Vì sao trái cây và hàng nông sản bẩn vẫn đến được tay người tiêu dùng?

(VOH) - Nhìn cảm quan bên ngoài thì rau, củ, quả Trung Quốc bắt mắt hơn hàng Việt Nam bởi màu sắc đẹp, hình dáng bên ngoài no tròn, căng mộng và có giá rẻ hơn hàng Việt Nam cùng loại. Ngoài ra, giá nhập khẩu bán sỉ, lẻ chỉ bằng 2/3, thậm chí bằng nửa so với hàng trong nước. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại ở đây là vấn đề về chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm của các loại rau, củ, quả này đối với sức khoẻ của người tiêu dùng hiện nay.

Theo số liệu hiện nay, mỗi ngày, TPHCM tiếp nhận và tiêu thụ khoàng 500 tấn rau củ quả nhập khẩu từ Trung Quốc, đó chưa kể lượng hàng rau, củ, quả nhập không chính thức bằng các con đường tiểu ngạch khác.

Nhiều loại hoa quả thường ăn hàng ngày có xuất xứ từ Trung Quốc được phát hiện có chứa chất độc hại ảnh hưởng nguy hiểm đến sức khỏe người dùng. Ảnh: LĐO

Vừa qua trước thông tin về các loại nấm có nguồn gốc từ Trung Quốc đang có mặt trên thị trường Việt Nam có thể bảo quản trong thời gian khá lâu, TS Nguyễn Đăng Nghĩa - Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam cho biết, các loại nấm tươi có thời gian bảo quản khá ngắn, kể cả trong tủ lạnh. Thông thường thời gian bảo quản các loại nấm này chỉ từ 1-7 ngày. Tuy nhiên, một số ghi nhận trên thị trường cho thấy, nấm có nguồn gốc từ Trung Quốc có thể để ở nhiệt độ thường tới 10 ngày, có trường hợp nấm để trong tủ lạnh tới 30 ngày mà vẫn còn tươi là khá bất thường. Do đó, chắc chắn trong quá trình sơ chế và vận chuyển, nấm Trung Quốc đã được tẩm ướp hóa chất bảo quản.

Bên cạnh đó, TS Nguyễn Đăng Nghĩa cũng nhấn mạnh rằng “Không chỉ nấm mà nhiều nông sản khác của Trung Quốc, nhất là các loại trái cây, chứa nhiều chất bảo quản”.

Mới đây, gần 300 tấn trái cây có nguồn gốc từ Trung Quốc nhập vào Việt Nam bị phát hiện chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt quá ngưỡng quy định của Việt Nam cũng đã làm dư luận xôn xao lo lắng, các mặt hàng này đều là những loại rất phổ biến với người tiêu dùng như cam, quýt, cà rốt, chanh, nho, hồng và táo. Từ nhiều năm nay, tình trạng này vẫn cứ tái diễn và gây lo lắng, bất an cho người tiêu dùng. Thế nên hiện người tiêu dùng đã dè dặt hơn với các mặt hàng có xuất xứ trừ Trung Quốc đặc biệt là các mặt hàng nông sản, hoa quả.

Ý kiến của một số người dân:

Trước thực trạng liên tiếp xảy ra nhiều vụ việc vi phạm về an toàn vệ sinh thực phẩm, dư luận đặt ra vấn đề là tại sao những mặt hàng không đảm bảo chất lượng, đe dọa đến sức khỏe của người tiêu dùng lại có thể dễ dàng xâm nhập vào được thị trường Việt Nam? Và đi tìm căn cơ của vấn đề thì trước tiên là khâu kiểm soát ngay tại cửa khẩu khi hàng vừa nhập qua. Lấy thực tế từ vụ việc gần 300 tấn trái cây Trung Quốc vừa qua vào thị trường Việt Nam với dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng cho phép thì hiện cơ quan chức năng thuộc Bộ nông nghiệp phát triển nông thôn đang yêu cầu phía Trung Quốc điều tra nguyên nhân và truy xuất các lô hàng. Tuy vậy thì việc đề nghị đó chỉ là thủ tục theo quy định, còn trên thực tế, lượng trái cây khổng lồ này đã tung  ra thị trường và được tiêu thụ hết. Bởi theo quy định, doanh nghiệp nhập trái cây về tới cửa khẩu, cơ quan kiểm dịch chỉ lấy mẫu còn sau đó vẫn tiếp tục cho thông quan. Nếu phát hiện có vi phạm mới thu hồi hoặc buộc tái xuất. Nhưng từ thời điểm lấy mẫu kiểm tra tới khi có kết quả thường kéo dài cả tuần lễ tới 10 ngày. Vì vậy, việc thu hồi và tiêu hủy các lô hàng có chất cấm chỉ là trên giấy.

