Việc chính quyền Tổng thống Donald Trump áp thuế quan tạm thời 15% đối với hàng nhập khẩu toàn cầu đang làm gia tăng rủi ro thương mại, trong bối cảnh thặng dư thương mại của Việt Nam với Hoa Kỳ ghi nhận mức kỷ lục. Trước diễn biến này, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp Việt cần chủ động ứng phó nhằm hạn chế thấp nhất tác động tiêu cực.
Theo nhận định của nhiều chuyên gia kinh tế, động thái mới từ phía Hoa Kỳ mở ra cả cơ hội lẫn thách thức cho Việt Nam. Ở khía cạnh tích cực, việc điều chỉnh thuế với mức trần và thời hạn rõ ràng, cùng khoảng thời gian 150 ngày, được xem là dư địa để các cơ quan chức năng và doanh nghiệp tranh thủ đàm phán, điều chỉnh chiến lược kinh doanh.
Tuy nhiên, về dài hạn, rủi ro thuế quan được dự báo sẽ phức tạp và tinh vi hơn. Do đó, yêu cầu đặt ra với doanh nghiệp là phải thường xuyên cập nhật thông tin, đảm bảo minh bạch chuỗi cung ứng và chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ chứng từ.
Ông Nguyễn Trần Khánh Hoàng, Giám đốc điều hành Super Cargo Service Group, cho biết doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng chứng từ, kiểm soát chặt lịch trình vận chuyển, tránh chạy theo giá rẻ. Theo ông, hiện cơ quan hải quan Mỹ đã ứng dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để kiểm tra chi tiết nguồn gốc sản phẩm, do đó doanh nghiệp phải sẵn sàng đáp ứng đầy đủ yêu cầu từ đối tác trước khi xuất hàng.
Thuế đối ứng, vốn nhằm điều chỉnh cán cân thương mại, cũng đang tạo tác động đáng kể lên hệ thống logistics toàn cầu. Việt Nam không nằm ngoài xu hướng này khi nhiều doanh nghiệp buộc phải đa dạng hóa nguồn cung, điều chỉnh các tuyến vận tải biển, hàng không và đường bộ để thích ứng.
Ông Tạ Quốc Sự, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Hồ Tiêu Việt, với hơn 10 năm xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ, cho rằng kinh doanh với Mỹ cần được xác định là chiến lược dài hạn. Doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh bằng cách tối ưu giá thành, xây dựng hệ thống phân phối ổn định và phát triển thương hiệu bền vững thay vì chỉ gia công.
Ở góc độ khác, ông Joe Trung Trinh, Giám đốc Điều hành Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - Việt Nam, nhận định các công ty Việt Nam vẫn có thể duy trì hoạt động tại thị trường Mỹ nếu tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật, đặc biệt là vấn đề chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Đồng thời, doanh nghiệp nên cân nhắc mở rộng hợp tác hai chiều, bao gồm cả nhập khẩu hoặc liên doanh, nhằm tăng tính gắn kết thương mại.
Theo bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TPHCM, trong bối cảnh thị trường thế giới biến động khó lường, doanh nghiệp Việt cần khẳng định giá trị thương hiệu, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của thị trường Hoa Kỳ và từng bước khắc phục hạn chế nội tại để giữ vững vị thế.
Năm 2025, Việt Nam xuất siêu hàng hóa hơn 20 tỷ USD; trong đó, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất với kim ngạch trên 153 tỷ USD. Những con số này cho thấy tầm quan trọng của thị trường Mỹ, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về chiến lược thích ứng linh hoạt và bền vững cho doanh nghiệp Việt trong giai đoạn tới.

