Thị trường bán lẻ Việt Nam trước thời điểm mở cửa

Thị trường bán lẻ Việt Nam trước thời điểm mở cửa

Phần 1. Những ưu điểm và cơ hội dành cho người tiêu dùng và doanh nghiệp Việt Nam

(VOH) - Không đầy hai tháng nữa là kết thúc năm 2008. Và mốc ngày 1/1/2009 đang trở thành điểm nóng thu hút sự quan tâm của người tiêu dùng, doanh nghiệp bán lẻ trong và ngoài nước.

Bởi điều dễ hiểu là ngày đón năm mới 2009 cũng đồng nghĩa với thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ mở cửa, tạo điều kiện bình đẳng giữa doanh nghiệp trong và ngoài nước trong lĩnh vực phân phối. Đây là thời điểm quan trọng đánh dấu sự mở cửa của Việt Nam trong lĩnh vực phân phối. Về phía người tiêu dùng và doanh nghiệp, thẳng thắn nhìn nhận, có nhiều ưu điểm và cơ hội.

Khi thị trường bán lẻ Việt Nam mở rộng cửa, người tiêu dùng tin rằng có nhiều cơ hội hơn là thử thách khi được chọn mua hàng tốt, chất lượng cao, giá cả rẻ hơn từ nhiều hệ thống bán lẻ khác nhau. Ưu điểm dành cho người tiêu dùng đồng thời lại là cơ hội cạnh tranh rất lớn đối với cửa hàng, siêu thị, trung tâm thương mại,… nội địa. Bởi điều tất yếu là sẽ có rất nhiều thương hiệu mạnh về siêu thị, trung tâm thương mại từ các tập đoàn đa quốc gia tham gia vào thị trường Việt Nam. Đây là những thương hiệu có bề dày kinh nghiệm về quản lý và phân phối hàng hóa tại thị trường khu vực Châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng.

Nếu đối chiếu với cam kết WTO về dịch vụ bán lẻ, xem ra Việt Nam đã thực hiện sớm hơn nhiều năm bởi một loạt các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực phân phối đã có mặt và hoạt động mạnh mẽ tại Việt Nam: Metro, Big C, Parkson, Welcome, Zen Plaza, Diamond Plaza,… Trong đó, Metro đã có 8 trung tâm ở TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ. Big C cũng góp mặt tại TP.HCM, Hà Nội, Đồng Nai. Trong 10 năm có mặt tại Việt Nam, Tập đoàn Casino đã khai thác hiệu quả 7 đại siêu thị mang thương hiệu Big C tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đồng Nai, Hải Phòng và Đà Nẵng. Parkson cũng đã mở rộng 5 trung tâm thương mại tại TP.HCM, Hà Nội và Hải Phòng. Riêng thương hiệu Welcome thuộc Tập đoàn Dairy Farm thì cũng đã liên kết với Công ty Đông Hưng để mở 3 siêu thị từ năm 2006 như bà Nguyễn Thị Ánh Hoa, GĐ Công ty Đông Hưng nói:

Không kém các thương hiệu nước ngoài, các thương hiệu trong nước như: Co.opMart, Citimart, Maximark, Vinatex, Fivimart, Citimart, BD Mart, HaproMart, Satra, Fahasa,… đang tăng tốc đầu tư hạ tầng thương mại để tăng số lượng điểm kinh doanh ra đời trước ngày 31/12/2008. Các doanh nghiệp Việt Nam đang sở hữu lợi thế hơn các doanh nghiệp nước ngoài khi am hiểu thị trường nội địa, đặc tính, thói quen mua sắm của người tiêu dùng, hiểu rõ luật pháp, chính sách của Việt Nam. Thời gian tới với sự xuất hiện của những nhà phân phối nước ngoài, doanh nghiệp Việt Nam có khả năng tiếp cận công nghệ mới, phương thức mới trong phân phối và quản lý phân phối, học hỏi kinh nghiệm, hợp tác trong phân phối của các doanh nghiệp nước ngoài.

