Tin tức2 năm trước đây, hệ thống ngân hàng Việt Nam đứng trước nguy cơ đổ vỡ, mất thanh khoản một bộ phận và vấn đề nợ xấu. Trong những tháng đầu năm 2012, Ngân hàng Nhà nước đã khẩn trương xây dựng Đề án “Tái cơ cấu hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011-2015”. Trong đó, Ngân hàng Nhà nước đã tiến hành phân loại hệ thống các tổ chức tín dụng Việt Nam thành 3 nhóm để xác định mức độ rủi ro và đề ra những giải pháp tái cơ cấu cụ thể cần triển khai thực hiện, khoanh vùng 9 tổ chức tín dụng yếu kém phải gấp rút xây dựng đề án tái cơ cấu. Mục tiêu của những đề án này là đảm bảo tính thanh khoản, tránh đổ vỡ, bù đắp đầy đủ mọi tổn thất của những ngân hàng bị xử lý.
Cuối năm 2011, ba ngân hàng Đệ Nhất (Ficombank), Việt Nam Tín Nghĩa (TinNghiaBank) và Sài Gòn (SCB) là trường hợp đầu tiên được Ngân hàng Nhà nước tuyên bố hợp nhất tự nguyện kể từ khi chủ trương tái cơ cấu toàn diện hệ thống ngân hàng được triển khai vào tháng 10/2011.
Đây được xem là bước đi đầu tiên trong hoạt động tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, một trong ba trụ cột tái cấu trúc nền kinh tế. Bà Nguyễn Thị Thu Sương, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Sài Gòn, chia sẻ:
Tiếp sau đó, ngày 28/8/2012, Ngân hàng thương mại cổ phần Nhà Hà Nội (Habubank) chính thức sáp nhập vào Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Hà Nội (SHB), hoàn tất thương vụ sáp nhập tự nguyện đầu tiên trong ngành ngân hàng. Ông Đỗ Quang Hiển, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), cho biết:
Gần đây nhất, trong năm 2013 này, ngành ngân hàng tiếp tục đón nhận các thương vụ sáp nhập khác như: Ngân hàng TMCP Phát triển thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) sáp nhập với Ngân hàng Đại Á (DaiABank), giữ nguyên tên ngân hàng HDBank; Tổng công ty Cổ phần Tài chính dầu khí Việt Nam (PVFC) sáp nhập với Ngân hàng Phương Tây (WesternBank), đổi tên thành Ngân hàng TMCP Đại chúng Việt Nam (PVcomBank)…
Có thể nói, sau 2 năm thực hiện việc sắp xếp, sáp nhập, hợp nhất, tổ chức lại những ngân hàng yếu kém, bước đầu đã đạt những kết quả nhất định. Đến nay, tiền gửi và tài sản của cá nhân và doanh nghiệp tại những tổ chức tín dụng thuộc diện tái cơ cấu đều được bảo đảm an toàn, lượng tiền gửi đã tăng đáng kể, nợ xấu giảm dần cả về tỉ trọng tương đối và con số tuyệt đối. Ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh TP.HCM, đánh giá:
Cùng với tái cấu trúc ngân hàng thông qua mua bán, sáp nhập, vấn đề xử lý nợ xấu cũng là nội dung quan trọng của quá trình tái cơ cấu vì nó góp phần tăng năng lực tài chính cho các tổ chức tín dụng. Sau những nỗ lực liên tục của Ngân hàng Nhà nước và các bộ ngành liên quan, Công ty Quản lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng (gọi tắt là VAMC) đã được hình thành và bắt đầu hoạt động từ tháng 9/2013.
Hiện nay, Ngân hàng Nhà nước đang khẩn trương hoàn thiện những thủ tục pháp lý cần thiết để hình thành thị trường mua bán nợ tập trung, tạo điều kiện cho các nhà đầu tư trong nước và quốc tế tham gia vào việc mua bán nợ, góp phần đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ xấu tại các tổ chức tín dụng. Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa, thành viên ban cố vấn của Chính phủ, nhận định:
Nhiều chuyên gia cho rằng quá trình tái cấu trúc mặc dù đúng hướng nhưng mới chỉ là thành công bước đầu bởi những biện pháp vừa qua chưa đủ mạnh để có tác động mạnh hơn tới quá trình tái cấu trúc nền kinh tế. Bên cạnh đó, vấn đề sở hữu chéo còn khá phức tạp, năng lực quản trị ngân hàng và quản trị rủi ro còn hạn chế. Để việc triển khai tái cấu trúc thời gian tới thành công, cần khoanh vùng tiến hành điều tra toàn diện về cơ cấu sở hữu ngân hàng và có lộ trình xử lý dứt điểm tình trạng sở hữu chéo.