Vấn đề tiếp theo là khi nhập khẩu và chuyển đến TPHCM, Chi cục Bảo vệ Thực vật TPHCM sẽ phối hợp với các cơ quan khác và các chợ đầu mối sẽ tiếp tục kiếm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật tại 3 chợ đầu mối là Tam Bình ở Thủ Đức, Tân Xuân ở Hóc Môn và Bình Điền ở Quận 8. Lực lượng này sẽ kiểm tra lấy mẫu hằng đêm. Tuy nhiên với lượng hàng hóa nhập về khá lớn như hiện nay thì công tác kiểm tra cũng chỉ là dùng phương pháp loại trừ. Ông Nguyễn Văn Đức Tiến chi cục trưởng chi cục bảo vệ thực vật TPHCM:

Sau khi lấy các mẫu đi kiểm tra, cũng như tại cửa khẩu, hàng vẫn tiếp tục được bán ra thị trường khi mà chưa chắn chắc các loại trái cây đó có vi phạm về chỉ số an toàn vệ sinh thực phẩm nào hay không? Không những vậy, công tác đem mẫu đi kiểm tra cũng còn rất nhiều nhiêu kê. Ông Nguyễn Văn Đức Tiến chi cục trưởng chi cục bảo vệ thực vật TPHCM cho biết thêm:

Qua tìm hiểu tại chợ đầu mối Hóc Môn thì hằng đêm lượng rau củ quả  nhập về chợ là khoảng từ 1.600 đến 1.800 tấn và bình quân số mẫu được lấy để kiểm tra dư lượng  là 5 mẫu. Khi vào các đợt cao điểm như lễ Tết, lượng hàng về nhiều thì số lượng mẫu sẽ tăng lên 2, 3 lần.  Và sau khi lấy mẫu xong thì các mặt hàng này vẫn tiếp tục được bán. Ông Lê Hoàng Phong, Phó trưởng Phòng Kinh doanh chợ đầu mối Hóc môn cho biết:

Tuy đây chỉ là một trong rất nhiều những yếu tố khiến những mặt hàng kém chất lượng, mất an toàn vệ sinh thực phẩm vẫn  đến được tay người tiêu dùng trong thời gian qua. Và với sự thừa nhận của cơ quan chức năng thì rõ ràng đây là lỗ hổng lớn trong quy trình kiểm soát hàng nông sản nhập khẩu tại nước ta mà chúng ta cần nghiêm túc nhìn lại và xem xét để tìm giải pháp an toàn cho rau củ quả nhập khẩu vào Việt Nam.

Theo Bộ Công Thương, hiện nay các loại trái cây nhập khẩu từ Trung Quốc vào Việt Nam đều được áp thuế bằng 0%, điều này cũng có nghĩa là các mặt hàng này hoàn toàn có thể nhập khẩu qua đường chính ngạch. Điều này sẽ góp phần tạo điều kiện để các cơ quan kiểm dịch thực vật dễ dàng kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm hơn.

Trước những vấn đề nóng bỏng về câu chuyện an toàn vệ sinh thực phẩm thì trong thời gian tới đây công tác kiểm soát an toàn thực phẩm sẽ được tăng cường như thế nào, đặc biệt là với các mặt hàng thiết yếu. Ông Trần Xuân Điền, Phó giám đốc Sở Công Thương TPHCM cho biết:

Việc làm sạch mâm cơm cho mỗi gia đình vẫn là mong muốn của toàn xã hội và hơn ai hết chính các cơ quan chức năng phải thấy rõ trách nhiệm của mình, phải kiên quyết và mạnh mẽ hơn nữa, phải có giải pháp đồng bộ từ các bên liên quan để vấn đề  an toàn vệ sinh thực phẩm thực sự không còn là nỗi lo của người tiêu dùng. Và người tiêu dùng cũng không phải mang gánh nặng mình cần phải là “người tiêu dùng” thông minh trong muôn vàn các loại thực phẩm không rõ nguồn  gốc và chất lượng.

Bình luận