028.38225933 (Hotline) - 028 3822 1188 (FM 95.6) - 028 38291 357
icon-radio-fm-999-mhz
logo-voh-radio-online
Điện thoại: 028.38225933 - 028.38225934
Đường dây nóng bạn nghe đài: 028.3891 357 - 0948747571

Phấn đấu cân bằng cán cân thương mại

(VOH) - Trong bối cảnh thị trường quốc tế có nhiều biến động và các hoạt động sản xuất kinh doanh trong nước gặp nhiều khó khăn nhưng xuất khẩu năm 2011 vẫn đạt được mức tăng trưởng cao nhất kể từ sau năm 1995, với kim ngạch 96,3 tỷ USD, tăng trưởng xuất khẩu lên tới 33,3%. Đây là tiền đề quan trọng cho phát triển và cải thiện cán cân thương mại năm 2012 của nước ta.

Trong những tháng đầu năm 2012, nhập siêu của cả nước có thể nói là rất thấp, có một vài tháng Việt Nam đã cân bằng được cán cân thương mại. Điển hình nhất là trong 2 tháng liên tiếp 6 và 7, Việt Nam đã xuất siêu (tháng 6 xuất siêu 360 triệu USD, tháng 7 là 579 triệu USD).

Những con số trên được xem là khá hiếm gặp trong hoạt động thương mại của Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây. Mức nhập siêu thấp giúp giảm thiểu thâm hụt thương mại, khắc phục dần sự bất đối xứng trong cán cân thương mại với các nước cũng như giảm thiểu nguy cơ lạm phát tăng cao. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hiện tại, nhập siêu giảm liên tục trong thời gian dài tiềm ẩn nhiều rủi ro cho nền kinh tế.

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, nhận định: "Xuất siêu là một tín hiệu tốt đẹp, nhưng cái mặt tốt đẹp đấy không phản ánh bản chất năng lực cạnh tranh cao hơn của nền kinh tế mà nó phản ánh một sự trì trệ của khu vực doanh nghiệp trong nước. Doanh nghiệp trong nước thì mất thị phần, giảm đơn đặt hàng. Tình hình xuất nhập khẩu những tháng cuối năm, tôi nghĩ rằng không phải dễ dàng. Mặc dù chúng ta có nỗ lực nhưng nhu cầu trên thế giới bị giảm sút".

Nhìn vào số liệu xuất nhập khẩu trong những tháng đầu năm 2012, quan điểm chung được đưa ra là dù xuất siêu hay nhập siêu thì đều phản ánh khó khăn chung của cả nền kinh tế. Điểm nổi bật dễ nhận thấy nhất là kinh tế vĩ mô tuy đã ổn định hơn nhưng hoạt động của doanh nghiệp vẫn còn căng thẳng và xuất khẩu thì khó khăn hơn nhiều. Hơn 90% trong cơ cấu nhập khẩu hàng của Việt Nam là nhập nguyên phụ liệu, máy móc, thiết bị sản xuất kinh doanh. Trong bối cảnh sản xuất đình đốn, nhập khẩu nguyên liệu máy móc giảm mạnh thì xuất siêu của Việt Nam cũng là điều dễ hiểu. Nhìn rộng ra cả năm 2012, bức tranh thương mại cũng chưa có nhiều màu sắc tươi sáng.

Tiến sĩ Võ Trí Thành - Viện phó viện Nghiên cứu kinh tế Trung ương, đánh giá: "Xuất khẩu tuy vẫn tăng khá cao nhưng tốc độ tăng của xuất khẩu đã giảm dần, từ mức trên 22-23% đầu năm, bây giờ chỉ còn khoảng 17-18%. Trong khi đó, nhập khẩu của Việt Nam hơn 90% là nguyên nhiên liệu và thiết bị máy móc. Điều này phản ánh khó khăn trong nước, sản xuất đình trệ và đầu tư đặc biệt là đầu tư tư nhân cũng giảm. Đấy là lý do vì sao mà thương mại Việt Nam ngày càng cân bằng hơn, thậm chí là có xuất siêu".

Kim ngạch, xuất khẩu, nhập khẩu, cán cân thương mại từ tháng 1 đến tháng 7/2012 và tốc độ tăng(*) kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu lũy kế so với cùng kỳ của năm 2011. Ảnh: haiquanvietnam

Theo các chuyên gia kinh tế thì xuất siêu chỉ là hiện tượng nhất thời. Điều này đã được chứng minh ngay trong tháng 9 khi cả nước nhập siêu 100 triệu USD. Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở chỗ, Việt Nam xuất bao nhiêu và nhập bao nhiêu mà ở chỗ chúng ta xuất gì và nhập gì. Hạn chế nhập những mặt hàng xa xỉ hoặc hàng trong nước có thể sản xuất được và chỉ tập trung xuất những mặt hàng có ưu thế được xem là hướng đi cần thiết cho thương mại Việt Nam. Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, cho rằng: "Nếu như cán cân thương mại của Việt Nam được cải thiện do các ngành công nghiệp, sản xuất linh kiện, phụ kiện, nguyên liệu đầu vào được phát triển lên. Việt Nam không cần phải nhập khẩu từ bên ngoài nữa và cán cân được cải thiện dần lên theo hướng thu hẹp khoảng cách giữa nhập khẩu và xuất khẩu, tiến tới Việt Nam có thể xuất siêu thì điều đó mới tốt đẹp, mang lại triển vọng cũng như lợi ích lâu dài cho nền kinh tế".

Để tiến tới cân bằng cán cân thương mại của Việt Nam trong thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 950, ban hành Chương trình hành động thực hiện chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa thời kỳ 2011 - 2020, định hướng đến năm 2030. Theo đó, tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa bình quân 11- 12%/năm; tăng trưởng nhập khẩu hàng hóa bình quân tăng 10- 11%/năm trong thời kỳ 2011- 2020; đồng thời, giảm dần thâm hụt thương mại, kiểm soát nhập siêu khoảng 10% kim ngạch xuất khẩu vào năm 2015 và tiến tới cân bằng cán cân thương mại vào năm 2020, phấn đấu cán cân thương mại thặng dư thời kỳ 2021 - 2030. Chương trình đề ra 7 nhiệm vụ chủ yếu gồm: Phát triển sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế; phát triển thị trường, xúc tiến thương mại; hoàn thiện chính sách thương mại, tài chính, tín dụng và đầu tư phát triển sản xuất hàng xuất khẩu; đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, dịch vụ phục vụ xuất nhập khẩu hàng hóa và đẩy nhanh xã hội hóa dịch vụ logistics; đào tạo phát triển nguồn nhân lực; kiểm soát nhập khẩu; nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp và vai trò của hiệp hội ngành hàng.

Hà An