sự thu được nợ thì thời gian 3- 4 năm là
bình thường".
Để gỡ khó trong thu hồi nợ xấu, một số ngân hàng thương mại kiến nghị Nhà nước
quy định các chế tài ràng buộc chặt chẽ hơn trách nhiệm của người vay vốn, hạn
chế tình trạng người vay vốn bất hợp tác, kéo dài thời gian xử lý nợ. Đề nghị
các cơ quan tài nguyên - môi trường, kế hoạch và đầu tư, chính quyền các cấp
phối hợp, hỗ trợ ngân hàng trong quá trình thu hồi nợ, giải quyết nhanh gọn thủ
tục sang tên chính chủ đối với những cá nhân, tổ chức trúng đấu giá tài sản bảo
đảm cho các món vay phát sinh nợ xấu.