Nguyên nhân gây ra tình cảnh này đã được xem xét, đánh giá như việc phát triển, tăng diện tích, sản lượng quá nhanh, cao hơn so với nhu cầu thị trường và một số doanh nghiệp cạnh tranh lẫn nhau, giảm giá hoặc không bảo đảm chất lượng.
![]() |
|
Con cá tra Việt Nam cũng cần định hướng theo bước đi thay đổi về chất lượng và xây dựng thương hiệu. Ảnh: Lao động |
Và đặc biệt, mới đây, với thuế chống phá giá từ phía Mỹ dự kiến áp đặt cho một số doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thủy sản Việt Nam đang gây ra một rào cản lớn cho xuất khẩu thủy sản, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp mà còn tác động đến người nuôi cá tra. Ngành thủy sản Việt Nam đang chuẩn bị các thủ tục để đòi công bằng cho sản phẩm cá tra Việt Nam.
Sự kiện mới đây, con tôm sú đã được các doanh nghiệp đấu tranh đúng và phía Bộ Thương mại Mỹ đã tính toán lại thuế suất chống bán phá giá là một thắng lợi cho con tôm Việt Nam. Theo đó, mức thuế chống bán phá giá của các công ty thuộc diện xem xét hành chính đều giảm so với mức thuế từng được Bộ Thương mại Mỹ DOC công bố đầu tháng 8 vừa qua. Cụ thể, mức thuế của hai công ty bị đơn bắt buộc là Công ty thủy hải sản Minh Phú giảm 0,06%, còn 2,9%, Công ty Nha Trang Seaproduct giảm 0,69% còn gần 4,9%. Những công ty còn lại dựa trên mức trung bình của hai công ty trên có mức thuế còn gần 4%. Sự việc này càng khẳng định lý do đòi công bằng cho con cá tra Việt Nam của ngành thủy sản là đúng đắn. Hiện một số doanh nghiệp xuất khẩu cá tra sang thị trường Mỹ có thể phải chịu mức thuế chống bán phá giá từ 63% tới 130% theo kết quả sơ bộ đợt xem xét hành chính thuế chống bán phá giá cá tra của Bộ Thương mại Mỹ DOC lần thứ 6. DOC chỉ dựa vào nguồn số liệu được thu thập tại Philippines để tính toán giá cá tra nguyên liệu và không đưa ra bất kỳ bằng chứng rõ ràng nào về việc ngành cá tra Philippines đã được cải thiện, phù hợp hơn Bangladesh mà DOC đã liên tục sử dụng làm giá trị thay thế đối với cá tra Việt Nam trong 5 năm qua. Hiệp hội các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) khẳng định việc sử dụng số liệu cá tra tại Philippines để tính toán biên độ phá giá cho cá tra Việt Nam là bất hợp lý vì Việt Nam là quốc gia có ngành công nghiệp nuôi cá tra phát triển với sản lượng hơn 1 triệu tấn/năm.
Tính đến tháng 9/2010, xuất khẩu thủy sản đã vượt ngưỡng 3 tỷ USD với trên 843 .000 tấn thủy sản các loại, so với cùng kỳ năm 2009 tăng 12% về lượng và 15% về giá trị. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu tôm đạt trên 1,1 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ và giữ vị trí số 1 trong các mặt hàng thủy sản xuất khẩu chiếm 39% tỷ trọng. Cá tra, ba sa, dù gặp rào cản từ phía Mỹ nhưng nhờ liên tục mở rộng thị trường nên xuất khẩu cá tra đạt gần 900 triệu USD, vẫn tăng 2,7% so cùng kỳ, giữ vị trí thứ 2. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng quy hoạch phát triển sản xuất và tiêu thụ cá tra vùng đồng bằng sông Cửu Long định hướng đến năm 2020. Mục tiêu đến năm 2020, diện tích nuôi cá tra tăng lên 13.000 ha, sản lượng hơn 1,8 triệu tấn, giá trị kim ngạch xuất khẩu 2,1 đến 2,3 tỷ USD. Muốn đạt các mục tiêu này, con cá tra cần được phát triển ổn định và bền vững, không chỉ trong sản xuất mà cả khâu chế biến phải bảo đảm chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, cho đến vấn đề tiêu thụ, quảng bá, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường và giải quyết mối quan hệ giữa người nuôi với doanh nghiệp cùng được hưởng lợi xứng đáng trong chuỗi sản xuất này./.

