Tác động của việc hạ lãi suất

(VOH) - Việc hạ lãi suất điều hành của Ngân hàng nhà nước trong tháng 5 vừa qua là hướng đi đúng đắn vì nó sẽ trở thành đòn bẩy cho doanh nghiệp phục hồi. Động thái này một lần nữa tạo hiệu ứng tích cực giúp vực dậy nền kinh tế, khơi thông dòng vốn. Bởi khi các mức lãi suất chủ chốt hạ, có nghĩa là các Ngân hàng thương mại sẽ được vay vốn của Ngân hàng nhà nước với lãi suất rẻ hơn nên sẽ cho vay ra nền kinh tế ở mức thấp hơn để hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi.

Doanh nghiệp tiếp cận vốn khi các ngân hàng giảm lãi suất cho vay. Ảnh minh họa.

Từ đầu năm đến nay đã có 2 lần Ngân hàng Nhà nước quyết định hạ lãi suất, đây là một nỗ lực lớn từ phía Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại để tạo đòn bẩy cho doanh nghiệp phục hồi.
Sau nhiều lần điều chỉnh việc giảm lãi suất huy động, tháng 5 vừa qua, hàng loạt các ngân hàng lại tiếp tục mạnh tay trong việc hạ lãi suất. Theo đó, ngoài lãi suất huy động, các khoản vay của khách hàng cũng đã được điều chỉnh theo biên độ giảm dần. Đây được coi là tín hiệu đáng mừng cho hàng ngàn doanh nghiệp đang mắc kẹt vì những hợp đồng vay vốn lãi suất cao quá mức chi trả...Đồng thời, động thái này của các ngân hàng được nhiều chuyên gia đánh giá là quyết định hợp lý nhằm kích thích dòng tín dụng chảy vào nền kinh tế. Tính đến cuối tháng 5/2013, tín dụng mới chỉ tăng được 2,29% so cuối năm 2012. Dù cải thiện so với cùng kỳ năm 2012, nhưng tăng trưởng tín dụng vẫn ở mức thấp so với mục tiêu 12% của cả năm 2013. Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tiền tệ, cho rằng: "Theo chiều hướng này, có thể đến cuối năm thì lãi suất cho vay chỉ còn vào khoảng trên dưới 12%. Trong đó, có nhiều khoản vay sẽ thấp hơn. Đây chính là lúc doanh nghiệp nào cần thấy phải mở rộng sản xuất, cần đầu tư chiều sâu thì phải tính ngay từ bây giờ".

Ngay sau khi công bố giảm thêm 1% các lãi suất điều hành chủ chốt vào đầu tháng 5, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cũng đã đề nghị các ngân hàng phải giảm lãi suất cho vay các khoản vay cũ về dưới 13%. Lãi suất 13% có thể chưa đáp ứng kỳ vọng của nhiều doanh nghiệp, nhưng việc Ngân hàng Nhà nước nỗ lực kéo giảm mặt bằng lãi suất thời gian qua cũng đã mang lại những đóng góp tích cực, giúp cộng đồng doanh nghiệp giảm bớt áp lực. Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước đã quyết định cắt giảm lãi suất cho vay 5 lĩnh vực ưu tiên là nông nghiệp, xuất khẩu, doanh nghiệp vừa và nhỏ, công nghiệp phụ trợ và doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao từ 11%/năm xuống còn 10%/năm.
Định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước về việc hạ lãi suất các khoản vay cũ và cắt giảm lãi suất cho vay 5 lĩnh vực ưu tiên nhận được sự đồng thuận từ nhiều phía trong thời điểm hiện nay. Ông Văn Đức Mười, Tổng giám đốc công ty Vissan, chia sẻ: "Với những giải pháp hiện tại, đặc biệt là giải pháp thuộc về vấn đề tài chính và tiền tệ, sự can thiệp lãi suất của ngân hàng Nhà nước đã nói lên tính hiệu quả trong vấn đề tiếp cận nguồn vốn và giảm chi phí tồn kho. Cùng với đó là các biện pháp tích cực như giãn thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp. Đây là những tiền đề cơ bản để tạo nên chu kỳ sản xuất mới, tạo thị trường với tổng cầu được nâng lên".

Tuy nhiên, việc giảm lãi suất mới chỉ hỗ trợ doanh nghiệp đầu vào. Vấn đề hiện nay của phần lớn doanh nghiệp chính là sức ép của hàng tồn kho. Nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng, để kinh tế tăng trưởng, doanh nghiệp khỏe mạnh hơn thì điều quan trọng vẫn là phải tăng sức cầu của nền kinh tế. Trong đó, cần có những giải pháp tổng thể, tập trung vào những chính sách nhằm kích cầu nhiều hơn như: tăng cường các điểm bán hàng bình ổn giá, phát triển các hệ thống an sinh xã hội tốt hơn, giảm thuế, tăng lương... Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh, phân tích: "Mục tiêu là hạ lãi suất cho vay xuống. Tuy nhiên, điều kiện hay khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: đánh giá của ngân hàng đối với các dự án, bản thân các doanh nghiệp cũng phải xử lý được các vấn đề nội tại của doanh nghiệp về tồn kho, nợ xấu, tiêu thụ,...Lãi suất chỉ là một phần của câu chuyện chứ không phải là tất cả".

Đồng tình với quan điểm trên, ông Nguyễn Trí Kiên, Giám đốc Công ty Túi xách Minh Tiến, đề xuất: "Một tín hiệu tốt cho doanh nghiệp, nhưng chưa đủ vì thực tế hiện nay, khó khăn bủa vây doanh nghiệp không chỉ về lãi suất, tiếp cận vốn mà còn là vấn đề thị trường, sức mua giảm. Theo tôi, lãi suất để các doanh nghiệp tồn tại, phát triển và có lợi nhuận là phải dưới 10%".

Khi vấn đề đầu ra vẫn còn là nút thắt thì việc tiếp cận vốn của doanh nghiệp vẫn là bài toán khó. Để giải quyết vấn đề này, Ngân hàng Nhà nước đã ra Quyết định 780, cho phép các tổ chức tín dụng cơ cấu lại thời hạn trả nợ và được giữ nguyên nhóm nợ đối với khách hàng. Kể từ khi triển khai đến nay, các tổ chức tín dụng đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ khoảng trên 280.000 tỷ đồng, đây có thể nói là một chủ trương đúng đắn và phù hợp với bối cảnh các doanh nghiệp gặp khó khăn, qua đó góp phần hạn chế tốc độ gia tăng nợ xấu, đồng thời hỗ trợ tăng khả năng tiếp cận vốn của nhiều doanh nghiệp.