Tin tức |
| Việt Nam có lợi thế cạnh tranh gạo thơm, gạo trắng chất lượng cao. Ảnh: PLTP |
Trong năm 2013, tình hình kinh tế chung gặp nhiều khó khăn thách thức, nhưng nước ta vẫn cơ bản đạt được các mục tiêu, nhiệm vụ chủ yếu đã đề ra, mặc dù vẫn còn những khó khăn, hạn chế phải khắc phục. Riêng ngành lương thực xuất khẩu gạo đã gặp những khó khăn do thị trường thế giới cung cấp thừa và nhu cầu giảm, cạnh tranh gay gắt giữa các nguồn cung cấp, đặc biệt là áp lực tồn kho lớn của Thái Lan và bán hạ giá để xả hàng của nước này. Tuy nhiên các doanh nghiệp xuất khẩu gạo đã thống nhất, đoàn kết, thực hiện đúng quy định và chỉ đạo của Chính phủ, hướng dẫn của các Bộ ngành và sự điều phối của Hiệp hội lương thực Việt Nam thực hiện hoàn thành mục tiêu đề ra là tiêu thụ hết lúa gạo hàng hóa trong dân và giữ được giá lúa gạo ổn định, bảo đảm mức lãi định hướng cho nông dân trồng lúa.
Mặc dù xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2013 vượt mức kỷ lục, cao hơn cùng kỳ năm 2012, nhưng 6 tháng cuối năm sút giảm liên tiếp nên xuất khẩu cả năm đạt mức thấp nhất trong 3 năm vừa qua. Xuất khẩu qua biên giới Trung Quốc năm 2013 ước từ 1,4-1,5 triệu tấn, bù đắp cho xuất khẩu chính ngạch giảm và đã góp phần tiêu thụ lúa gạo trong nước khi thị trường thế giới khó khăn, nhưng không thu được ngoại tệ và cần được quản lý để hạn chế rủi ro và bảo đảm cân đối cung cầu chung. Xuất khẩu gạo chính thức của Việt Nam năm 2013 đã xuống hàng thứ ba sau Ấn Độ và Thái Lan. Ông Huỳnh Minh Huệ - Tổng thư ký Hiệp hội lương thực Việt Nam cho biết:
Trong năm 2013 giá gạo xuất khẩu Việt Nam bình quân giảm 13,79 USD/tấn so với năm trước. Còn giá lúa gạo trong nước mặc dù giá gạo xuất khẩu sút giảm mạnh, nhưng giá gạo trong nước vẫn giữ được ổn định, nhất là trong thời điểm thu hoạch vụ Đông Xuân và Hè Thu do tăng cường tiến độ xuất khẩu và thực hiện mua tạm trữ để tiêu thụ kịp thời lúa gạo hàng hóa khi vào thu hoạch. Ông Nguyễn Văn Tiến - Giám đốc công ty cổ phần xuất nhập khẩu An Giang chia sẻ:
Còn về cơ chế mua tạm trữ đã phát huy tác dụng kích cầu, hỗ trợ giá thị trường, tạo điều kiện ổn định giá lúc gạo, gạo ki vào thu hoạch, bảo đảm mức lãi tối thiểu cho nông dân trồng lúa. Tuy nhiên, do giá thị trường xuất khẩu sụt giảm mạnh nên các doanh nghiệp mua tạm trữ bị lỗ, cho dù được hỗ trợ lãi suất 3 tháng. Trong thời gian tới, tình hình thị trường xuất khẩu gạo còn tiếp tục sút giảm do cung cấp thừa trên thế giới, do đó các doanh nghiệp xuất khẩu gạo cần được Nhà nước tăng cường các biện pháp hỗ trợ mới có thể tiếp tục thực hiện và phát huy hiệu quả của cơ chế mua tạm trữ như trong thời gian qua hoặc thực hiện một cơ chế khác thích hợp hơn. Ông Trương Thanh Phong - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam kiến nghị:
Năm 2014, Việt Nam phải chấp nhận cạnh tranh quyết liệt và nhất là với Thái Lan đối với gạo thơm và gạo trắng, trong khi Ấn Độ có thị trường đặc thù của bạo basmati, gạo đồ và gạo tấm. Lợi thế của Việt Nam là khả năng cạnh tranh của gạo thơm, gạo trắng chất lượng cao ở Châu Phi và nhu cầu từ các thị trường gần, giao hàng nhanh ở Đông Nam Á, đặc biệt là Trung Quốc. Tuy nhiên thị trường này mua giá thấp và luôn tiềm ẩn những rủi ro trong thương mại. Do tình hình thị trường gạo trong năm 2014 không thuận lợi nên kế hoạch xuất khẩu chính thức dự kiến tương đương năm 2013 khoảng 6,5-7 triệu tấn, nhưng phấn đấu xuất hết và kịp thời sản lượng lúa, gạo hàng hóa trong dân bao gồm xuất khẩu qua biên giới. Dự kiến xuất khẩu quý I/2014 là 1,2 triệu tấn.