Mặt khác, kênh bán lẻ tại Việt Nam vẫn có cơ sở phát triển khi người tiêu dùng Việt Nam vẫn rất tự tin trong chi tiêu ngay cả trong tình hình lạm phát và khủng hoảng trầm trọng về tài chính trên thế giới. Theo điều tra của TNS- một đơn vị nghiên cứu thị trường, so với năm trước, mức chi tiêu của người có thu nhập trung bình chỉ tăng 14,3%, người có thu nhập thấp giảm 17,2% thì người có thu nhập cao tăng 46,5%. Một điều đáng chú ý nữa là, có tới 70% người Việt Nam có lứa tuổi dưới 40 nên nhu cầu chi tiêu sẽ lớn. Như vậy cũng đồng nghĩa với việc giới trẻ Việt Nam chiếm số đông và nghiêng về xu hướng chọn kênh siêu thị, trung tâm thương mại để sử dụng ngày càng nhiều. Ngay trong mấy năm qua, sự có mặt của các thương hiệu siêu thị trong và ngoài nước cũng đã khiến 50% số gia đình ở thành thị mua sắm qua siêu thị mỗi tháng. Số tiền chi tiêu ở kênh siêu thị cũng ngày càng nhiều hơn, số lần đến siêu thị cũng ngày càng thường xuyên hơn. Do đó, năm hay tám siêu thị, trung tâm thương mại chưa phải là con số dừng lại của các tập đoàn bán lẻ nước ngoài đã và sắp có mặt tại Việt Nam. Bởi TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng,… luôn là những thị trường được chọn khai thác trước tiên khi các thương hiệu bán lẻ mạnh từ nước ngoài muốn bước chân vào Việt Nam. Bà Triệu Thị Hương Giang, phó tổng GĐ Zen Plaza nhìn nhận:

Phần lớn các kết quả điều tra đều cho thấy, kênh siêu thị, trung tâm thương mại luôn là phân khúc thị trường mà doanh nghiệp trong nước phải tăng tốc phát triển, cạnh tranh lẫn nhau về địa điểm, thời điểm để thêm cơ hội trước khi thị trường mở rộng cửa. Tuy vậy, không hẳn doanh nghiệp sản xuất nào cũng chọn kênh siêu thị, trung tâm thương mại để mở rộng thị trường. Bà Nguyễn Thị Ngọc Hân, GĐ Công ty Hân Hân, nhãn hàng thời trang Sea của Việt Nam cho biết:

Tuy siêu thị, trung tâm thương mại là kênh bán lẻ hiện đại với nhiều ưu thế về số lượng, chủng loại hàng hóa và giá cả cạnh tranh,… nhưng không vì vậy mà người tiêu dùng bỏ qua những cửa hàng chuyên doanh, cửa hàng tiện lợi quy mô nhỏ. Do đó, những cửa hàng tiện lợi như “Shop and Go”, V-mart, “a-1 mart”, G7mart, cửa hàng Co.op,… vẫn thu hút những đối tượng khách hàng rất riêng. Và đây cũng là phân khúc thị trường khá hấp dẫn doanh nghiệp nước ngoài.

Đầu 2009 sẽ là thời điểm số lượng các cửa hàng, siêu thị, trung tâm thương mại cả trong lẫn ngoài nước đều tăng lên, thu hút và chia sẻ một lượng khách hàng lớn từ các thương hiệu hiện có. Làm thế nào để có thể cạnh tranh được cùng với các hệ thống bán lẻ nước ngoài sẽ là câu hỏi đặt ra cho các doanh nghiệp phân phối Việt Nam. Và đây cũng là nội dung chúng tôi mời quý vị theo dõi trong phần II của bài viết. Mời quý vị cùng theo dõi.

Xuân Đào