Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

Đây là dự án lần đầu tiên thực hiện ở Việt Nam trên 5 lĩnh vực ngành nghề: chế biến thủy sản, đồ gỗ, may mặc, thủ công mỹ nghệ, đồ gia dụng. Mục đích là góp phần cải thiện các tiêu chuẩn xã hội ở những doanh nghiệp cung ứng sản phẩm của Việt Nam. Trong đó yếu tố quan trọng là cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động, quan hệ lao động, năng suất lao động, kết quả kinh doanh và chất lượng xã hội của sản phẩm.

Từ năm 2006 cho đến nay, khi bắt đầu tham gia vào dự án: “Mô hình sáng kiến nâng cao xã hội doanh nghiệp về tiêu chuẩn lao động và trách nhiệm xã hội cho doanh nghiệp” do Liên đoàn lao động TP phối hợp cùng các tổ chức công đoàn nước ngoài thực hiện tại Việt Nam, mối quan hệ lao động tại công ty may Garmex Sài Gòn đã có rất nhiều thay đổi bởi công ty đã có sự quan tâm nhiều hơn đến người lao động. Cụ thể là công ty có một sự thay đổi phương pháp điều hành với tiêu chí:“Xem người lao động là vốn quý của Garmex”. Qua đó, tại các nhà máy sản xuất Bình Tiên, An Phú, An Nhơn, công ty đã đầu tư hàng triệu đô la Mỹ để cải tạo sửa chữa nhà xưởng, trang bị máy móc thiết bị hiện đại để tăng năng suất và nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng nhà ăn, nhà nghỉ, nhà vệ sinh, chỗ vui chơi giải trí cho công nhân và trồng thêm cây xanh, tạo một môi trường làm việc tốt nhất cho người lao động. Bên cạnh đó, công ty thực hiện giảm giờ tăng ca nhưng lại tăng thu nhập của người lao động lên 20% /năm, tăng khen thưởng hàng tháng, nâng tiền ăn cho công nhân, riêng tiền thưởng tết tương đương 2 tháng lương và hỗ trợ vé xe cho công nhân về quê ăn tết. Thật ra, chi phí mà công ty bỏ ra để chăm lo cho người lao động cũng không phải là nhiều nhưng với những sự chăm lo này, công nhân đã gắn bó lâu dài với doanh nghiệp, tránh được tình trạng thiếu hụt lao động vào các mùa sản xuất cao điểm. Mặc khác, với việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp với người lao động đã giúp công ty đạt được những tiêu chuẩn đòi hỏi của các khách hàng lớn tại các thị trường xuất khẩu khó tính như EU và Mỹ. Nhờ vậy, kim ngạch xuất khẩu tăng, lợi nhuận tăng đều theo từng năm và vị thế của Garmex trên thị trường quốc tế ngày càng khẳng định. Bà Đỗ Thị Kim Nhàn-phó tổng giám đốc điều hành Garmex Sài Gòn cho biết thêm:

Còn ở công ty Highland Drago, hoạt động trong lĩnh vực chế biến thủy hải sản thì sau 4 năm thực hiện tiêu chí trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, công ty không hề xảy ra một vụ ngừng việc hay lãng công nào. Số lượng công nhân của doanh nghiệp không hề bị hao hụt trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp phải chạy đôn chạy đáo tuyển lao động, dàn xếp các vụ tranh chấp lao động. Điều này cho thấy, dự án đã có tác động tích cực đến tính ổn định trong hoạt động sản xuất kinh doanh và sự phát triển của doanh nghiệp. Đại diện công ty cho biết, cái lợi đầu tiên là đã làm thay đổi lớn về nhận thức của lãnh đạo doanh nghiệp đối với công tác chăm lo đời sống cho người lao động tốt hơn. Từ đó, mọi chế độ, chính sách của người lao động được thực hiện tốt trên cơ sở minh bạch, công khai, đảm bảo người lao động có thể sống được bằng đồng lương, môi trường làm việc thân thiện. Sự chăm lo rõ nhất tiền lương , thưởng và bữa ăn. Ông Ngô Văn Bình - Trưởng phòng nhân sự của công ty cho rằng:
Theo thống kê của Liên đoàn lao động TP, từ năm 2006 cho đến nay, hàng loạt vụ tranh chấp , ngừng việc tập thể tại các doanh nghiệp đã xảy ra mà nguyên nhân chính là lãnh đạo doanh nghiệp đã không chăm lo tốt về đời sống và tinh thần cho người lao động. Có những trường hợp công nhân ngừng việc để đòi công ty phải cải thiện chất lượng bữa ăn giữa ca, hay giảm sức nóng của nhà máy, thậm chí ngừng việc vì phải tăng ca nhiều mà lương thì không thỏa đáng. Bà Mai Thị Thúy Hằng, chuyên gia tư vấn và khảo sát thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp cho rằng, chỉ cần một việc làm nhỏ nhất thể hiện sự quan tâm của doanh nghiệp đối với người lao động như lắp đặt hệ thống làm mát nơi họ làm việc, hay xây thêm nhà vệ sinh cho công nhân, trang bị nước uống... thì họ cũng hài lòng về doanh nghiệp mình và họ sẽ yên tâm làm việc. Từ đó năng suất lao động cũng sẽ tăng thêm và lợi nhuận của doanh nghiệp cũng theo đà đó mà tăng theo. Chính vì vậy, đã đến lúc, doanh nghiệp nên xem người lao động là tài sản quý và thực hiện tốt trách nhiệm xã hội của mình. Bà Hằng nói:
Bà Hoàng Thị Lệ Hằng, ban điều hành dự án: “Thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp” tại Việt Nam thì cho rằng, bên cạnh cái lợi là đảm bảo tính ổn định và có mối quan hệ lao động hài hòa , thì thực hiện trách nhiệm xã hội còn là thước đo đánh giá sản phẩm “sạch” của doanh nghiệp. Sạch ở đây chính là sản phẩm được làm ra trong điều kiện làm việc tốt nhất của người lao động, không bóc lột sức lao động. Và đây cũng còn là tiêu chuẩn bắt buộc để sản phẩm có thể xuất khẩu ra những thị trường khó tính. Và công ty Garmex là một ví dụ điển hình. Bà Hoàng Thị Lệ Hằng khẳng định:
Rõ ràng, trong thời buổi hội nhập như hiện nay, tiêu chí trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp được xem như lợi thế cạnh tranh và là tấm vé thông hành của sản phẩm để đến với các thị trường xuất khẩu. Và những doanh nghiệp đi tiên phong trong thực hiện trách nhiệm xã hội thì mục tiêu phát triển bền vững cũng sẽ dễ thực hiện hơn.