Ông Vũ Viết Ngoạn: Giá vàng, đô la Mỹ biến động do tâm lý thái quá của người dân

PV: Thưa ông, ông đánh giá như  thế nào về tình trạng giá vàng ở thị trường Việt Nam hiện nay?

Ông Vũ Viết Ngoạn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội.

Ông Vũ Viết Ngoạn: Vàng trong nước thì có một đặc điểm, thứ nhất, thị trường chúng ta hiện đã liên thông rồi. Giá vàng thế giới tăng thì vàng trong nước cũng sẽ tăng. Có yếu tố giá vàng trong nước nhiều khi tăng thái quá so với giá thế giới, nhiều khi lại tuộc xuống, nhưng thường là tăng cao hơn thị trường giá vàng ở nước ngoài. Đây là yếu tố không bình thường. Điều này có thể giải thích một phần do yếu tố đầu cơ, nhiều nhà đầu cơ mạo hiểm. Những nhà đầu tư ở Việt Nam là thị trường vẫn thiếu thông tin nhưng đầu cơ theo phong trào, theo số đông thể hiện rất rõ. Yếu tố không bình thường nữa thể hiện đặc điểm của thị trường Việt Nam là số người quan tâm đến vàng, dự trữ vàng, tích trữ vàng đã trở thành tập quán từ lâu rồi. Số lượng vàng nằm ngoài lưu thông rất lớn. Điều đó gây ra biến động rất lớn mỗi khi có xu hướng tăng cường đầu cơ. Vì thế nhiều khi vàng trong nước vượt quá mức quy đổi tính theo giá của quốc tế.

PV: Phải chăng các giải pháp của Ngân hàng nhà nước để bình ổn thị trường giá vàng chưa thực sự hiệu quả nên đã dẫn đến tình trạng giá vàng bị lên xuống thất thường?

Ông Vũ Viết Ngoạn: Phải nhìn lại là giá vàng thế giới có lúc lên lúc xuống. Nhưng chủ yếu từ đầu năm đến nay đều tăng và tăng rất cao nên giá vàng trong nước tăng theo.

PV: Theo dự đoán của ông, liệu giá vàng ở thị trường trong nước thời gian tới có tiếp tục tăng nữa?

Ông Vũ Viết Ngoạn: Dự báo, dự đoán vẫn chi là dự báo, dự đoán thôi. Rất nhiều trường hợp dự báo, dự đoán đã không đúng, vì biết đâu trong ngày mai, ngày kia hoặc một ngày nào đó trong tương lai phát sinh những yếu tố gì đó về chính trị, về kinh tế, về thiên tai trên thế giới, phát sinh những thay đổi của các chính sách kinh tế của các tổ chức tài chính quốc tế cũng như của chính phủ các nước cũng dễ dẫn đến những thay đổi.

PV: Thưa ông, Hiệp hội kinh doanh vàng rất nhiều lần đề nghị với Chính phủ nên bỏ giấy phép xuất- nhập khẩu vàng, vấn đề này cá nhân ông có ý kiến như thế nào?

Ông Vũ Viết Ngoạn: Theo cá nhân tôi thì chưa nên bỏ chỗ này. Chúng ta phải thừa nhận rằng, việc mua bán vàng trong dân cư hiện nay rất nhiều. Khối lượng tích trữ rất lớn, số lượng vàng trong dân cũng cao. Cho nên chính sách cũng cần phải cân nhắc nghiên cứu chỗ này để có những biện pháp thích hợp, nhưng việc bỏ giấy phép xuất - nhập khẩu vàng theo tôi là chưa nên. Có điều đòi hỏi độ nhạy bén của các cơ quan hoạch định chính sách cao hơn.

PV: Vậy theo ông, giải pháp nhập khẩu vàng của Chính phủ hiện nay có phải là giải pháp căn cơ để trong việc kiểm soát giá vàng hiện nay không thưa ông?

Ông Vũ Viết Ngoạn: Trước mắt là cần thiết. Bao giờ cũng vậy thôi, số lượng vàng trong dân quá lớn và với nhu cầu, tâm lý của người dân vẫn như thế, nếu chúng ta cắt đứt, ngăn chặn một dòng lưu thông trong nước và ngoài nước như thế, dứt khoát ở trong nước sẽ dẫn đến hiện tượng đầu cơ không cần thiết. Chúng ta phải hạn chế bớt tâm lý đầu cơ đi, hạn chế bớt tâm lý trong nước khan thiếu vàng, thành thử người ta tăng giá một cách không cần thiết. Giải pháp này đưa ra chỉ đảm bảo giải quyết được một vấn đề là giá vàng trong nước không tăng cao hơn giá vàng quốc tế tính theo giá chuyển đổi. Nếu giá vàng quốc tế tiếp tục tăng thì thị trường giá vàng trong nước cũng không thể nào giữ ở mức thấp được.

PV: Thưa ông, với thị trường ngoại hối, ông có những đề xuất gì để thị trường này được bình ổn trong thời gian tới?

Ông Vũ Viết Ngoạn: Trên thị trường ngoại hối, giá đô la chịu nhiều sức ép. Giá đô la tăng rất nhiều so với đồng VN trong thời gian qua do một số yếu tố: Thứ nhất là xét về mặt nền tảng cơ bản của nền kinh tế, nhập siêu trong nhiều năm qua dẫn đến cân đối ngoại tệ của chúng ta không đảm bảo cân bằng. Đây là yếu tố cơ bản. Thứ hai, là gần đây chỉ số tiêu dùng tăng cao dẫn đến tâm lý của người dân cũng e ngại về đồng VN mất giá, chính sách về giá có thể sẽ thay đổi. Đó là phân tích của các nhà đầu tư và như vậy dẫn đến tỷ giá chịu sức ép. Một nhóm nhân tố khác nữa đúng hơn là giá vàng tăng cao, giá vàng tăng cao dẫn đến giá đô la cũng tăng cao. Từ đó dẫn đến một vòng xoay đổi khác là giá vàng, giá đô la mà tăng thì giá các hàng quán cũng tăng theo, nhất là trong điều kiện của VN. Nói thêm là, ở các nước giá vàng nếu tăng cao đều không gây ảnh hưởng bỡi có sự phân lọc rất rõ giữa các phân đoạn của thị trường. Việc tăng giá - nếu có - cũng chỉ tác động ở mức độ nhất định thôi.  Trong khi ở nước ta vàng và đô la tăng giá thì lương thực, thực phẩm cũng tăng theo ngay. Khi chỉ số giá tiêu dùng tăng cao lập tức quay lại đẩy giá đô la lên cao. Cho nên có thể nói rằng, có 2 yếu tố, một là yếu tố cơ bản của kinh tế, nhưng nhân tố này chỉ ở mức độ thôi, nó chưa tới mức làm cho đồng VN mất giá như thời gian vừa qua mà lạm phát cũng không bị đẩy lên cao như vậy. Yếu tố cơ bản ở đây là tâm lý thái quá của người dân. Tôi cho rằng, ngoài chính sách ổn định kinh tế vĩ mô ra để cân bằng ngoại tệ thì cũng cần phải có giải pháp tuyên truyền, giải thích rõ cho người dân rõ để tránh tâm lý nặng nề quá, đầu cơ không có lợi cho nền kinh tế nói chung và cho nhà đầu tư.