Tin tứcRõ ràng đó là những con số rất ấn tượng. Nhất là năm 2010 là năm cực kỳ khó khăn đối với sản xuất nông nghiệp. Chưa bao giờ thiên tai, khí hậu lại khắc nghiệt đến thế. Nắng nóng, khô hạn diễn ra nhiều tháng dòng dã ở các tỉnh phía bắc và Tây nguyên, hàng trăm ngàn héc ta lúa, hoa mầu, cà phê héo rũ vì thiếu nước tưới. Sông suối gần như cạn kiệt. Đến giữa năm thì bão lũ lại tràn về nhấn chìm hàng trăm nghìn ha hoa mầu, nhà cửa của người dân miền Trung, gây thiệt hại lớn về người và của. Trong khi đó, đồng bằng Nam bộ cũng chẳng còn “mưa thuận gió hòa”, hết khô hạn nơi này lại úng ngập nơi khác. Năm nay gần như không có lũ, nước mặn xâm nhập ngày càng sâu vào nội địa.. Triều cường cũng dâng cao hơn cả mọi năm Theo tính toán của các nhà khoa học, trong vụ đông xuân 2010-2011, tình hình khô hạn sẽ còn diễn ra gay gắt trên phạm vi cả nước. Ngay tại đồng bằng sông Cửu Long, gần 500.000ha lúa cũng sẽ đứng trước nguy cơ thiếu nước tưới. Hơn 100.000ha (tương đương 16% diện tích) vụ đông xuân của cả vùng có nguy cơ bị nước mặn xâm nhập.
Có thể nói tác hại của biến đổi khí hậu đang hiển hiện trước mặt. Điều đáng ghi nhận là bà con nông dân trong cả nước đã rất kiên cường trước những thách thức khắc nghiệt của thiên tai, khí hậu. Nhiều nơi khô hạn kéo dài, nông dân phải khơi thông kinh rạch, chắt chiu từng gầu nước để tưới cho cây trồng. Nhiều miếng ruộng phải cấy đi,cấy lại vài ba lần. Ở nhiều vùng, nông dân còn chuyển đổi mùa vụ, tận dụng những lúc thời tiết thuận lợi nhất để đưa cây lúa xuống ruộng. Nhiều bà con mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, chọn những giống cây chịu hạn, chịu mặn để gieo trồng, tích cực áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm, ủ rơm, phủ bạt, trồng cỏ để hạn chế lượng nước bốc hơi. Có nơi lũ vừa đi qua, nông dân đã ra đồng, dọn dep vườn ruộng để gieo trồng rau mầu Từng hạt gạo, hạt điều, cà phê, con tôm, con cá xuất khẩu đều thấm đẫm mồ hôi, công sức của bà con nông dân. Dù khó khăn trăm bề, nhiều bà con nông dân vẫn kiên trì bám ruộng, bám đồng giữ vững diện tích. Thậm chí nhiều nơi ở đồng bằng sông Cửu Long còn tranh thủ làm thêm “lúa vụ ba”, hay gieo trồng thêm rau mầu để nâng cao thu nhập. Được biết trong năm 2010, chỉ riêng diện tích cấy lúa ở vùng Nam Bộ và Tây Nguyên đã tăng hơn 106.000 ha so với năm 2009, sản lượng đạt trên 24,5 triệu tấn (tăng hơn 1,1 triệu tấn so với năm 2009).
Nhưng không chỉ kiên cường chiến đấu với thiên tai khí hậu khắc nghiệt, với tình hình xăng dầu, phân bón, thức ăn gia súc… tăng giá vùn vụt, nhiều bà con vẫn tích cực áp dụng khoa học kỹ thuật, đưa cơ giới vào sản xuất. Có nhiều thêm những mảnh ruộng, ao hồ sản xuất theo tiêu chuẩn việt-gap, glogap… áp dụng kỹ thuật “ba giảm, ba tăng” hay “một phải năm giảm”: giảm lượng giống sử dụng, giảm phân bón, thuốc trừ sâu và giảm cả lượng nước tưới một cách hợp lý. Đồng thời tich cực sử dụng các giống lúa lai, giống xác nhận để nâng cao sản lượng, chất lượng cây trồng chống chịu được sâu bệnh. Theo ghi nhận của nghành nông nghiệp, tỉ lệ sử dụng giống lúa lai ở miền bắc khỏang 30%. Trong khi đó, tỉ lệ sử dụng giống xác nhận ở nhiều vùng đồng bằng sông Củu Long lên tới 6-70%. Nhờ vậy, sản lượng lúa gao ca nước đạt xấp xỉ 39,8 triệu tấn, tăng hơn 1 triệu tấn so với năm 2009. Giá trị hạt gạo xuất khẩu cũng tăng khỏang 2-30% so vói năm ngóai.
Những thành qủa đạt được có sự đóng góp rất lớn của bà con nông dân. Nhưng bên cạnh đó, sự chuyển biến trong công tác chỉ đạo xuyên suốt từ trung ương xuống cơ sở cũng rất đáng khích lệ, từ việc triển khai các chương trình “tam nông”, thực hiện “giá sàn” đối với cây lúa và con cá tra… đến việc theo dõi sát thông tin thị trường, phản ứng nhanh đối với các rào cản thương mại cũng như tình hình dịch bệnh. Năm 2010, chúng ta dã hạn chế đến mức thấp nhất những tác hại của dịch bệnh trên cây trồng và vật nuôi. So với năm ngoái tổng đàn lợn và đàn bò chỉ giảm nhẹ, riêng gia cầm phát triển nhanh với số lượng tổng đàn đạt 301 triệu con, bằng 107,5% so với cùng kỳ. Chăn nuôi bò thịt phát triển tốt, nhất là ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Diện tích lúa bị sâu bệnh giảm nhiều so với trước đây…
Đặc biệt, các địa phương còn rất tích cực theo dõi sát diễn biến phức tạp của thời tiết khí hậu, chủ động đối phó với khô hạn và nạn xâm nhập mặn từ đó xác định đúng các giải pháp kỹ thuật, thay đổi cơ cấu mùa vụ, thời vụ xuống giống, cơ cấu giống, chuyển đổi vật nuôi cây trồng phù hợp.
Đây là “bài học” rất hữu ích cho sản xuất nông nghiệp trong năm 2011 khi tình hình biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp./.
Xuân Thìn